Specjalne ostrzeżenia
Memorion

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Produkt leczniczy Memorion zawierający chlorowodorek donepezylu wymaga szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań dotyczących jego stosowania u pacjentów z ciężką postacią otępienia w chorobie Alzheimera, z innymi rodzajami otępienia ani z innymi rodzajami zaburzeń pamięci związanych z procesami starzenia.¹

Znieczulenie ogólne

Chlorowodorek donepezylu jako inhibitor cholinesterazy może nasilać działanie leków zwiotczających mięśnie, będących pochodnymi sukcynylocholiny, stosowanych podczas znieczulenia ogólnego. Należy poinformować zespół anestezjologiczny o stosowaniu leku Memorion przed zabiegiem operacyjnym.²

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Ze względu na swoje działanie farmakologiczne, inhibitory cholinesterazy mogą wykazywać wpływ wagotoniczny na częstość akcji serca, powodując bradykardię. Działanie to może mieć szczególne znaczenie u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego lub z zaburzeniami przewodnictwa nadkomorowego, takimi jak blok zatokowo-przedsionkowy lub przedsionkowo-komorowy.³

W trakcie stosowania donepezylu zgłaszano przypadki omdleń i napadów drgawek. Podczas badania pacjentów należy uwzględnić możliwość wystąpienia bloku sercowego lub długich zahamowań zatokowych.⁴

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QTc i częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas leczenia pacjentów z:⁵

• Stwierdzonym wcześniej wydłużeniem odstępu QTc lub z wydłużeniem odstępu QTc w wywiadzie
• Przyjmujących jednocześnie leki wpływające na odstęp QTc
• Ze stwierdzoną wcześniej chorobą serca (niewyrównaną niewydolnością serca, przebytym niedawno zawałem mięśnia sercowego, bradyarytmiami)
• Z zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemią, hipomagnezemią)

W przypadku tych pacjentów może być konieczne monitorowanie stanu klinicznego, w tym wykonywanie badania EKG.⁶

Choroby układu pokarmowego

U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia wrzodów żołądka lub dwunastnicy, np. z chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujących jednocześnie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), należy uważnie monitorować występujące objawy. Warto jednak zaznaczyć, że w badaniach klinicznych donepezylu nie stwierdzono zwiększonej częstości zapadania na chorobę wrzodową lub krwawienia z przewodu pokarmowego w porównaniu z placebo.⁷

Choroby układu moczowo-płciowego

Cholinomimetyki mogą powodować utrudnienie odpływu moczu z pęcherza moczowego, jednak w badaniach klinicznych prowadzonych z zastosowaniem donepezylu nie zaobserwowano takiego działania niepożądanego.⁸

Choroby układu nerwowego

Napady drgawek: istnieje pogląd, że cholinomimetyki mogą przyczyniać się do uogólnionych napadów drgawkowych. Należy jednak pamiętać, że występowanie drgawek może być również objawem choroby Alzheimera.⁹

Objawy pozapiramidowe: cholinomimetyki, w tym donepezyl, mogą nasilać lub wywoływać objawy pozapiramidowe.¹⁰

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) jest stanem potencjalnie zagrażającym życiu, charakteryzującym się następującymi objawami:¹¹

• Hipertermia (wysoka gorączka)
• Sztywność mięśni
• Niestabilność autonomicznego układu nerwowego
• Zaburzenia świadomości
• Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej w surowicy

Dodatkowo mogą wystąpić: mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek. Podczas stosowania donepezylu bardzo rzadko zgłaszano przypadki ZZN, szczególnie u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwpsychotyczne. W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych wskazujących na ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie bez innych klinicznych objawów ZZN, należy natychmiast przerwać leczenie.¹²

Choroby płuc

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania inhibitorów cholinesterazy u pacjentów z astmą lub obturacyjną chorobą płuc w wywiadzie, ze względu na ich działanie cholinomimetyczne. Ponadto należy unikać równoczesnego podawania donepezylu z innymi inhibitorami acetylocholinesterazy, agonistami lub antagonistami układu cholinergicznego.¹³

Ciężka niewydolność wątroby

Brak jest dostępnych danych dotyczących stosowania donepezylu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, dlatego należy zachować szczególną ostrożność w tej grupie chorych.¹⁴

Śmiertelność w badaniach klinicznych nad otępieniem naczyniowym

Przeprowadzono trzy badania kliniczne trwające 6 miesięcy z udziałem osób spełniających kryteria NINDS-AIREN dotyczące możliwego występowania otępienia naczyniopochodnego (ON). Kryteria NINDS-AIREN zostały opracowane w celu identyfikacji pacjentów z otępieniem o wyłącznie podłożu naczyniowym oraz wykluczenia pacjentów z chorobą Alzheimera.¹⁵

Średni wskaźnik śmiertelności dla wszystkich trzech badań ON w grupie przyjmującej chlorowodorek donepezylu (1,7%) był liczbowo wyższy niż w grupie przyjmującej placebo (1,1%), jednak różnica ta nie była istotna statystycznie. Większość zgonów pacjentów, zarówno przyjmujących chlorowodorek donepezylu, jak i placebo, spowodowana była przyczynami o charakterze naczyniowym, co było spodziewane w badanej populacji pacjentów w podeszłym wieku ze współistniejącą chorobą naczyniową.¹⁶

Analiza wszystkich ciężkich incydentów naczyniowych zakończonych lub niezakończonych zgonem nie wykazała różnic w częstości ich występowania w grupie przyjmującej chlorowodorek donepezylu w porównaniu z grupą przyjmującą placebo.¹⁷

Zbiorcze wyniki badań nad chorobą Alzheimera (n = 4146) oraz badań nad chorobą Alzheimera i innych badań nad otępieniem, w tym badań nad otępieniem naczyniowym (sumarycznie n=6888), wskazują, że wskaźnik śmiertelności w grupach placebo liczbowo przewyższał wskaźnik w grupach przyjmujących chlorowodorek donepezylu.¹⁸

Substancje pomocnicze

Produkt leczniczy Memorion zawiera laktozę. Każda tabletka 5 mg zawiera 83,5 mg laktozy jednowodnej, a tabletka 10 mg zawiera 167 mg laktozy jednowodnej. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.¹⁹²⁰