Specjalne ostrzeżenia
Olanzapin Krka

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Olanzapinu Krka

Podczas stosowania Olanzapinu Krka należy mieć na uwadze, że poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach terapii. W tym okresie konieczne jest dokładne monitorowanie stanu zdrowia pacjenta.¹

Stosowanie u pacjentów z otępieniem

Nie zaleca się stosowania olanzapiny u pacjentów z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem ze względu na zwiększone ryzyko śmiertelności oraz zaburzeń krążenia mózgowego. W badaniach klinicznych z kontrolą placebo u pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z psychozą związaną z otępieniem stwierdzono dwukrotnie wyższą śmiertelność w grupie leczonej olanzapiną w porównaniu do placebo (3,5% vs. 1,5%). Zwiększona śmiertelność nie była zależna od dawki olanzapiny (średnia dobowa 4,4 mg) ani czasu trwania leczenia.²

Zidentyfikowane czynniki ryzyka podwyższonej śmiertelności obejmują: wiek powyżej 65 lat, utrudnione połykanie, sedację, niedożywienie i odwodnienie, choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez aspiracji) oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Należy jednak podkreślić, że śmiertelność była wyższa w grupie leczonej olanzapiną niezależnie od występowania tych czynników ryzyka.^{65 lat, utrudnienie połykania, sedacja, niedożywienie i odwodnienie, choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez aspiracji) lub jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Jednak śmiertelność była większa wśród pacjentów leczonych olanzapiną niż w grupie pacjentów leczonych placebo, niezależnie od obecności czynników ryzyka.”>3}

W tych samych badaniach odnotowano trzykrotnie większą częstość występowania niepożądanych zdarzeń ze strony krążenia mózgowego (np. udar, przemijający napad niedokrwienny), w tym przypadków śmiertelnych, u pacjentów leczonych olanzapiną w porównaniu do placebo (1,3% vs. 0,4%). U wszystkich pacjentów, u których wystąpiły zaburzenia krążenia mózgowego, stwierdzono czynniki ryzyka takie jak wiek powyżej 75 lat, otępienie naczyniowe lub mieszane.^{75 lat, otępienie naczyniowe lub mieszane były uznane za czynniki ryzyka wystąpienia niepożądanych zdarzeń ze strony krążenia mózgowego w związku z leczeniem olanzapiną.”>4}

Choroba Parkinsona

Nie zaleca się stosowania Olanzapinu Krka w leczeniu psychozy związanej ze stosowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych bardzo często zgłaszano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy, występujące częściej niż w przypadku stosowania placebo. Olanzapina nie wykazywała większej skuteczności niż placebo w leczeniu objawów psychotycznych u tych pacjentów.⁵

W badaniach klinicznych pacjenci znajdowali się w stabilnym stanie, przyjmując najmniejszą skuteczną dawkę leków przeciw parkinsonizmowi (agonistów dopaminy), a przez cały czas badania stosowali te same leki w stałych dawkach. Leczenie olanzapiną rozpoczynano od dawki 2,5 mg/dobę, którą następnie zwiększano według decyzji badacza maksymalnie do 15 mg/dobę.⁶

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy zespół neuroleptyczny jest stanem zagrażającym życiu, związanym ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny. Rzadko zgłaszano przypadki ZZN podczas terapii olanzapiną. Kliniczne objawy ZZN to: bardzo wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości oraz objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (niemiarowe tętno, wahania ciśnienia tętniczego, tachykardia, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca). Ponadto może wystąpić zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek.⁷

W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych wskazujących na ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, bez innych klinicznych objawów ZZN, należy przerwać stosowanie wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny.⁸

Hiperglikemia i cukrzyca

Niezbyt często zgłaszano przypadki hiperglikemii i/lub rozwoju lub nasilenia objawów cukrzycy z wystąpieniem sporadycznie kwasicy ketonowej lub śpiączki, w tym kilka przypadków śmiertelnych. U niektórych pacjentów wcześniej obserwowano zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym do tych zaburzeń.⁹

Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego pacjentów zgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego, w tym:

• Pomiar stężenia glukozy we krwi przed rozpoczęciem leczenia, 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną, a następnie raz na rok
• Obserwację pacjentów pod kątem objawów hiperglikemii (nadmierne pragnienie, nadmierne wydzielanie moczu, nadmierne łaknienie, osłabienie)
• Regularne badanie pacjentów z cukrzycą lub czynnikami ryzyka predysponującymi do cukrzycy w celu wykrycia pogorszenia kontroli glikemii
• Regularne kontrolowanie masy ciała: przed rozpoczęciem leczenia, 4, 8 i 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną, a następnie raz na kwartał¹⁰

Zmiany stężeń lipidów

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo u pacjentów leczonych olanzapiną obserwowano niepożądane zmiany w profilu lipidowym. W przypadku wystąpienia takich zmian należy wdrożyć odpowiednie leczenie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami przemiany lipidów oraz u osób, u których występują czynniki ryzyka rozwoju takich zaburzeń.¹¹

U pacjentów leczonych Olanzapinem Krka należy regularnie badać stężenia lipidów zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego: przed rozpoczęciem leczenia, 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia olanzapiną, a następnie co 5 lat.¹²

Aktywność przeciwcholinergiczna

Mimo że olanzapina wykazuje aktywność przeciwcholinergiczną in vitro, doświadczenia z badań klinicznych wykazały niską częstość występowania powiązanych objawów. Jednakże ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne z olanzapiną u pacjentów ze współistniejącymi chorobami, należy zachować ostrożność przepisując lek pacjentom z:

• Przerostem gruczołu krokowego – ze względu na ryzyko zatrzymania moczu
• Niedrożnością porażenną jelit – ze względu na możliwość nasilenia zaparć
• Innymi schorzeniami, w których działanie przeciwcholinergiczne może być niekorzystne¹³

Czynność wątroby

Często obserwowano przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT i AspAT), szczególnie w początkowym etapie leczenia. Należy zachować szczególną ostrożność i wprowadzić monitorowanie stanu pacjenta w następujących przypadkach:

• Zwiększona aktywność AlAT i/lub AspAT
• Objawy podmiotowe i przedmiotowe niewydolności wątroby
• Uprzednio stwierdzona ograniczona czynnościowa rezerwa wątrobowa
• Stosowanie leków potencjalnie hepatotoksycznych¹⁴

W przypadku stwierdzenia zapalenia wątroby (w tym wątrobokomórkowego, cholestatycznego uszkodzenia wątroby lub mieszanej postaci uszkodzenia wątroby) należy przerwać leczenie olanzapiną.¹⁵

Neutropenia

Należy zachować ostrożność u pacjentów z obniżoną liczbą leukocytów i/lub neutrofilów z jakiejkolwiek przyczyny, u pacjentów przyjmujących leki mogące wywoływać neutropenię, a także u pacjentów z:

• Wcześniejszym zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku indukowanym przez leki
• Zahamowaniem czynności szpiku spowodowanym współistniejącą chorobą, radioterapią lub chemioterapią
• Hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną¹⁶

Częstą obserwacją jest występowanie neutropenii u pacjentów jednocześnie leczonych olanzapiną i walproinianem.¹⁷

Przerwanie leczenia

W przypadku nagłego przerwania stosowania olanzapiny rzadko (≥0,01% do <0,1%) obserwowano ostre objawy, takie jak: pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk, nudności i wymioty.<sup data-drug="Olanzapin Krka" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Rzadko (≥0,01% do 18

Odstęp QT

W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [ms] po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z wyjściowym QTcF <500 ms) występowało niezbyt często (0,1% do 1%) u pacjentów leczonych olanzapiną. Nie stwierdzono istotnych różnic w porównaniu z placebo pod względem częstości zdarzeń niepożądanych związanych z układem sercowo-naczyniowym.<sup data-drug="Olanzapin Krka" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc u pacjentów leczonych olanzapiną (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [ms] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF 19

Należy jednak zachować ostrożność zalecając jednoczesne stosowanie olanzapiny i innych leków wydłużających odstęp QTc, szczególnie u pacjentów:

• W podeszłym wieku
• Z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT
• Z zastoinową niewydolnością serca
• Z przerostem mięśnia sercowego
• Ze zmniejszonym stężeniem potasu lub magnezu we krwi²⁰

Żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe

Podczas leczenia olanzapiną niezbyt często (≥0,1% i <1%) zgłaszano przypadki żylnych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych. Nie ustalono jednoznacznej przyczynowej zależności między tymi zaburzeniami a leczeniem olanzapiną. Jednak, ponieważ u pacjentów ze schizofrenią często występują nabyte czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka (np. unieruchomienie) i wdrożyć odpowiednie działania zapobiegawcze.<sup data-drug="Olanzapin Krka" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Podczas leczenia olanzapiną, niezbyt często (≥0,1% i 21

Ogólna aktywność ośrodkowego układu nerwowego

Ze względu na główne działanie olanzapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność stosując ją jednocześnie z innymi lekami działającymi ośrodkowo oraz z alkoholem. Ponieważ wykazano in vitro antagonistyczne działanie olanzapiny wobec dopaminy, może ona osłabiać działanie bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.²²

Napady drgawek

Olanzapinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub narażonych na czynniki obniżające próg drgawkowy. Niezbyt często zgłaszano napady drgawek u pacjentów leczonych olanzapiną. W większości tych przypadków zgłaszano w wywiadzie napady drgawek lub występowanie czynników zwiększających ryzyko ich wystąpienia.²³

Późne dyskinezy

W badaniach porównawczych trwających rok lub krócej, późne dyskinezy występowały z istotnie statystycznie mniejszą częstością u pacjentów leczonych olanzapiną. Ryzyko wystąpienia późnych dyskinez wzrasta jednak wraz z czasem trwania leczenia. Dlatego w przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych lub podmiotowych późnych dyskinez u pacjenta przyjmującego olanzapinę należy rozważyć zmniejszenie dawki lub całkowite odstawienie leku. Po zakończeniu leczenia objawy te mogą przejściowo ulec nasileniu lub pojawić się po raz pierwszy.²⁴

Niedociśnienie ortostatyczne

W badaniach klinicznych olanzapiny u pacjentów w podeszłym wieku obserwowano niezbyt często niedociśnienie ortostatyczne. U pacjentów powyżej 65. roku życia zaleca się okresowe pomiary ciśnienia tętniczego.²⁵

Nagły zgon sercowy

Po wprowadzeniu olanzapiny do obrotu zgłaszano przypadki nagłych zgonów sercowych u pacjentów stosujących ten lek. W retrospektywnym badaniu obserwacyjnym ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów leczonych olanzapiną było około dwukrotnie większe niż u pacjentów niestosujących leków przeciwpsychotycznych. Wykazano, że ryzyko to jest porównywalne do ryzyka związanego ze stosowaniem innych atypowych leków przeciwpsychotycznych uwzględnionych w analizie zbiorczej.²⁶

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Olanzapina nie jest wskazana do stosowania u dzieci i młodzieży. W badaniach prowadzonych u pacjentów w wieku 13-17 lat obserwowano różne działania niepożądane, w tym zwiększenie masy ciała, zmiany parametrów metabolicznych oraz zwiększenie stężenia prolaktyny.²⁷

Laktoza

Olanzapin Krka zawiera laktozę w następujących ilościach:

Pacjenci cierpiący na rzadkie dziedziczne schorzenia związane z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy/galaktozy nie powinni stosować tego leku.²⁸