Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Lorabex

Podczas farmakoterapii preparatem Lorabex należy uwzględnić szereg istotnych klinicznie ostrzeżeń i zachować odpowiednie środki ostrożności, które szczegółowo omówiono poniżej. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości, ryzyka rozwoju uzależnienia, a także interakcji z innymi lekami oraz specyficznych zagrożeń u określonych grup pacjentów.¹

Ciężkie reakcje alergiczne i ryzyko dla układu oddechowego

W trakcie terapii benzodiazepinami, w tym lorazepamem, obserwowano występowanie ciężkich reakcji anafilaktycznych/anafilaktoidalnych. U pacjentów mogą rozwinąć się objawy obrzęku naczynioruchowego obejmującego język, nagłośnię lub krtań, a także duszność, uczucie duszenia się, nudności i wymioty. Stan ten może prowadzić do niedrożności dróg oddechowych, która w konsekwencji grozi zgonem. Benzodiazepiny są absolutnie przeciwwskazane u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie po podaniu tych leków.²

Należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu lorazepamu pacjentom z zaburzeniami czynności układu oddechowego, ponieważ lek może prowadzić do potencjalnie śmiertelnej depresji oddechowej. Lorazepam zmniejsza również tolerancję na alkohol i inne substancje działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), dlatego należy unikać ich jednoczesnego stosowania lub znacząco redukować dawki.³

Ryzyko nadużywania i uzależnienia

Istotnym aspektem farmakoterapii lorazepamem jest ryzyko nadużywania leku. Przypadki takie odnotowywano szczególnie u pacjentów uzależnionych od narkotyków, nielegalnych substancji i/lub alkoholu.⁴

Długotrwałe stosowanie benzodiazepin może prowadzić do tolerancji – po wielokrotnym stosowaniu przez kilka tygodni może dojść do zmniejszenia skuteczności nasennego działania lorazepamu.⁵

Szczególnie istotne jest ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego. Ryzyko to zwiększa się wraz z dawką i czasem trwania leczenia. Uzależnienie może rozwinąć się już po kilku tygodniach codziennego stosowania, nawet przy dawkach terapeutycznych. Ryzyko uzależnienia jest większe u pacjentów z historią uzależnień od alkoholu, narkotyków lub nielegalnych substancji oraz u osób ze znacznymi zaburzeniami osobowości. Z tego powodu lorazepam nie powinien być stosowany u pacjentów uzależnionych od substancji psychoaktywnych.⁶

Objawy odstawienia

W przypadku rozwinięcia się uzależnienia fizycznego, nagłe przerwanie leczenia może prowadzić do objawów odstawienia. Dlatego zawsze należy odstawiać lorazepam stopniowo, zmniejszając dawkę. Objawy odstawienia, takie jak bezsenność z odbicia, mogą pojawić się nawet po tygodniu leczenia zalecanymi dawkami.⁷

Do najczęściej zgłaszanych objawów odstawienia benzodiazepin należą:

• Objawy neurosensoryczne: bóle głowy, bóle mięśni, lęk, napięcie, depresja, bezsenność, niepokój ruchowy, zawroty głowy
• Objawy żołądkowo-jelitowe: nudności, biegunka, utrata apetytu, skurcze jelit
• Zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne: splątanie, omamy/majaczenie, zaburzenia percepcji, drażliwość, dysforia, drgawki/napady padaczkowe, drżenie, pobudzenie, utrata pamięci krótkotrwałej
• Objawy wegetatywne: kołatanie serca, tachykardia, ataki paniki, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, hiperrefleksja, hipertermia, pocenie się⁸

W ciężkich przypadkach mogą wystąpić bardziej nasilone objawy odstawienia, takie jak: poczucie nierealności, depersonalizacja, zaburzona tolerancja dźwięków otoczenia, szumy uszne, drętwienie i mrowienie kończyn, nadwrażliwość na bodźce (światło, dźwięki, dotyk), zmiany percepcyjne, ruchy mimowolne, wymioty, omamy i drgawki. Szczególnie niebezpieczne są drgawki, które mogą występować częściej u pacjentów z padaczką w wywiadzie lub przyjmujących leki obniżające próg drgawkowy, np. leki przeciwdepresyjne.⁹

Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem z opioidami

Jednoczesne stosowanie lorazepamu z opioidami może powodować uspokojenie polekowe, depresję oddechową, śpiączkę i w konsekwencji zgon. Z powodu tych zagrożeń jednoczesne przepisywanie benzodiazepin z opioidami powinno być ograniczone wyłącznie do pacjentów, u których alternatywne opcje terapeutyczne nie są dostępne. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie lorazepamu z opioidami, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę, a czas trwania leczenia powinien być możliwie najkrótszy.¹⁰

Konieczne jest systematyczne monitorowanie pacjentów pod kątem objawów podmiotowych i przedmiotowych depresji oddechowej oraz uspokojenia polekowego. Zaleca się szczegółowe poinformowanie pacjentów i ich opiekunów o potencjalnych objawach niepożądanych, aby umożliwić im wczesne ich rozpoznanie.¹¹

Czas trwania leczenia

Terapia lorazepamem powinna być możliwie najkrótsza i nie powinna przekraczać 4 tygodni, wliczając w to okres stopniowego odstawiania leku. Pacjent powinien być poinformowany na początku leczenia o jego ograniczonym czasie trwania oraz o sposobie stopniowego zmniejszania dawki. Informacja o możliwości wystąpienia objawów z odbicia może pomóc zmniejszyć niepokój pacjenta, gdyby takie objawy się pojawiły.¹²

W przypadku benzodiazepin krótkodziałających objawy odstawienia mogą pojawić się w przerwach między dawkami, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek. Należy ostrzec pacjenta przed samodzielną zmianą z benzodiazepiny długodziałającej na krótkodziałającą ze względu na ryzyko wystąpienia objawów odstawienia.¹³

Zaburzenia pamięci i reakcje paradoksalne

Podczas stosowania benzodiazepin obserwowano przemijającą niepamięć następczą oraz zaburzenia pamięci. Jeśli lorazepam jest stosowany w leczeniu bezsenności wywołanej lękiem, pacjent powinien mieć zapewniony 7-8 godzinny nieprzerwany sen, aby działanie leku zdążyło ustąpić.¹⁴

Sporadycznie podczas stosowania benzodiazepin mogą wystąpić reakcje paradoksalne, które są bardziej prawdopodobne u dzieci i osób starszych. W przypadku ich pojawienia się należy przerwać stosowanie lorazepamu.¹⁵

Osłabienie mięśni

Lorazepam może powodować osłabienie mięśni. U pacjentów z osłabieniem mięśni w wywiadzie, ataksją rdzeniową lub móżdżkową konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności, a w wielu przypadkach wymagane jest zmniejszenie dawki.¹⁶

Szczególne grupy pacjentów

Lorazepam nie jest wskazany w leczeniu podstawowym zaburzeń psychotycznych ani zaburzeń depresyjnych i nie powinien być stosowany w monoterapii u pacjentów z depresją.¹⁷

Benzodiazepiny mogą wykazywać działanie odhamowujące i potencjalnie wyzwalać skłonności samobójcze lub nasilać objawy u pacjentów z depresją. Dlatego u tych pacjentów nie powinny być stosowane duże dawki lorazepamu. U pacjentów z depresją benzodiazepiny należy włączać wyłącznie w połączeniu z odpowiednią terapią przeciwdepresyjną. Ponadto podczas stosowania benzodiazepin może ujawnić się wcześniej występująca depresja.¹⁸

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu lorazepamu u pacjentów z:

• Ostrą jaskrą z wąskim kątem przesączania¹⁹
• Zaburzeniami czynności nerek lub łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby – konieczna kontrola i dostosowanie dawki²⁰
• Ciężką niewydolnością wątroby – stosowanie benzodiazepin jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko encefalopatii²¹

Przy długotrwałym leczeniu lorazepamem zaleca się regularne badania krwi i kontrolę czynności wątroby.²²

Chociaż niedociśnienie po podaniu lorazepamu występuje rzadko, należy zachować ostrożność u pacjentów, u których spadek ciśnienia krwi może powodować powikłania sercowo-naczyniowe i mózgowo-naczyniowe. Jest to szczególnie istotne u pacjentów w podeszłym wieku.²³

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku lorazepam należy stosować ze szczególną ostrożnością ze względu na zwiększone ryzyko sedacji i osłabienia układu mięśniowo-szkieletowego, co może prowadzić do upadków i poważnych konsekwencji zdrowotnych. W tej grupie pacjentów zaleca się stosowanie zmniejszonej dawki.²⁴

Nietolerancja laktozy

Produkt Lorabex zawiera laktozę jednowodną, dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁵