Przedawkowanie nitrazepamu

Przedawkowanie nitrazepamu (substancja czynna produktu Nomefren) samo w sobie nie jest uznawane za stan zagrażający życiu, pod warunkiem że lek nie został przyjęty jednocześnie z innymi substancjami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), w tym z alkoholem. Należy jednak zawsze brać pod uwagę możliwość, że pacjent mógł zażyć równocześnie kilka różnych leków, co może znacząco zmienić obraz kliniczny i rokowanie.¹

Mechanizm działania nitrazepamu

Nitrazepam należy do grupy benzodiazepin, które działają poprzez nasilenie hamującego wpływu kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w ośrodkowym układzie nerwowym. Przedawkowanie prowadzi do nasilonej depresji OUN, co objawia się spektrum objawów klinicznych o różnym nasileniu – od senności po śpiączkę.²

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy przedawkowania nitrazepamu można sklasyfikować w zależności od stopnia ich nasilenia. W przypadkach o łagodnym przebiegu pacjenci manifestują głównie objawy związane z nasilonym działaniem terapeutycznym leku. W cięższych przypadkach dochodzi do poważnych zaburzeń neurologicznych oraz potencjalnie zagrażającej życiu depresji oddechowej.³

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania nitrazepamu opiera się na kilku podstawowych zasadach: zapobieganie dalszemu wchłanianiu leku, monitorowanie funkcji życiowych ze szczególnym uwzględnieniem układu oddechowego i krążenia, oraz, w ciężkich przypadkach, zastosowanie swoistego antidotum.⁴

Eliminacja leku z organizmu

W zależności od stanu klinicznego pacjenta oraz czasu, jaki upłynął od zażycia leku, należy rozważyć następujące metody ograniczenia wchłaniania nitrazepamu:

• Prowokacja wymiotów – zalecana jedynie u pacjentów przytomnych, w ciągu pierwszej godziny po przyjęciu leku
• Płukanie żołądka – u pacjentów nieprzytomnych, z odpowiednim zabezpieczeniem dróg oddechowych
• Podanie węgla aktywowanego – w celu zmniejszenia dalszego wchłaniania leku, szczególnie gdy inne metody dekontaminacji nie są skuteczne

⁵

Leczenie podtrzymujące

Podstawą postępowania jest ścisłe monitorowanie funkcji życiowych w warunkach intensywnej terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na funkcję układu oddechowego oraz parametry hemodynamiczne. Dializoterapia nie wykazuje zadowalającej skuteczności w eliminacji nitrazepamu z organizmu.⁶

Stosowanie antidotum

W ciężkich przypadkach przedawkowania nitrazepamu możliwe jest zastosowanie flumazenilu – swoistego antagonisty receptorów benzodiazepinowych. Lek ten należy podawać dożylnie, wyłącznie w warunkach szpitalnych, z możliwością stałego monitorowania pacjenta.⁷

Przeciwwskazania do stosowania flumazenilu: Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z padaczką leczonych benzodiazepinami. W tej grupie chorych zastosowanie antagonisty receptorów benzodiazepinowych może sprowokować wystąpienie napadów drgawkowych, dlatego flumazenil jest przeciwwskazany.⁸

Leczenie powikłań

W przypadku wystąpienia pobudzenia u pacjenta po przedawkowaniu nitrazepamu, nie należy stosować barbituranów. Barbiturany mogą nasilić depresję ośrodkowego układu nerwowego i pogorszyć stan kliniczny pacjenta.⁹

Rokowanie

Przy odpowiednim i szybkim postępowaniu terapeutycznym, przedawkowanie samego nitrazepamu zazwyczaj ma dobre rokowanie. Śmiertelność jest bardzo niska, a przypadki śpiączki występują rzadko. Znacznie pogarsza rokowanie jednoczesne przyjęcie innych leków działających depresyjnie na OUN lub alkoholu.¹⁰