Działania niepożądane
Metindol Retard 75 mg

Metindol Retard, zawierający 75 mg indometacyny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) obarczonym ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęstsze powikłania dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka, bóle brzucha, a także poważniejsze stany, takie jak owrzodzenia, krwawienia (np. z esicy) i perforacje, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Indometacyna może również nasilać objawy chorób zapalnych jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna). Ponadto, lek może wywoływać hepatotoksyczność (zastój żółci, żółtaczka, zapalenie wątroby), nefrotoksyczność (krwiomocz, białkomocz, niewydolność nerek) oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, leukopenia czy niedokrwistość aplastyczna. W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego konieczne jest natychmiastowe odstawienie preparatu.

Działania niepożądane leku Metindol Retard

Metindol Retard (75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) zawiera substancję czynną indometacynę, która należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Jak każdy lek, Metindol Retard może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd możliwych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem indometacyny.1

Zaburzenia żołądka i jelit

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do najczęściej występujących powikłań podczas terapii indometacyną. Obejmują one: nudności, brak łaknienia, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka, bóle w nadbrzuszu, bóle brzucha, zaparcie, biegunkę i wzdęcia. Poważniejsze konsekwencje mogą obejmować zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz owrzodzenia, które mogą wystąpić w każdym odcinku przewodu pokarmowego i mogą prowadzić nawet do zwężenia lub niedrożności przewodu pokarmowego.2

Indometacyna może również powodować krwawienie z esicy (nawet bez wyraźnego owrzodzenia lub uchyłka) lub perforację istniejącej patologii esicy (takiej jak rak czy uchyłek). U pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego lub chorobą Leśniowskiego-Crohna może wystąpić nasilenie bólu brzucha lub zaostrzenie choroby. Owrzodzenia żołądka i (lub) dwunastnicy oraz krwawienie z przewodu pokarmowego i perforacja przewodu pokarmowego mogą niekiedy prowadzić do zgonu, szczególnie u starszych pacjentów.3

W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego, Metindol Retard należy natychmiast odstawić. Wystąpieniu działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego można zapobiegać poprzez podawanie indometacyny razem z posiłkiem, mlekiem lub lekiem zobojętniającym kwaśną treść przewodu pokarmowego.4

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Indometacyna może wpływać na funkcjonowanie wątroby, powodując takie zaburzenia jak zastój żółci, żółtaczka i zapalenie wątroby, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do śmierci.5

Zaburzenia układu nerwowego

Działania niepożądane dotyczące układu nerwowego obejmują: ból głowy, zawroty głowy, uczucie pustki w głowie. Tym objawom można zapobiegać rozpoczynając leczenie od małej dawki indometacyny i zwiększając ją powoli. Objawy te zwykle ustępują w trakcie dalszego leczenia lub po zmniejszeniu dawek indometacyny. Jeśli jednak pomimo zmniejszenia dawek ból głowy utrzymuje się, produkt należy odstawić.6

U pacjentów stosujących indometacynę może wystąpić aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u osób ze schorzeniami autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń rumieniowaty czy mieszana choroba tkanki łącznej. Objawami aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych mogą być: sztywność karku, bóle głowy, nudności, wymioty, gorączka czy zaburzenia orientacji.7

Inne objawy neurologiczne mogą obejmować: zawroty głowy, zaburzenia mowy, omdlenia, śpiączkę, obrzęk mózgu, nerwowość, dezorientację, senność, drgawki, parestezje, neuropatię obwodową, ruchy mimowolne, nasilenie napadów padaczki i parkinsonizm. Objawy te najczęściej są przemijające i ustępują w trakcie leczenia, niekiedy powodują jednak konieczność przerwania leczenia.8

Zaburzenia psychiczne

Indometacyna może wpływać na nastrój i stan psychiczny pacjenta, powodując dezorientację, bezsenność, depersonalizację, omamy, depresję, uczucie niepokoju, pobudzenie oraz inne zaburzenia psychiczne. Objawy te najczęściej są przemijające i ustępują w trakcie leczenia, niekiedy powodują jednak konieczność przerwania leczenia.9

Działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego

Terapia indometacyną może powodować następujące zaburzenia układu sercowo-naczyniowego:

  • Zaburzenia serca: tachykardia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, niewydolność serca.10
  • Zaburzenia naczyniowe: nadciśnienie krwi, niedociśnienie, uderzenia gorąca, zapalenie naczyń.11

Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wskazują, że przyjmowanie niektórych NLPZ (szczególnie długotrwale w dużych dawkach) może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic, takich jak zawał serca lub udar.12

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Działania niepożądane dotyczące nerek i dróg moczowych mogą obejmować: krwiomocz, białkomocz, śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy i niewydolność nerek. U pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby może dojść do pogorszenia ich stanu.13

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Indometacyna może wywoływać różnorodne reakcje skórne, takie jak: świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość na światło, rumień guzowaty, wysypka, złuszczające zapalenie skóry. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważniejsze reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy czy toksyczna nekroliza naskórka. Indometacyna może również powodować utratę włosów lub nasilenie łuszczycy.14

Zaburzenia narządów zmysłów

Zaburzenia narządów zmysłów związane ze stosowaniem indometacyny mogą obejmować:

  • Zaburzenia ucha i błędnika: szumy uszne, zaburzenia słuchu, głuchota.15
  • Zaburzenia oka: nieostre widzenie, zapalenie nerwu wzrokowego, podwójne widzenie, ból oczodołu i okolicy oczodołu. U niektórych pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów długotrwale przyjmujących indometacynę obserwowano obecność złogów w obrębie rogówki oraz zmiany w obrębie siatkówki i plamki (jednak podobne objawy odnotowano również u pacjentów nie przyjmujących tego leku).16

Zaburzenia układu immunologicznego

Indometacyna może powodować niespecyficzne reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, oraz zwiększać reaktywność układu oddechowego, prowadząc do astmy, nasilenia astmy, skurczu oskrzeli i duszności. Mogą wystąpić również różne reakcje skórne, takie jak różnego rodzaju wysypki, świąd, pokrzywka, plamica, obrzęk naczynioruchowy, dermatozy z tworzeniem pęcherzy i złuszczaniem się naskórka (w tym rumień wielopostaciowy i nekroliza naskórka).17

Zaburzenia metabolizmu i odżywania

Terapia indometacyną może prowadzić do hiperglikemii i hiperkaliemii, a także wpływać na wyniki badań diagnostycznych, powodując zwiększenie stężenia mocznika we krwi, cukromocz oraz zwiększenie stężenia enzymów wątrobowych.18

Zaburzenia układu oddechowego

Działania niepożądane dotyczące układu oddechowego obejmują eozynofilię płucną, krwawienie z nosa oraz skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą lub innymi chorobami alergicznymi w wywiadzie.19

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Indometacyna może powodować zaburzenia hematologiczne, takie jak: małopłytkowość, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, agranulocytoza, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego i związane z nim wybroczyny, siniaki, plamica. U niektórych pacjentów może wystąpić niedokrwistość spowodowana krwawieniem z przewodu pokarmowego (jawnym lub nie).20

Inne działania niepożądane

Podczas leczenia indometacyną mogą również wystąpić:

  • Zaburzenia ogólne: uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, bóle w klatce piersiowej, nadmierne pocenie się, obrzęki.21
  • Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: krwawienie z dróg rodnych, zmiany w obrębie piersi (powiększenie piersi, zwiększona tkliwość piersi, ginekomastia).22
  • Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: osłabienie mięśni, przyspieszenie procesów degeneracyjnych chrząstki.23

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć możliwość zmniejszenia dawki lub odstawienia produktu leczniczego, a w razie konieczności wdrożyć odpowiednie leczenie. Wystąpieniu objawów dotyczących przewodu pokarmowego można często zapobiec przyjmując produkt leczniczy razem z posiłkiem lub mlekiem.24

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl25

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.26

Tabela działań niepożądanych leku Metindol Retard

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstotliwość występowania Opis
Zaburzenia żołądka i jelit Łagodne dolegliwości Częstość nieznana Nudności, brak łaknienia, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka, bóle w nadbrzuszu, bóle brzucha, zaparcie, biegunka, wzdęcia
Zapalenie błony śluzowej Częstość nieznana Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Owrzodzenia Częstość nieznana Mogą wystąpić w każdym odcinku przewodu pokarmowego, powodując zwężenie lub niedrożność
Krwawienia i perforacje Częstość nieznana Krwawienie z esicy, perforacja patologii esicy, owrzodzenia żołądka i/lub dwunastnicy, krwawienie i perforacja przewodu pokarmowego (mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych)
Zaostrzenie chorób zapalnych jelit Częstość nieznana Nasilenie bólu brzucha lub zaostrzenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Leśniowskiego-Crohna
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Hepatotoksyczność Częstość nieznana Zastój żółci, żółtaczka, zapalenie wątroby (mogące prowadzić do śmierci)
Zaburzenia układu nerwowego Bóle i zawroty głowy Częstość nieznana Ból głowy, zawroty głowy, uczucie pustki w głowie (zwykle ustępują w trakcie leczenia lub po zmniejszeniu dawki)
Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Częstość nieznana Szczególnie u pacjentów ze schorzeniami autoimmunologicznymi; objawia się sztywnością karku, bólami głowy, nudnościami, wymiotami, gorączką, zaburzeniami orientacji
Inne objawy neurologiczne Częstość nieznana Zawroty głowy, zaburzenia mowy, omdlenia, śpiączka, obrzęk mózgu, nerwowość, dezorientacja, senność, drgawki, parestezje, neuropatia obwodowa, ruchy mimowolne, nasilenie napadów padaczki, parkinsonizm
Zaburzenia psychiczne Zaburzenia psychiczne Częstość nieznana Dezorientacja, bezsenność, depersonalizacja, omamy, depresja, uczucie niepokoju, pobudzenie, inne zaburzenia psychiczne
Zaburzenia serca Zaburzenia sercowo-naczyniowe Częstość nieznana Tachykardia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, niewydolność serca
Zaburzenia naczyniowe Zaburzenia naczyniowe Częstość nieznana Nadciśnienie krwi, niedociśnienie, uderzenia gorąca, zapalenie naczyń, zwiększone ryzyko zatorów tętnic (zawał serca, udar)
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Nefrotoksyczność Częstość nieznana Krwiomocz, białkomocz, śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy, niewydolność nerek, pogorszenie funkcji nerek u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek i/lub wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Łagodne reakcje skórne Częstość nieznana Świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość na światło, rumień guzowaty, wysypka, utrata włosów, nasilenie łuszczycy
Ciężkie reakcje skórne Częstość nieznana Złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka
Zaburzenia ucha i błędnika Ototoksyczność Częstość nieznana Szumy uszne, zaburzenia słuchu, głuchota
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia Częstość nieznana Nieostre widzenie, zapalenie nerwu wzrokowego, podwójne widzenie, ból oczodołu i okolicy oczodołu, złogi w obrębie rogówki, zmiany w siatkówce i plamce
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości Częstość nieznana Niespecyficzne reakcje alergiczne, anafilaksja, zwiększona reaktywność układu oddechowego (astma, nasilenie astmy, skurcz oskrzeli, duszność)
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zaburzenia metaboliczne Częstość nieznana Hiperglikemia, hiperkaliemia
Zaburzenia układu oddechowego Zaburzenia oddechowe Częstość nieznana Eozynofilia płucna, krwawienie z nosa, skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą lub innymi chorobami alergicznymi
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Zaburzenia hematologiczne Częstość nieznana Małopłytkowość, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, agranulocytoza, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, niedokrwistość z krwawienia z przewodu pokarmowego
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia rozrodcze Częstość nieznana Krwawienie z dróg rodnych, zmiany w obrębie piersi (powiększenie, zwiększona tkliwość, ginekomastia)
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Częstość nieznana Osłabienie mięśni, przyspieszenie procesów degeneracyjnych chrząstki
Zaburzenia ogólne Zaburzenia ogólne Częstość nieznana Uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, bóle w klatce piersiowej, nadmierne pocenie się, obrzęki
Badania diagnostyczne Nieprawidłowości w badaniach Częstość nieznana Zwiększenie stężenia mocznika we krwi, cukromocz, zwiększenie stężenia enzymów wątrobowych
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl