Właściwości farmakokinetyczne
Metocard 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne produktu leczniczego Metocard

Produkty lecznicze Metocard 50 mg i Metocard 100 mg zawierające metoprololu winian charakteryzują się określonymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują ich zachowanie w organizmie po podaniu. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis podstawowych parametrów farmakokinetycznych tego leku.

Wchłanianie i dystrybucja

Metoprolol po podaniu doustnym wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest stosunkowo szybko, w czasie 1,5-2 godzin od przyjęcia leku. Istotnym parametrem jest biodostępność leku, która po podaniu pojedynczej dawki wynosi około 50%, natomiast podczas wielokrotnego podawania wzrasta do około 70%. Na biodostępność metoprololu wpływ ma również sposób przyjmowania leku – zwiększa się ona, jeśli tabletki podawane są w czasie posiłku.¹

Metabolizm

Proces metabolizmu metoprololu zachodzi głównie poprzez utlenianie w wątrobie. W wyniku tego procesu powstają trzy znane główne metabolity, które nie wykazują klinicznie istotnego działania beta-adrenolitycznego. Kluczowym enzymem uczestniczącym w biotransformacji metoprololu jest cytochrom P450 2D6 (CYP2D6), choć nie jest to jedyny szlak metaboliczny.²

Istotnym czynnikiem wpływającym na metabolizm metoprololu jest polimorfizm genetyczny genu CYP2D6. Z tego powodu tempo metabolizmu wykazuje znaczne różnice międzyosobnicze. Można wyróżnić dwie główne grupy pacjentów:

• Osoby o powolnym metabolizmie (około 7-8% populacji) – charakteryzują się większymi stężeniami leku w osoczu i wolniejszym tempem wydalania
• Osoby o szybkim metabolizmie – przetwarzają lek szybciej, uzyskując niższe stężenia w osoczu

Pomimo tych różnic populacyjnych, u tej samej osoby stężenia leku w osoczu utrzymują się na stałym, powtarzalnym poziomie.³

Eliminacja

Eliminacja metoprololu zachodzi głównie poprzez wydalanie nerkowe. Ponad 95% podanej doustnie dawki leku jest wydalane z moczem. Spośród całkowitej wydalanej ilości, około 5% stanowi lek w postaci niezmienionej, choć w pojedynczych przypadkach odsetek ten może sięgać nawet 30%.⁴

Kluczowe parametry farmakokinetyczne eliminacji metoprololu to:

• Okres półtrwania – wynosi średnio 3,5 godziny, z zakresem od 1 do 9 godzin
• Całkowity klirens – wynosi około 1 litr/minutę

Te parametry wskazują na stosunkowo krótki czas utrzymywania się leku w organizmie i jego efektywne usuwanie.⁵

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Parametry farmakokinetyczne metoprololu u osób w podeszłym wieku nie wykazują istotnych różnic w porównaniu do populacji osób młodszych. Oznacza to, że sam wiek nie jest czynnikiem istotnie wpływającym na procesy ADME (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie) tego leku.⁶

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek biodostępność układowa i wydalanie samego metoprololu pozostają prawidłowe. Jednakże wydalanie metabolitów przebiega wolniej, co może prowadzić do ich kumulacji. Znaczącą kumulację metabolitów obserwowano szczególnie u pacjentów ze wskaźnikiem filtracji kłębkowej poniżej 5 ml/min. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, kumulacja tych metabolitów nie powoduje nasilenia działania beta-adrenolitycznego metoprololu.⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z marskością wątroby można zaobserwować zmiany w farmakokinetyce metoprololu:

• Zwiększona biodostępność leku
• Zmniejszony całkowity klirens

Warto jednak podkreślić, że ta zwiększona ekspozycja na lek jest uznawana za klinicznie istotną jedynie w przypadku pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub z zespoleniem wrotno-żylnym. Szczególnie wyraźne zmiany parametrów farmakokinetycznych występują u pacjentów z zespoleniem żyły wrotnej z żyłą główną dolną, u których całkowity klirens wynosi około 0,3 litra/min (w porównaniu do 1 litra/min u osób zdrowych), a wartości AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie) są około 6-krotnie większe niż u osób zdrowych.⁸