Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Nurofen Express Forte 400 mg

Wpływ ibuprofenu na płodność, ciążę i laktację

Ibuprofen jako inhibitor syntezy prostaglandyn wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Personel medyczny powinien przekazać pacjentkom kompleksowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego leku w zależności od etapu ciąży oraz potencjalnych zagrożeń dla płodu i noworodka.¹

Wpływ na ciążę

Stosowanie ibuprofenu w okresie ciąży wiąże się z określonymi ryzykami, które różnią się w zależności od trymestru. Dane epidemiologiczne wskazują na podwyższone ryzyko poronienia oraz występowania wad wrodzonych serca i wytrzewienia przy zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Ryzyko bezwzględne wystąpienia wad układu sercowo-naczyniowego zwiększa się z mniej niż 1% do około 1,5%. Istotne jest, że ryzyko to wzrasta wraz z dawką oraz czasem trwania leczenia.²

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podanie inhibitora syntezy prostaglandyn powoduje zwiększenie częstości przed- i poimplantacyjnych strat ciąż oraz obumarcia zarodka i płodu. U zwierząt otrzymujących inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy odnotowano zwiększoną częstość występowania różnorodnych wad rozwojowych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego.³

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy stosować ibuprofenu, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli kobieta stosuje ibuprofen w czasie starania się o zajście w ciążę lub w trakcie pierwszego lub drugiego trymestru, należy zalecić jak najkrótszy czas trwania leczenia oraz najmniejszą skuteczną dawkę.⁴

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie ibuprofenu od 20. tygodnia ciąży, gdyż może on powodować małowodzie wynikające z zaburzenia czynności nerek płodu. Stan ten może wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia, jednak jest zwykle odwracalny po odstawieniu leku. Ponadto, stosowanie ibuprofenu w drugim trymestrze może prowadzić do zwężenia przewodu tętniczego. W większości przypadków objawy ustępują po zaprzestaniu leczenia.⁵

W przypadku stosowania ibuprofenu przez kilka dni po rozpoczęciu 20. tygodnia ciąży należy rozważyć monitorowanie pacjentki przed porodem pod kątem małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego. W przypadku stwierdzenia tych patologii należy niezwłocznie przerwać stosowanie ibuprofenu.⁶

Trzeci trymestr ciąży

W trzecim trymestrze ciąży stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn może narażać płód oraz matkę na poważne powikłania. Dlatego ibuprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.⁷

Potencjalne zagrożenia dla płodu w trzecim trymestrze obejmują:

• Toksyczność sercowo-płucną – manifestującą się przedwczesnym zwężeniem lub zamknięciem przewodu tętniczego oraz nadciśnieniem płucnym⁸
• Zaburzenia czynności nerek – mogące przekształcać się w niewydolność nerek z małowodziem⁹

Zagrożenia dla matki i noworodka pod koniec ciąży to:

• Wydłużenie czasu krwawienia – działanie antyagregacyjne może wystąpić nawet po bardzo małych dawkach ibuprofenu¹⁰
• Zahamowanie skurczów macicy – skutkujące opóźnionym lub wydłużonym porodem¹¹

Karmienie piersią

Ibuprofen i jego metabolity mogą w małych dawkach przenikać do mleka matki. Dostępne dane nie wskazują na szkodliwe działania u niemowląt karmionych piersią przez matki stosujące ibuprofen. W związku z tym, po krótkotrwałym stosowaniu ibuprofenu w zalecanych dawkach w celach przeciwbólowych oraz przeciwgorączkowych, przerwa w karmieniu piersią nie jest zwykle konieczna.¹²

Wpływ na płodność

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn mogą powodować zaburzenie płodności u kobiet poprzez negatywny wpływ na proces owulacji. Jest to działanie przemijające i ustępuje po zakończeniu leczenia ibuprofenu. Informacja ta jest szczególnie istotna dla kobiet planujących ciążę lub mających trudności z zajściem w ciążę.¹³

Zalecenia dla personelu medycznego

Podczas konsultacji z pacjentką w wieku rozrodczym, ciężarną lub karmiącą piersią, lekarz powinien:

1. Poinformować o przeciwwskazaniu do stosowania ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży
2. Wyjaśnić konieczność unikania ibuprofenu w pierwszym i drugim trymestrze, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne
3. Ostrzec o ryzyku komplikacji dla płodu po 20. tygodniu ciąży, w tym małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego
4. Zalecić systematyczne monitorowanie stanu płodu w przypadku konieczności stosowania ibuprofenu po 20. tygodniu ciąży
5. Poinformować o przemijającym wpływie na płodność u kobiet starających się o dziecko
6. Wyjaśnić, że krótkotrwałe stosowanie ibuprofenu w zalecanych dawkach zwykle nie wymaga przerwy w karmieniu piersią

We wszystkich przypadkach należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem ibuprofenu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, a w razie konieczności jego zastosowania – ograniczyć dawkę i czas trwania terapii do niezbędnego minimum.