Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lenalidomid, będący aktywnym lekiem immunomodulującym, może wchodzić w interakcje z innymi produktami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi podczas jego stosowania, zwłaszcza u pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Interakcje te mogą wpływać na skuteczność terapii lub zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.¹

Czynniki wpływające na erytropoezę

Produkty lecznicze wpływające na erytropoezę lub zwiększające ryzyko zakrzepicy, takie jak hormonalna terapia zastępcza, wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania u pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem. Jest to spowodowane zwiększonym ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych w tej grupie pacjentów.²

Doustne środki antykoncepcyjne

Nie przeprowadzono dedykowanych badań dotyczących interakcji lenalidomidu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. Badania in vitro na ludzkich hepatocytach wykazały, że lenalidomid w różnych stężeniach nie indukuje enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5. W związku z tym, stosowanie lenalidomidu w monoterapii nie powinno zmniejszać skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych.³

Należy jednak zwrócić uwagę, że deksametazon, często stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem, jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4 i może również wpływać na inne enzymy i transportery. Z tego powodu nie można wykluczyć, że podczas leczenia skojarzonego skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może ulec zmniejszeniu. W związku z tym należy bezwzględnie podjąć skuteczne środki, aby zapobiec ciąży.⁴

Interakcje z warfaryną

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne wielokrotne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę nie wpływało istotnie na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Podobnie, jednoczesne podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie miało wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu.⁵

Nie wiadomo jednak, czy interakcja może wystąpić w praktyce klinicznej, szczególnie podczas jednoczesnego leczenia deksametazonem, który jest induktorem enzymów. Wpływ deksametazonu na metabolizm warfaryny nie został dokładnie określony. Z tego względu zaleca się ścisłe monitorowanie INR (międzynarodowego współczynnika znormalizowanego) i stężenia warfaryny podczas jednoczesnego stosowania tych leków.⁶

Interakcje z digoksyną

Jednoczesne stosowanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększało stężenie digoksyny w osoczu (po pojedynczej dawce 0,5 mg) o 14% z 90% przedziałem ufności [0,52%-28,2%]. Nie określono jednoznacznie, czy efekt ten będzie bardziej znaczący w praktyce klinicznej, przy stosowaniu większych dawek lenalidomidu oraz jednoczesnym leczeniu deksametazonem.⁷

Z uwagi na wąski indeks terapeutyczny digoksyny, podczas leczenia lenalidomidem zaleca się regularną kontrolę stężenia digoksyny w surowicy, szczególnie na początku terapii oraz po modyfikacji dawkowania.⁸

Interakcje ze statynami

Podczas jednoczesnego stosowania statyn i lenalidomidu obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji ma prawdopodobnie charakter addytywny. Szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia zaleca się wzmożoną kontrolę kliniczną pacjentów (obserwacja pod kątem bólu mięśni, osłabienia) oraz monitorowanie parametrów laboratoryjnych (CPK, transaminazy).⁹

Interakcje z deksametazonem

Badania farmakokinetyczne wykazały, że równoczesne stosowanie deksametazonu (w dawce 40 mg raz na dobę) zarówno w schemacie pojedynczej, jak i wielokrotnej dawki, nie wywierało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej (25 mg raz na dobę).¹⁰

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P

Badania in vitro wykazały, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P, ale nie jest jej inhibitorem. Badania kliniczne potwierdziły, że równoczesne stosowanie silnych inhibitorów glikoproteiny P, takich jak chinidyna (600 mg, dwa razy na dobę) lub umiarkowanie silnego inhibitora/substratu glikoproteiny P, jakim jest temsyrolimus (25 mg), nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu (25 mg).¹¹

Co więcej, podawanie lenalidomidu nie wpływało na farmakokinetykę temsyrolimusu, co sugeruje brak istotnych interakcji dwukierunkowych między tymi lekami.¹²

Interakcje lenalidomidu z alkoholem

Chociaż w przedstawionych danych z charakterystyki produktu leczniczego Lenalidomide Pharmascience nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji lenalidomidu z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu z kilku istotnych powodów medycznych:

• Zarówno lenalidomid, jak i alkohol mogą wywoływać działanie sedatywne, co może potęgować uczucie zmęczenia i senności u pacjentów
• Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, które mogą wystąpić podczas leczenia lenalidomidem
• U pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem i deksametazonem, alkohol może dodatkowo zwiększać ryzyko zakrzepowo-zatorowe
• Spożywanie alkoholu może wpływać na zdolność wątroby do metabolizowania leków, co potencjalnie może zmieniać efektywność leczenia lub nasilać działania niepożądane

Zaleca się unikanie lub znaczne ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii lenalidomidem, szczególnie na początku leczenia oraz po modyfikacji dawkowania, kiedy organizm pacjenta adaptuje się do leku.

Tabela interakcji lenalidomidu z innymi lekami

Znaczenie kliniczne interakcji

Podczas terapii lenalidomidem należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje lekowe, zwłaszcza w przypadku pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych schematem skojarzonym zawierającym deksametazon. Najistotniejsze klinicznie interakcje dotyczą:

• Zwiększonego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych przy jednoczesnym stosowaniu z czynnikami erytropoetycznymi i hormonalną terapią zastępczą
• Potencjalnego zmniejszenia skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych przy terapii skojarzonej z deksametazonem
• Zwiększonego ryzyka rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu statyn
• Konieczności monitorowania stężenia digoksyny ze względu na zwiększenie jej stężenia w osoczu

W przypadku każdej z tych interakcji zaleca się odpowiednie monitorowanie kliniczne i laboratoryjne pacjenta oraz dostosowanie dawkowania leków w razie konieczności. W przypadku wątpliwości związanych z potencjalnymi interakcjami nieopisanymi w charakterystyce produktu leczniczego, zaleca się konsultację z farmakologiem klinicznym lub korzystanie z aktualnych baz danych interakcji lekowych.¹³