Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Neurol 1,0 1 mg

Wpływ alprazolamu na płodność, ciążę i laktację

Ocena wpływu alprazolamu na płodność, przebieg ciąży oraz bezpieczeństwo stosowania podczas laktacji stanowi istotny element poradnictwa medycznego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać kobietom w wieku rozrodczym, kobietom ciężarnym oraz karmiącym piersią, stosującym lek Neurol (alprazolam).¹

Stosowanie alprazolamu w okresie ciąży

Alprazolam należy do grupy benzodiazepin, których stosowanie w okresie ciąży wymaga szczególnej ostrożności. Należy podkreślić, że dane dotyczące potencjalnego działania teratogennego oraz wpływu na rozwój i zachowanie w okresie poporodowym po stosowaniu benzodiazepin są niejednoznaczne.²

Ryzyko wad rozwojowych w pierwszym trymestrze

Liczne badania kohortowe wskazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze ciąży nie powoduje istotnego wzrostu częstości występowania wad rozwojowych. Należy jednak zaznaczyć, że niektóre wczesne badania epidemiologiczne kliniczno-kontrolne wykazały dwukrotny wzrost ryzyka wystąpienia rozszczepu wargi i podniebienia.³

Wpływ alprazolamu w drugim i trzecim trymestrze

Leczenie benzodiazepinami, w tym alprazolamem, w dużych dawkach w drugim i/lub trzecim trymestrze ciąży może prowadzić do:

• Ograniczenia ruchów płodu – zmniejszona aktywność ruchowa płodu może być pierwszym objawem wskazującym na znaczącą ekspozycję płodu na lek
• Zmiennego rytmu serca płodu – mogą występować zaburzenia częstości akcji serca płodu wymagające monitorowania

⁴

Konsekwencje stosowania w późnym okresie ciąży

Jeśli ze względów medycznych alprazolam jest podawany, nawet w niewielkich dawkach, w ostatnim etapie ciąży, u noworodka może wystąpić zespół wiotkiego dziecka, którego objawy obejmują:

• Hipotonię osiową – obniżone napięcie mięśniowe, szczególnie widoczne w obrębie tułowia
• Trudności ze ssaniem – prowadzące do niewystarczającego odżywienia i słabego przyrostu masy ciała

Objawy te mają charakter odwracalny, jednak mogą utrzymywać się przez okres od 1 do 3 tygodni, w zależności od okresu półtrwania alprazolamu.⁵

W przypadku stosowania wysokich dawek alprazolamu przed porodem, u noworodków mogą wystąpić dodatkowe powikłania:

• Depresja oddechowa – zaburzenia oddychania o różnym nasileniu
• Bezdech – krótkotrwałe zatrzymanie oddychania
• Hipotermia – obniżenie temperatury ciała poniżej wartości prawidłowych

⁶

Zespół odstawienia u noworodków

Szczególnej uwagi wymaga fakt, że po kilku dniach od urodzenia u noworodków mogą wystąpić objawy odstawienia alprazolamu, nawet jeśli nie obserwuje się zespołu wiotkiego dziecka. Zespół odstawienia u noworodka manifestuje się poprzez:

• Nadpobudliwość – wzmożona reaktywność na bodźce zewnętrzne
• Pobudzenie – niepokój, płaczliwość
• Drżenie – mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała

Wystąpienie tych objawów po urodzeniu zależy od okresu półtrwania alprazolamu.⁷

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Alprazolam nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży ani w okresie planowania ciąży. Informacja ta powinna być wyraźnie zakomunikowana pacjentkom w wieku rozrodczym.⁸

Jeśli pacjentka stosuje alprazolam i zajdzie w ciążę lub jeśli ze względów medycznych konieczne jest zastosowanie alprazolamu w okresie ciąży, lekarz powinien:

1. Dokonać szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka
2. Oszacować zagrożenie dla płodu
3. W przypadku konieczności kontynuacji leczenia – stosować najniższe skuteczne dawki
4. Unikać dużych dawek leku, zwłaszcza w ostatnim okresie ciąży
5. Zaplanować dokładne monitorowanie noworodka po porodzie pod kątem występowania objawów odstawienia i/lub zespołu wiotkiego dziecka

⁹

Alprazolam w okresie karmienia piersią

Dostępne dane wskazują, że alprazolam przenika do mleka ludzkiego, choć w małych stężeniach. Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka karmionego piersią, stosowanie alprazolamu w okresie laktacji jest przeciwwskazane. Pacjentki powinny być poinformowane, że nie należy stosować alprazolamu podczas karmienia piersią.¹⁰

W sytuacji, gdy leczenie alprazolamem jest niezbędne, lekarz powinien rozważyć rekomendację przerwania karmienia piersią na czas farmakoterapii. W takim przypadku należy przedyskutować z pacjentką alternatywne metody karmienia dziecka.