Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Metocard 100 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metoprololu winianu obejmowały długoterminowe testy karcynogenności na szczurach i myszach, stosując dawki wielokrotnie przekraczające maksymalną dawkę terapeutyczną u ludzi (do 800 mg/kg m.c./dobę u szczurów, co stanowi 41-krotność dawki terapeutycznej w przeliczeniu na mg/m², oraz 750 mg/kg m.c./dobę u myszy Swiss, czyli 18-krotność dawki terapeutycznej). Nie wykazano działania rakotwórczego, choć u szczurów zaobserwowano wzrost łagodnych makrofagów piankowych w pęcherzykach płucnych, a u samic myszy Swiss zwiększoną częstość łagodnych gruczolaków płuc. Badania na myszach linii CD-1 potwierdziły brak wzrostu częstości nowotworów. Ponadto, metoprolol nie wykazywał działania mutagennego ani teratogennego, co potwierdza jego korzystny profil genotoksyczności i bezpieczeństwa rozwojowego.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania metoprololu

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania metoprololu winianu obejmowały kompleksową ocenę potencjalnego działania rakotwórczego, mutagennego oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Dane te stanowią istotny element w ocenie profilu bezpieczeństwa leku przed wprowadzeniem go do lecznictwa u ludzi.1

Badania potencjału rakotwórczego

Przeprowadzono długoterminowe badania karcynogenności na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. W dwuletnich badaniach na szczurach zastosowano trzy różne dawki metoprololu, z których największa wynosiła 800 mg/kg masy ciała na dobę. Dawka ta była 41-krotnie większa niż maksymalna dawka terapeutyczna stosowana u ludzi (w przeliczeniu na mg/m²). W tych badaniach nie stwierdzono działania rakotwórczego metoprololu – nie odnotowano wzrostu ilości nowotworów łagodnych ani złośliwych w porównaniu ze zwierzętami z grupy kontrolnej.2

Jedyną zmianą histopatologiczną obserwowaną u szczurów po podawaniu metoprololu był wzrost ilości przypadków występowania łagodnych ogniskowych skupisk makrofagów piankowych w pęcherzykach płucnych, co nie jest uznawane za zmianę nowotworową.3

W innym badaniu karcynogenności, które przeprowadzono na myszach szczepu Swiss przez okres 21 miesięcy, zastosowano maksymalną dawkę doustną 750 mg/kg masy ciała na dobę (18 razy większą niż maksymalna dawka terapeutyczna w przeliczeniu na mg/m²). W tym badaniu zaobserwowano wyższą częstość występowania łagodnych gruczolaków płuc u samic myszy w porównaniu ze zwierzętami z grupy kontrolnej. Nie stwierdzono jednak wzrostu liczby przypadków nowotworów złośliwych ani wzrostu całkowitej liczby nowotworów w porównaniu z grupą kontrolną.4

W celu potwierdzenia bezpieczeństwa przeprowadzono dodatkowe 21-miesięczne badanie na myszach linii CD-1. Badanie to nie wykazało wzrostu częstości występowania zmian nowotworowych, zarówno o charakterze łagodnym jak i złośliwym, w porównaniu z grupą kontrolną, niezależnie od płci zwierząt.5

Badania mutagenności i teratogenności

W przeprowadzonych badaniach przedklinicznych nie zaobserwowano działania mutagennego metoprololu, co oznacza, że substancja nie wykazuje potencjału do wywoływania mutacji genetycznych. Podobnie, nie wykazano działania teratogennego, czyli zdolności do powodowania wad rozwojowych u płodów.6

Wpływ na rozród i rozwój potomstwa

Chociaż metoprolol nie wykazywał działania teratogennego, to podobnie jak inne leki beta-adrenolityczne, powodował pewne niekorzystne działania na rozwój płodu i stan noworodków. W badaniach przedklinicznych zaobserwowano:

  • Zmniejszony przepływ krwi przez pępowinę – co może prowadzić do niedotlenienia płodu7
  • Opóźnienie rozwoju płodów – manifestujące się wolniejszym przyrostem masy ciała i dojrzewaniem narządów8
  • Osłabione kostnienie – co wskazuje na zaburzenia mineralizacji tkanki kostnej9
  • Zwiększoną częstość zgonów w okresie przed- i poporodowym – wskazującą na potencjalne ryzyko dla przeżycia potomstwa10

Warto podkreślić, że powyższe działania są charakterystyczne dla całej grupy leków beta-adrenolitycznych, a nie tylko dla metoprololu.

Wpływ na płodność

W ocenie wpływu metoprololu na płodność przeprowadzono badania na szczurach z zastosowaniem dawki 22 razy większej niż maksymalna dawka terapeutyczna stosowana u ludzi (w przeliczeniu na mg/m²). Wyniki tych badań nie wykazały negatywnego wpływu metoprololu na płodność zwierząt – nie zaobserwowano zmian w zdolności do rozrodu, liczbie potomstwa ani jakości gamet.11

Rodzaj badania Gatunek zwierząt Maksymalna dawka Stosunek do maksymalnej dawki terapeutycznej Główne obserwacje
Badanie karcynogenności (2 lata) Szczury 800 mg/kg m.c./dobę 41× większa Brak działania rakotwórczego; obecność makrofagów piankowych w pęcherzykach płucnych
Badanie karcynogenności (21 miesięcy) Myszy Swiss 750 mg/kg m.c./dobę 18× większa Wzrost częstości łagodnych gruczolaków płuc u samic
Badanie karcynogenności (21 miesięcy) Myszy CD-1 Porównywalna do badania na myszach Swiss Porównywalna do badania na myszach Swiss Brak wzrostu częstości nowotworów
Badanie wpływu na płodność Szczury Dawka nieokreślona w źródle 22× większa Brak wpływu na płodność

Podsumowując, przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa metoprololu nie wykazały potencjału rakotwórczego, mutagennego ani teratogennego. Obserwowano natomiast charakterystyczne dla beta-adrenolityków działania niepożądane na rozwój płodu i stan noworodków, co należy uwzględniać przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży.12

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl