Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Okitask 25 mg

Wpływ ketoprofenu na płodność, ciążę i laktację

Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), poprzez mechanizm hamowania syntezy prostaglandyn wywiera istotny wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz może oddziaływać na organizm dziecka karmionego piersią. Lekarze powinni dokładnie rozważyć korzyści i zagrożenia wynikające z terapii ketoprofenem u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz planujących ciążę. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące zastosowania produktu leczniczego Okitask (ketoprofen z lizyną) w tych grupach pacjentek.¹

Wpływ na ciążę

Mechanizm działania ketoprofenu poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka lub płodu. Należy podkreślić, że dane z badań farmakoepidemiologicznych wskazują na potencjalne zwiększenie ryzyka poronienia, zaburzeń budowy serca oraz wytrzewienia po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Istotne jest, że bezwzględne ryzyko wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5%. Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, ryzyko to zwiększa się wraz ze zwiększaniem dawki leku oraz wydłużaniem czasu trwania terapii.²

W badaniach przedklinicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych wykazano, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn prowadziło do zwiększonej utraty płodów zarówno przed zagnieżdżeniem, jak i po zagnieżdżeniu jaja płodowego oraz do zwiększonej śmiertelności zarodków i płodów. Co więcej, u zwierząt, którym podawano tego typu leki w okresie organogenezy, obserwowano zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym zaburzeń budowy układu sercowo-naczyniowego.³

Wpływ ketoprofenu w zależności od trymestru ciąży

Pierwszy i drugi trymestr ciąży: Ketoprofen z lizyną można stosować tylko w przypadku uzasadnionej konieczności medycznej. Jeżeli lek jest podawany kobiecie starającej się zajść w ciążę lub w trakcie pierwszego czy drugiego trymestru ciąży, lekarz powinien zalecić możliwie najmniejszą dawkę, a czas trwania terapii powinien być jak najkrótszy.⁴

Począwszy od 20. tygodnia ciąży, stosowanie ketoprofenu może spowodować małowodzie wynikające z zaburzeń czynności nerek płodu. Zjawisko to może wystąpić w krótkim czasie po rozpoczęciu leczenia, ale jest zazwyczaj odwracalne po jego przerwaniu. Dodatkowo istnieją doniesienia o skurczu przewodu Botalla po leczeniu prowadzonym w drugim trymestrze, który w większości przypadków ustępuje po przerwaniu terapii.⁵

Lekarz powinien rozważyć monitorowanie ciąży pod kątem małowodzia i skurczu przewodu Botalla po ekspozycji na ketoprofen przez kilka dni, począwszy od 20. tygodnia ciąży. W razie stwierdzenia któregokolwiek z tych powikłań, należy natychmiast przerwać podawanie ketoprofenu.⁶

Trzeci trymestr ciąży: Zastosowanie ketoprofenu z lizyną w tym okresie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Wynika to z faktu, że inhibitory syntezy prostaglandyn w trzecim trymestrze mogą wywołać poważne działania niepożądane zarówno u płodu, jak i u matki.⁷

Potencjalne działania niepożądane w trzecim trymestrze

Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn w trzecim trymestrze ciąży może powodować:

U płodu:

• Objawy toksyczne ze strony układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, w tym przedwczesny skurcz lub zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne⁸
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą prowadzić do niewydolności nerek z towarzyszącym małowodziem⁹

U kobiet i płodu pod koniec ciąży:

• Możliwe wydłużenie czasu krwawienia oraz działanie przeciwagregacyjne, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek leku¹⁰
• Hamowanie skurczów macicy, co może doprowadzić do opóźnienia lub przedłużenia porodu¹¹

Wpływ na karmienie piersią

Dostępne dane dotyczące przenikania ketoprofenu do mleka kobiecego są niewystarczające. Ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych u niemowląt, nie zaleca się stosowania ketoprofenu z lizyną u kobiet karmiących piersią. Lekarz powinien jasno poinformować pacjentkę o konieczności wyboru między kontynuacją karmienia piersią a leczeniem ketoprofenem.¹²

Wpływ na płodność

Długotrwałe stosowanie niektórych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może być związane z obniżeniem płodności u kobiet. Obniżenie to jest jednak odwracalne po zakończeniu leczenia. Istotne jest, aby lekarz poinformował pacjentkę, że stosowanie ketoprofenu, podobnie jak każdego innego leku hamującego syntezę cyklooksygenazy i prostaglandyn, może zaburzać płodność i dlatego nie jest zalecane u kobiet starających się o dziecko.¹³

W przypadku kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę lub są poddawane badaniom w związku z niepłodnością, lekarz powinien rozważyć możliwość odstawienia ketoprofenu i zaproponowania alternatywnego leczenia.¹⁴

Zalecenia dla lekarzy

Lekarz przepisujący ketoprofen z lizyną (Okitask) powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka związanego z terapią u kobiet w wieku rozrodczym, szczególnie planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Kluczowe informacje, które powinien przekazać pacjentce, obejmują:

1. Dokładne wyjaśnienie potencjalnych zagrożeń wynikających ze stosowania ketoprofenu w okresie ciąży, z uwzględnieniem różnic między poszczególnymi trymestrami¹⁵
2. Informację o bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania leku w trzecim trymestrze ciąży¹⁶
3. Konieczność stosowania najniższej skutecznej dawki przez jak najkrótszy czas w przypadku uzasadnionego zastosowania w pierwszym i drugim trymestrze¹⁷
4. Zalecenie dotyczące monitorowania ciąży pod kątem małowodzia i skurczu przewodu Botalla po ekspozycji na ketoprofen od 20. tygodnia ciąży¹⁸
5. Informację o niezalecaniu ketoprofenu w okresie karmienia piersią ze względu na brak wystarczających danych¹⁹
6. Wyjaśnienie potencjalnego wpływu ketoprofenu na płodność i zalecenie odstawienia leku u kobiet starających się o dziecko lub diagnozowanych w kierunku niepłodności²⁰