ostre reumatoidalne zapalenie stawów
Wskazanie
Ostre reumatoidalne zapalenie stawów to zaostrzenie objawów w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), przewlekłej choroby autoimmunologicznej charakteryzującej się zapaleniem błony maziowej, destrukcją stawów oraz objawami pozastawowymi. W fazie ostrej dochodzi do nasilenia bólu, obrzęku, sztywności porannej oraz ograniczenia ruchomości stawów, głównie drobnych stawów rąk i stóp, a także nadgarstków, łokci i kolan. Zaostrzeniom często towarzyszą objawy ogólne jak zmęczenie, stany podgorączkowe i utrata masy ciała.
W leczeniu ostrego rzutu RZS stosuje się kilka grup leków. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) jak Diclac, Metindol, Meloxicom lub Ketonal pomagają szybko zmniejszyć ból i obrzęk. Glikokortykosteroidy (np. Metypred, Medrol, Depo-Medrol) są szczególnie skuteczne w przerwaniu ostrego zapalenia. W celu kontroli choroby długoterminowo włącza się lub modyfikuje dawki leków modyfikujących przebieg choroby (LMPCh), takich jak Methotrexat, Arava (leflunomid) czy Sulfasalazin.
W przypadkach niereagujących na standardowe leczenie, stosuje się leki biologiczne jak Enbrel (etanercept), Humira (adalimumab), RoActemra (tocilizumab) czy Rinvoq (upadacytynib). W Polsce dostępne są one w ramach programów lekowych NFZ. Nowoczesną opcją są również inhibitory JAK, takie jak Xeljanz (tofacytynib) czy Olumiant (baricitynib), które mogą być stosowane u pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią na LMPCh.
Największe trudności w leczeniu ostrego RZS obejmują oporność na standardową terapię, występowanie działań niepożądanych ograniczających stosowanie leków oraz opóźnienia w dostępie do terapii biologicznych. Istotnym problemem jest również konieczność szybkiego wdrożenia skutecznego leczenia, gdyż każde zaostrzenie przyczynia się do postępującej destrukcji stawów i niepełnosprawności. Wyzwaniem pozostaje także współwystępowanie chorób towarzyszących, które mogą ograniczać możliwości terapeutyczne, oraz ryzyko infekcji, szczególnie u pacjentów leczonych immunosupresyjnie.