Interakcje leku
Olanzapina Aurobindo 7,5 mg

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co powoduje, że induktory (np. palenie tytoniu, karbamazepina) mogą obniżać jej stężenie w osoczu, zwiększając klirens leku, co wymaga monitorowania klinicznego i ewentualnej korekty dawki. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, znacząco zwiększają Cmax olanzapiny o 54-77% oraz AUC o 52-108%, co wskazuje na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki początkowej. Węgiel aktywowany obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych z fluoksetyną, lekami zobojętniającymi zawierającymi glin i magnez, cymetydyną, litem czy walproinianami.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie olanzapiny wiąże się z możliwością wystąpienia różnych interakcji farmakologicznych, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Dotychczasowe badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie wśród dorosłych pacjentów. 1

Interakcje wpływające na metabolizm olanzapiny

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2 cytochromu P450, dlatego substancje, które indukują lub hamują aktywność tego enzymu, mogą istotnie wpływać na farmakokinetykę leku. 2

Induktory CYP1A2

Metabolizm olanzapiny może być przyspieszony przez czynniki indukujące CYP1A2, takie jak palenie tytoniu oraz karbamazepina. Skutkiem tego może być obniżenie stężenia olanzapiny w osoczu. Obserwowano nieznaczne do średniego zwiększenie klirensu olanzapiny pod wpływem tych czynników. Chociaż kliniczne znaczenie tego zjawiska może być ograniczone, zaleca się dokładne monitorowanie stanu klinicznego pacjentów oraz rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny, jeżeli wystąpi taka potrzeba. 3

Inhibitory CYP1A2

Fluwoksamina, będąca specyficznym inhibitorem CYP1A2, wykazuje znaczący wpływ na metabolizm olanzapiny. Badania wykazały, że stężenie maksymalne (Cmax) olanzapiny po podaniu fluwoksaminy zwiększało się średnio o 54% u niepalących kobiet i o 77% u palących mężczyzn. Pole pod krzywą stężeń (AUC) zwiększało się średnio o odpowiednio 52% i 108%. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania fluwoksaminy lub innych inhibitorów CYP1A2 (np. cyprofloksacyny), należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny. Podobnie, jeśli pacjent przyjmujący olanzapinę rozpoczyna leczenie inhibitorem CYP1A2, należy rozważyć redukcję dawki olanzapiny. 4

Zmniejszenie biodostępności

Węgiel aktywowany zmniejsza biodostępność doustnie podawanej olanzapiny o 50-60%. Z tego powodu węgiel aktywowany powinien być podawany przynajmniej 2 godziny przed lub 2 godziny po przyjęciu olanzapiny. 5

Nie stwierdzono istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny następujących substancji: fluoksetyna (inhibitor CYP2D6), pojedyncze dawki leków zobojętniających kwas solny zawierających glin i magnez oraz cymetydyna. 6

Wpływ olanzapiny na inne leki

Olanzapina może wykazywać działanie antagonistyczne wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, co może zmniejszać ich skuteczność terapeutyczną. 7

Badania in vitro wykazały, że olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4), co zostało potwierdzone w badaniach in vivo. Nie zaobserwowano hamowania metabolizmu następujących substancji: trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (metabolizowanych głównie przez CYP2D6), warfaryny (CYP2C9), teofiliny (CYP1A2) ani diazepamu (CYP3A4 i 2C19). 8

Nie stwierdzono również istotnych interakcji olanzapiny podawanej równocześnie z litem czy biperydenem. 9

Monitorowanie stężeń terapeutycznych walpronianu w osoczu nie wskazuje na konieczność modyfikacji jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny. 10

Interakcje z lekami wpływającymi na OUN

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów spożywających alkohol lub stosujących leki, które mogą hamować aktywność ośrodkowego układu nerwowego. Jednoczesne stosowanie olanzapiny i produktów leczniczych podawanych w chorobie Parkinsona u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem nie jest zalecane ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia objawów parkinsonizmu. 11

Interakcje wpływające na odstęp QTc

Należy zachować ostrożność stosując olanzapinę jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QTc, gdyż może to zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca. 12

Interakcje olanzapiny z alkoholem

Jednoczesne stosowanie olanzapiny i alkoholu wymaga szczególnej ostrożności. Zarówno olanzapina, jak i alkohol wykazują działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych związanych z sedacją i spowolnieniem psychoruchowym. 13

Mechanizm interakcji z alkoholem

Interakcja olanzapiny z alkoholem ma charakter farmakodynamiczny. Oba związki wpływają na receptory GABA-ergiczne oraz dopaminergiczne w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do addytywnego lub synergistycznego efektu sedatywnego. Dodatkowo, alkohol może potencjalnie wpływać na metabolizm olanzapiny, choć badania nie wykazały jednoznacznego wpływu na parametry farmakokinetyczne leku.

Kliniczne konsekwencje interakcji z alkoholem

Jednoczesne stosowanie olanzapiny z alkoholem może prowadzić do:

Z tego powodu pacjentom leczonym olanzapiną należy zalecić powstrzymanie się od spożywania alkoholu podczas terapii.

Tabela interakcji olanzapiny

Lek/substancja Typ interakcji Mechanizm Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Fluwoksamina Farmakokinetyczna Silne hamowanie CYP1A2 Wzrost Cmax olanzapiny o 54-77%, wzrost AUC o 52-108% Wysoki Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny
Cyprofloksacyna Farmakokinetyczna Hamowanie CYP1A2 Potencjalne zwiększenie stężenia olanzapiny Umiarkowany Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny
Karbamazepina Farmakokinetyczna Indukcja CYP1A2 Zmniejszenie stężenia olanzapiny Umiarkowany Monitorowanie stanu klinicznego, ewentualne zwiększenie dawki olanzapiny
Palenie tytoniu Farmakokinetyczna Indukcja CYP1A2 Zmniejszenie stężenia olanzapiny Umiarkowany Monitorowanie stanu klinicznego, ewentualne zwiększenie dawki olanzapiny
Węgiel aktywowany Farmakokinetyczna Adsorpcja leku w przewodzie pokarmowym Zmniejszenie biodostępności olanzapiny o 50-60% Wysoki Podawać co najmniej 2 godziny przed lub po olanzapinie
Alkohol Farmakodynamiczna Addytywne hamowanie OUN Nasilenie sedacji, zaburzenia koordynacji Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Leki przeciwparkinsonowskie Farmakodynamiczna Antagonizm dopaminergiczny Zmniejszenie skuteczności leków przeciwparkinsonowskich Wysoki Niezalecane u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem
Leki wydłużające odstęp QTc Farmakodynamiczna Addytywny wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego Potencjalne zwiększenie ryzyka zaburzeń rytmu serca Wysoki Zachować ostrożność, monitorowanie EKG
Lit Farmakokinetyczna/ farmakodynamiczna Nie określono Brak istotnych interakcji Niski Standardowe monitorowanie
Walproiniany Farmakokinetyczna Nie określono Brak wpływu na stężenia walproinianów Niski Nie jest wymagana modyfikacja dawki walproinianów
Fluoksetyna Farmakokinetyczna Hamowanie CYP2D6 Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Nie jest wymagana modyfikacja dawki
Leki zobojętniające zawierające glin i magnez Farmakokinetyczna Potencjalne zmiany pH żołądka Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Nie jest wymagana modyfikacja dawki
Cymetydyna Farmakokinetyczna Hamowanie CYP Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Nie jest wymagana modyfikacja dawki
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl