Właściwości farmakodynamiczne leku Memorion

Memorion zawiera substancję czynną donepezylu chlorowodorek, który należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psychoanaleptycznych, a dokładniej inhibitorów cholinesterazy, sklasyfikowany kodem ATC: N06DA02. ¹

Mechanizm działania

Donepezylu chlorowodorek charakteryzuje się jako swoisty i odwracalny inhibitor acetylocholinesterazy, która jest główną cholinesterazą występującą w mózgu. Co istotne z punktu widzenia selektywności działania, donepezylu chlorowodorek wykazuje in vitro ponad 1000-krotnie silniejsze działanie hamujące w stosunku do acetylocholinesterazy niż do butyrylocholinesterazy, enzymu występującego przede wszystkim poza ośrodkowym układem nerwowym. ²

Otępienie w chorobie Alzheimera

Badania kliniczne przeprowadzone u pacjentów z otępieniem w przebiegu choroby Alzheimera wykazały, że podawanie donepezylu chlorowodorku w pojedynczych dawkach dobowych 5 mg lub 10 mg powoduje w stanie stacjonarnym znaczące zahamowanie aktywności acetylocholinesterazy mierzonej w błonach erytrocytów. Stopień hamowania wynosił odpowiednio 63,6% dla dawki 5 mg oraz 77,3% dla dawki 10 mg, przy czym pomiary wykonywano po podaniu dawki leku. ³

Istotną obserwacją kliniczną jest fakt, że hamowanie aktywności acetylocholinesterazy (AChE) w krwinkach czerwonych przez donepezylu chlorowodorek wykazuje korelację ze zmianami wyników w skali ADAS-Cog – czułej skali badającej wybrane przejawy zdolności poznawczych. Należy jednak zaznaczyć, że nie prowadzono badań wpływu donepezylu chlorowodorku na zmianę przebiegu podstawowej choroby neurologicznej, dlatego nie można twierdzić, że lek ma jakikolwiek wpływ na postęp choroby Alzheimera. ⁴

Skuteczność kliniczna

Skuteczność terapeutyczna donepezylu chlorowodorku została udokumentowana w czterech kontrolowanych badaniach klinicznych z zastosowaniem placebo, z czego dwa badania trwały 6 miesięcy, a dwa kolejne – 1 rok. ⁵

W badaniach sześciomiesięcznych skuteczność terapeutyczną oceniano na zakończenie leczenia przy użyciu trzech kluczowych narzędzi klinimetrycznych:

• ADAS-Cog (Alzheimer’s Disease Assessment Scale) – skala mierząca zdolności poznawcze
• CIBIC (Clinician Interview Based Impression of Change with Caregiver Input) – skala wrażenia zmiany oparta na klinicznym wywiadzie uwzględniająca ocenę opiekuna, służąca do oceny ogólnego funkcjonowania
• ADL/CDR (Activities of Daily Living Subscale of the Clinical Dementia Rating Scale) – podskala codziennych czynności klinicznej skali oceny otępienia, mierząca zdolność funkcjonowania w życiu społecznym i rodzinnym oraz oceniająca zainteresowania i możliwość samodzielnego funkcjonowania

⁶

Za pacjentów odpowiadających na leczenie uznawano tych, którzy spełniali równocześnie następujące kryteria:

• poprawa stanu klinicznego o co najmniej 4 punkty w skali ADAS-Cog
• brak pogorszenia w skali CIBIC+
• brak pogorszenia w skali ADL/CDR

⁷

⁸

Analiza wyników badań klinicznych wykazała, że donepezylu chlorowodorek powoduje proporcjonalne do dawki, statystycznie istotne zwiększenie odsetka pacjentów, u których stwierdzano pozytywną odpowiedź kliniczną. Ta zależność dawka-odpowiedź jest ważnym parametrem farmakodynamicznym, potwierdzającym skuteczność terapeutyczną leku. ⁹