Właściwości farmakokinetyczne
Memorion 10 mg

Donepezyl chlorowodorek, substancja czynna leku Memorion, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą szybkie wchłanianie z Tmax wynoszącym 3-4 godziny po podaniu doustnym oraz długi okres półtrwania około 70 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę i osiągnięcie stanu stacjonarnego po około 3 tygodniach terapii. Wchłanianie donepezylu nie jest modyfikowane przez obecność pokarmu, a lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%). Donepezyl jest metabolizowany przez układ cytochromu P450 do kilku metabolitów, z których 6-O-desmetylodonepezyl (11% dawki) wykazuje aktywność farmakologiczną zbliżoną do leku macierzystego. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (57% całkowitej radioaktywności, w tym 17% w postaci niezmienionej substancji) oraz w mniejszym stopniu przez kał (14,5%). Nie stwierdzono istotnego udziału krążenia jelitowo-wątrobowego w eliminacji donepezylu.

Właściwości farmakokinetyczne leku Memorion

Właściwości farmakokinetyczne donepezylu chlorowodorku, substancji czynnej leku Memorion, charakteryzują się określonymi parametrami dotyczącymi wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji z organizmu. Szczegółowa analiza tych parametrów dostarcza istotnych informacji klinicznych dla praktyki medycznej i efektywnego stosowania leku u pacjentów.1

Wchłanianie leku

Po podaniu doustnym donepezylu chlorowodorek osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około 3-4 godzinach. Charakterystyczną cechą farmakokinetyki tej substancji jest proporcjonalny wzrost stężenia w osoczu oraz pola powierzchni pod krzywą (AUC) w stosunku do zastosowanej dawki. Donepezyl wykazuje długi końcowy okres półtrwania w osoczu, wynoszący około 70 godzin, co ma istotne znaczenie dla schematu dawkowania. Dzięki temu długiemu okresowi półtrwania możliwe jest podawanie leku jeden raz na dobę, co prowadzi do stopniowego osiągnięcia stanu stacjonarnego w ciągu około 3 tygodni od rozpoczęcia terapii. Po osiągnięciu stanu stacjonarnego, stężenie donepezylu w osoczu oraz związana z tym aktywność farmakodynamiczna wykazują niewielką zmienność w ciągu doby.2

Warto podkreślić, że pokarm nie wpływa na wchłanianie donepezylu chlorowodorku, co stanowi ważną informację kliniczną – lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków.3

Dystrybucja w organizmie

Donepezyl charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza ludzkiego, wynoszącym około 95%. Stopień wiązania z białkami osocza aktywnego metabolitu donepezylu – 6-O-desmetylodonepezylu – pozostaje nieznany. Szczegółowe badania dystrybucji donepezylu w różnych tkankach nie są w pełni dostępne, jednak wyniki badań z udziałem zdrowych ochotników płci męskiej, którym podano pojedynczą dawkę 5 mg donepezylu chlorowodorku znakowanego izotopem węgla 14C, wskazują na długotrwałe utrzymywanie się leku i/lub jego metabolitów w organizmie. Po upływie 240 godzin od podania nie odzyskano około 28% znakowanego węgla, co sugeruje, że donepezyl i/lub jego metabolity mogą pozostawać w organizmie przez okres dłuższy niż 10 dni.4

Metabolizm i eliminacja

Donepezyl podlega złożonym procesom metabolicznym oraz eliminacji. Jest wydalany zarówno w postaci niezmienionej z moczem, jak również metabolizowany przez układ cytochromu P450 do licznych metabolitów, z których nie wszystkie zostały zidentyfikowane. Badania z użyciem znakowanego izotopowo donepezylu (dawka 5 mg) wykazały, że radioaktywność osocza była związana głównie z obecnością następujących związków (wyrażone jako procent podanej dawki):5

W procesie eliminacji donepezylu z organizmu dominuje wydalanie nerkowe. Około 57% całkowitej podanej radioaktywności odzyskiwano z moczu (w tym 17% w postaci niezmienionego donepezylu), natomiast 14,5% odzyskiwano z kału. Dane te wskazują, że główne drogi eliminacji leku to biotransformacja oraz wydalanie z moczem. Nie stwierdzono oznak obiegu donepezylu chlorowodorku i/lub jego metabolitów w krążeniu jelitowo-wątrobowym.6

Okres półtrwania donepezylu w osoczu wynosi około 70 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę.7

Czynniki wpływające na farmakokinetykę

Płeć, rasa oraz palenie tytoniu nie wywierają istotnego klinicznie wpływu na stężenie donepezylu chlorowodorku w osoczu. Choć farmakokinetyka donepezylu nie była szczegółowo badana u zdrowych osób w wieku podeszłym ani u pacjentów z otępieniem typu Alzheimera lub otępieniem naczyniowym, średnie stężenie leku w osoczu u tych pacjentów było zbliżone do stężeń obserwowanych u młodych, zdrowych ochotników.8

U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby obserwowano podwyższone stężenie donepezylu chlorowodorku w stanie stacjonarnym. Pole powierzchni pod krzywą (AUC) było średnio o 48% wyższe, a maksymalne stężenie (Cmax) średnio o 39% wyższe w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością wątroby. Te różnice farmakokinetyczne mają istotne znaczenie kliniczne i mogą wymagać dostosowania dawkowania.9

Parametry farmakokinetyczne donepezylu chlorowodorku

Parametr farmakokinetyczny Wartość/Charakterystyka
Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) 3-4 godziny po podaniu doustnym
Końcowy okres półtrwania w osoczu Około 70 godzin
Czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego Około 3 tygodnie
Wiązanie z białkami osocza Około 95%
Główne metabolity 6-O-desmetylodonepezyl (11%), cis-N-tlenek donepezylu (9%), 5-O-desmetylodonepezyl (7%), 5-O-desmetylodonepezyl sprzężony z kwasem glukuronowym (3%)
Metabolit o aktywności zbliżonej do leku macierzystego 6-O-desmetylodonepezyl
Wydalanie z moczem (całkowita radioaktywność) 57% (w tym 17% jako niezmieniony donepezyl)
Wydalanie z kałem (całkowita radioaktywność) 14,5%
Wpływ pokarmu na wchłanianie Brak wpływu
AUC u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby Wzrost o około 48%
Cmax u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby Wzrost o około 39%
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl