Właściwości farmakodynamiczne
Mozarin 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Mozarin

Escytalopram, substancja czynna leku Mozarin, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwdepresyjnych, a dokładniej do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Sklasyfikowany jest kodem ATC: N 06 AB 10, co wskazuje na jego przynależność do grupy neuropsychiatrycznych leków przeciwdepresyjnych.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania escytalopramu opiera się na selektywnym hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT). Substancja ta charakteryzuje się wysokim powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania transportera serotoniny. Dodatkowo wiąże się z allosterycznym miejscem na tym samym transporterze, jednak z tysiąckrotnie mniejszym powinowactwem. Ta wysoka selektywność stanowi o jego skuteczności terapeutycznej.²

Istotną cechą farmakodynamiczną escytalopramu jest jego ograniczone powinowactwo do innych receptorów. Lek wykazuje bardzo małe powinowactwo lub nie wykazuje go wcale w stosunku do następujących receptorów:³

• Receptory serotoninergiczne 5-HT1A i 5-HT2 – brak istotnego powinowactwa minimalizuje działania niepożądane związane z tymi receptorami
• Receptory dopaminergiczne DA D1 i D2 – marginalne powinowactwo ogranicza ryzyko działań niepożądanych pozapiramidowych
• Receptory adrenergiczne α1-, α2-, β-adrenergiczne – minimalne powinowactwo zmniejsza ryzyko działań niepożądanych sercowo-naczyniowych
• Receptory histaminowe H1 – brak istotnego powinowactwa redukuje działanie sedatywne
• Receptory cholinergiczne muskarynowe – minimalne powinowactwo ogranicza działania antycholinergiczne
• Receptory benzodiazepinowe – brak istotnego powinowactwa eliminuje działanie przeciwlękowe niezwiązane z serotoninergicznym mechanizmem działania
• Receptory opioidowe – minimalne powinowactwo eliminuje potencjał uzależniający

Hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) stanowi jedyny prawdopodobny mechanizm działania, który wyjaśnia specyficzne właściwości farmakologiczne i kliniczne escytalopramu. Ta wysoka selektywność przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa i skuteczność terapeutyczną.⁴

Wpływ na odstęp QT

W badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo, przeprowadzono ocenę wpływu escytalopramu na elektrokardiogram (EKG) u osób zdrowych. Badania te wykazały zależne od dawki wydłużenie odstępu QTc. Przy dawce terapeutycznej 10 mg/dobę zaobserwowano zmianę odstępu QTc (korekta Fridericii) wynoszącą 4,3 ms (90% CI: 2,2; 6,4) w stosunku do wartości wyjściowych. Natomiast przy dawce supraterapeutycznej 30 mg/dobę zmiana ta wynosiła 10,7 ms (90% CI: 8,6; 12,8). Obserwacje te mają istotne znaczenie kliniczne w kontekście potencjalnych interakcji oraz stosowania u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca.⁵

Skuteczność kliniczna

Skuteczność kliniczna escytalopramu została potwierdzona w szeregu badań klinicznych w różnych wskazaniach psychiatrycznych, co przedstawiono poniżej.

Duże epizody depresji

Skuteczność escytalopramu w leczeniu dużych epizodów depresji (MDD – Major Depressive Disorder) została potwierdzona w kontrolowanych badaniach klinicznych. Krótkoterminowa skuteczność (8 tygodni) została wykazana w 3 z 4 przeprowadzonych badań klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo. Badania te potwierdziły istotną statystycznie przewagę escytalopramu nad placebo w redukcji objawów depresyjnych.⁶

W badaniu dotyczącym długoterminowej profilaktyki nawrotów depresji wzięło udział 274 pacjentów, którzy początkowo odpowiedzieli na leczenie escytalopramem w dawce 10 mg lub 20 mg na dobę w 8-tygodniowej fazie otwartej. Następnie pacjenci zostali losowo przydzieleni do kontynuacji leczenia escytalopramem w tej samej dawce lub do otrzymywania placebo przez okres do 36 tygodni. W tym długoterminowym badaniu zaobserwowano znamiennie dłuższy czas do nawrotu choroby u pacjentów kontynuujących leczenie escytalopramem w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Wynik ten potwierdza skuteczność escytalopramu w zapobieganiu nawrotom depresji.⁷

Fobia społeczna

Fobia społeczna (zaburzenie lękowe społeczne) to kolejne wskazanie, w którym wykazano skuteczność escytalopramu. Przeprowadzono trzy krótkoterminowe badania (12-tygodniowe), które potwierdziły skuteczność leku w leczeniu objawów tego zaburzenia. Dodatkowo skuteczność potwierdzono w 6-miesięcznym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom fobii społecznej, przeprowadzonym u pacjentów, którzy wcześniej wykazali pozytywną odpowiedź na leczenie.⁸

Przeprowadzono również 24-tygodniowe badanie nad ustaleniem optymalnej dawki escytalopramu w leczeniu fobii społecznej. Badanie to wykazało skuteczność terapeutyczną dawek 5 mg, 10 mg i 20 mg na dobę, co daje klinicystom możliwość dostosowania dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta i stopnia nasilenia objawów.⁹

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Skuteczność escytalopramu w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD – Obsessive-Compulsive Disorder) została potwierdzona w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą. Po 12 tygodniach leczenia, pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę wykazali istotną statystycznie poprawę w całkowitej punktacji skali Y-BOCS (Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale) w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Y-BOCS jest złotym standardem w ocenie nasilenia objawów OCD.¹⁰

Dłuższa, 24-tygodniowa obserwacja wykazała, że zarówno pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 10 mg na dobę, jak i 20 mg na dobę, osiągnęli znaczącą przewagę nad grupą placebo w redukcji objawów obsesyjno-kompulsyjnych. Oznacza to, że również niższa dawka wykazuje skuteczność przy dłuższym stosowaniu.¹¹

Przeprowadzono również badanie dotyczące zapobiegania nawrotom OCD. Pacjenci, którzy odpowiedzieli na leczenie escytalopramem w 16-tygodniowej fazie otwartej, zostali następnie poddani randomizacji do 24-tygodniowej fazy z podwójnie ślepą próbą kontrolowanej placebo. W tej fazie wykazano skuteczność escytalopramu w dawkach 10 mg i 20 mg na dobę w zapobieganiu nawrotom objawów OCD. Dane te potwierdzają wartość kontynuacji leczenia escytalopramem u pacjentów, którzy uzyskali początkową poprawę kliniczną.¹²