Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Olanzapin Krka

Stosowanie leku Olanzapin Krka wymaga szczególnej uwagi lekarza oraz systematycznego monitorowania stanu klinicznego pacjenta. Poprawa stanu zdrowia pacjenta podczas terapii przeciwpsychotycznej może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach leczenia, dlatego w początkowym okresie wymagana jest wzmożona obserwacja kliniczna¹.

Stosowanie u pacjentów z otępieniem

Olanzapina nie jest zalecana do stosowania u pacjentów z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem ze względu na podwyższone ryzyko śmiertelności i zaburzeń krążenia mózgowego. Badania kliniczne z grupą kontrolną placebo przeprowadzone u pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) wykazały dwukrotny wzrost częstości zgonów w grupie leczonej olanzapiną w porównaniu do placebo (3,5% vs 1,5%)².

Zidentyfikowane czynniki ryzyka zwiększonej śmiertelności w tej grupie pacjentów to:

• wiek powyżej 65 lat
• utrudnione połykanie
• sedacja
• niedożywienie i odwodnienie
• choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez)
• jednoczesne stosowanie benzodiazepinChoroba Parkinsona

  Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu psychozy związanej z przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych bardzo często obserwowano nasilenie objawów parkinsonizmu oraz omamy, występujące częściej niż w grupie placebo. Skuteczność olanzapiny w leczeniu objawów psychotycznych nie była lepsza od placebo w tej populacji pacjentów⁵.

  Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

  Złośliwy zespół neuroleptyczny jest stanem potencjalnego zagrożenia życia związanym z leczeniem przeciwpsychotycznym. Podczas stosowania olanzapiny zgłaszano rzadkie przypadki ZZN. Kliniczne objawy tego zespołu to:

  • bardzo wysoka gorączka
  • sztywność mięśni
  • zaburzenia świadomości
  • objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (niemiarowe tętno, wahania ciśnienia tętniczego, tachykardia, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)⁶

  Ponadto mogą wystąpić inne objawy, takie jak: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. W przypadku pojawienia się objawów ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, należy natychmiast odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę⁷.

  Hiperglikemia i cukrzyca

  Niezbyt często zgłaszano przypadki hiperglikemii i/lub rozwoju bądź nasilenia objawów cukrzycy, sporadycznie z kwasicą ketonową lub śpiączką, w tym kilka przypadków śmiertelnych. W niektórych przypadkach odnotowano uprzednie zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym⁸.

  Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego zgodnie z przyjętymi wytycznymi leczenia przeciwpsychotycznego:

  • pomiar stężenia glukozy we krwi przed rozpoczęciem leczenia
  • kontrola po 12 tygodniach leczenia
  • następnie kontrola raz na rok⁹

  Pacjentów leczonych produktem Olanzapin Krka należy obserwować pod kątem objawów hiperglikemii (nadmierne pragnienie, nadmierne wydzielanie moczu, nadmierne łaknienie, osłabienie). Szczególną uwagę należy poświęcić pacjentom z cukrzycą lub czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy. Regularne kontrolowanie masy ciała powinno odbywać się przed rozpoczęciem leczenia, a następnie po 4, 8 i 12 tygodniach od rozpoczęcia leczenia oraz później raz na kwartał¹⁰.

  Zmiany stężeń lipidów

  W badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo u pacjentów leczonych olanzapiną obserwowano niepożądane zmiany stężeń lipidów. W przypadku wystąpienia takich zmian należy zastosować odpowiednie leczenie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami przemiany lipidów lub u których występują czynniki ryzyka rozwoju takich zaburzeń¹¹.

  Zgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego, u pacjentów leczonych Olanzapin Krka należy regularnie badać stężenia lipidów:

  • przed rozpoczęciem leczenia
  • po 12 tygodniach od rozpoczęcia leczenia
  • następnie co 5 lat¹²

  Aktywność przeciwcholinergiczna

  Chociaż wykazano aktywność przeciwcholinergiczną olanzapiny in vitro, doświadczenia z badań klinicznych ujawniły małą częstość występowania objawów z nią związanych. Ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne ze stosowaniem olanzapiny u pacjentów ze współistniejącymi chorobami, należy zachować ostrożność przepisując lek pacjentom z:

  • przerostem gruczołu krokowego
  • niedrożnością porażenną jelit
  • podobnymi schorzeniami¹³

  Czynność wątroby

  Często obserwowano przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT i AspAT), zwłaszcza w początkowym etapie leczenia. Należy zachować ostrożność i wykonać badania kontrolne u pacjentów ze zwiększoną aktywnością AlAT i/lub AspAT, z objawami niewydolności wątroby, z ograniczoną czynnościową rezerwą wątrobową oraz u pacjentów stosujących leki potencjalnie hepatotoksyczne¹⁴.

  W przypadku stwierdzenia zapalenia wątroby (wątrobokomórkowego, cholestatycznego lub mieszanej postaci uszkodzenia wątroby) należy przerwać leczenie olanzapiną¹⁵.

  Neutropenia

  Należy zachować ostrożność u pacjentów z małą liczbą leukocytów i/lub granulocytów obojętnochłonnych z jakiejkolwiek przyczyny, u pacjentów przyjmujących leki mogące wywołać neutropenię, u osób z zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku indukowanym przez leki w wywiadzie, z zahamowaniem czynności szpiku spowodowanym współistniejącą chorobą, radioterapią bądź chemioterapią oraz u pacjentów z hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną¹⁶.

  U pacjentów leczonych jednocześnie olanzapiną i walproinianem często zgłaszano neutropenię¹⁷.

  Przerwanie leczenia

  W przypadku nagłego przerwania stosowania olanzapiny rzadko (≥0,01% do <0,1%) zgłaszano wystąpienie ostrych objawów, takich jak: pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk, nudności lub wymioty¹⁸.

  Odstęp QT

  W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 ms w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF<500 ms przed rozpoczęciem badania) występowało niezbyt często (0,1% do 1%). W porównaniu z placebo nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania kardiologicznych zdarzeń niepożądanych¹⁹.

  Należy zachować ostrożność zalecając jednoczesne stosowanie olanzapiny i innych leków powodujących wydłużenie odstępu QTc, zwłaszcza u pacjentów:

  • w podeszłym wieku
  • z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT
  • z zastoinową niewydolnością serca
  • z przerostem mięśnia sercowego
  • ze zmniejszonym stężeniem potasu lub magnezu we krwi²⁰

  Żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe

  Podczas leczenia olanzapiną niezbyt często (≥0,1% i <1%) zgłaszano przejściowe występowanie żylnych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych. Nie ustalono zależności przyczynowej między tymi zaburzeniami a leczeniem olanzapiną. Jednak, ponieważ u pacjentów ze schizofrenią często występują czynniki ryzyka żylnych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, należy rozpoznać wszystkie możliwe czynniki ryzyka (np. unieruchomienie) i podjąć odpowiednie działania prewencyjne²¹.

  Ogólna aktywność ośrodkowego układu nerwowego

  Ze względu na to, że olanzapina działa przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność, stosując ją jednocześnie z innymi lekami o działaniu ośrodkowym oraz z alkoholem. Możliwe jest działanie antagonistyczne olanzapiny wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, ponieważ wykazano in vitro antagonizm olanzapiny z dopaminą²².

  Napady drgawek

  Olanzapinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub poddanych czynnikom obniżającym próg drgawkowy. Niezbyt często zgłaszano napady drgawek u pacjentów leczonych olanzapiną. W większości tych przypadków zgłaszano wcześniejsze wystąpienie napadów drgawek lub czynniki zwiększające ryzyko ich wystąpienia²³.

  Późne dyskinezy

  W badaniach porównawczych trwających rok lub krócej późne dyskinezy wymagające terapii występowały ze statystycznie istotnie mniejszą częstością u pacjentów leczonych olanzapiną. Jednak ryzyko wystąpienia późnych dyskinez rośnie wraz z czasem trwania leczenia. Dlatego w przypadku pojawienia się objawów późnych dyskinez u pacjenta przyjmującego olanzapinę, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Po odstawieniu leku objawy te mogą przejściowo ulec zaostrzeniu lub dopiero wystąpić²⁴.

  Niedociśnienie ortostatyczne

  U pacjentów w wieku podeszłym obserwowano w trakcie badań klinicznych niezbyt częste przypadki niedociśnienia ortostatycznego. Zaleca się okresowe pomiary ciśnienia tętniczego u pacjentów powyżej 65 roku życia²⁵.

  Nagły zgon sercowy

  Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano występowanie nagłych zgonów sercowych u pacjentów stosujących olanzapinę. W retrospektywnym, obserwacyjnym badaniu kohortowym ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów leczonych olanzapiną było około dwukrotnie większe niż u pacjentów niestosujących leków przeciwpsychotycznych. Badanie wykazało porównywalne ryzyko nagłego zgonu sercowego w przypadku stosowania olanzapiny i innych atypowych leków przeciwpsychotycznych objętych analizą zbiorczą²⁶.

  Dzieci i młodzież

  Olanzapina nie jest wskazana do stosowania w leczeniu dzieci i młodzieży. W badaniach u pacjentów w wieku od 13 do 17 lat występowały różne działania niepożądane, w tym zwiększenie masy ciała, zmiany parametrów metabolicznych i zwiększenie stężenia prolaktyny²⁷.

  Aspartam

  Aspartam jest źródłem fenyloalaniny i może być szkodliwy dla pacjentów z fenyloketonurią. Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku Olanzapin Krka u pacjentów z tą chorobą²⁸.

  Zawartość aspartamu w poszczególnych dawkach produktu Olanzapin Krka

  Dawka leku	Zawartość aspartamu (mg)
  5 mg	0,50
  7,5 mg	0,75
  10 mg	1,00
  15 mg	1,50
  20 mg	2,00