Działania niepożądane – Lenalidomide Pharmascience 10 mg

Działania niepożądane
Lenalidomide Pharmascience 10 mg

Lenalidomid wykazuje złożony profil działań niepożądanych, które różnią się w zależności od wskazania terapeutycznego, schematu leczenia oraz populacji pacjentów. W leczeniu podtrzymującym po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, najczęściej obserwowano neutropenię (60,8% w badaniu IFM 2005-02, 79,0% w badaniu CALGB 100104), trombocytopenię (23,5% IFM, 72,3% CALGB), zapalenie płuc (10,6% IFM, 5,7% w schemacie SWOG S0777), biegunki (38,9% IFM, 54,5% CALGB), a także wysypkę (31,7% CALGB). W schematach skojarzonych z bortezomibem i deksametazonem oraz w porównaniu do melfalanu z prednizonem i talidomidem, obserwowano dodatkowo neuropatię obwodową (71,8%), niedociśnienie tętnicze (6,5%) oraz niewydolność nerek (6,3%). W badaniach fazy III z lenalidomidem i deksametazonem odnotowano także zwiększoną częstość żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz neutropenii 4. stopnia, co wymaga profilaktyki przeciwzakrzepowej i ścisłego monitorowania morfologii krwi.

Pobierz ChPL PDF Lenalidomide Pharmascience – Kapsułki twarde – 10 mg

Działania niepożądane leku Lenalidomide Pharmascience

Profil bezpieczeństwa u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim
Ciężkie działania niepożądane podczas leczenia podtrzymującego
Częste działania niepożądane podczas leczenia podtrzymującego
Działania niepożądane w schemacie lenalidomid+bortezomib+deksametazon
Działania niepożądane w schemacie lenalidomid+małe dawki deksametazonu
Działania niepożądane w schemacie lenalidomid+melfalan+prednizon
Działania niepożądane u pacjentów z wcześniej leczonym szpiczakiem mnogim
Najczęstsze działania niepożądane w badaniach szpiczaka mnogiego
Wnioski i zalecenia dotyczące monitorowania działań niepożądanych
Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

lenalidomid

Kategoria leku

Działania niepożądane leku Lenalidomide Pharmascience

Lenalidomid jest substancją czynną o złożonym profilu bezpieczeństwa, którego znajomość jest kluczowa w prowadzeniu skutecznej terapii. Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania lenalidomidu różnią się w zależności od wskazania, schematu leczenia oraz populacji pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem lenalidomidu w różnych wskazaniach terapeutycznych.¹

Profil bezpieczeństwa u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim

W przypadku pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT), otrzymujących lenalidomid w leczeniu podtrzymującym, obserwowano szereg istotnych działań niepożądanych. Należy zaznaczyć, że częstość występowania niektórych działań niepożądanych może być wyższa niż pierwotnie raportowano, gdyż analizy uwzględniały zarówno zdarzenia po HDM/ASCT, jak i zdarzenia z okresu leczenia podtrzymującego.²

Ciężkie działania niepożądane podczas leczenia podtrzymującego

W badaniach klinicznych zidentyfikowano ciężkie działania niepożądane występujące częściej (≥5%) u pacjentów otrzymujących lenalidomid w leczeniu podtrzymującym niż w grupie placebo. Na szczególną uwagę zasługują:

Zapalenie płuc (10,6% – złożony termin) w badaniu IFM 2005-02³
Zakażenie płuc (9,4%, w tym 9,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego) w badaniu CALGB 100104⁴

Częste działania niepożądane podczas leczenia podtrzymującego

W badaniu IFM 2005-02 najczęściej obserwowane działania niepożądane podczas stosowania lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym w porównaniu do placebo obejmowały:⁵

Neutropenia (60,8%) – zmniejszenie liczby neutrofili może zwiększać ryzyko infekcji
Zapalenie oskrzeli (47,4%) – stan zapalny oskrzeli często wymagający interwencji terapeutycznej
Biegunka (38,9%) – może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia
Zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%) – infekcja górnych dróg oddechowych
Skurcze mięśni (33,4%) – dolegliwość istotnie wpływająca na komfort pacjenta
Leukopenia (31,7%) – zmniejszenie całkowitej liczby białych krwinek
Astenia (29,7%) – znaczne osłabienie organizmu ograniczające codzienne funkcjonowanie
Kaszel (27,3%) – objaw mogący wskazywać na infekcję dróg oddechowych
Trombocytopenia (23,5%) – zmniejszenie liczby płytek krwi zwiększające ryzyko krwawień
Zapalenie żołądka i jelit (22,5%) – stan zapalny przewodu pokarmowego
Gorączka (20,5%) – podwyższona temperatura ciała, często towarzysząca infekcjom

Z kolei w badaniu CALGB 100104 najczęstsze działania niepożądane lenalidomidu w porównaniu do placebo to:⁶

Neutropenia (79,0%, w tym 71,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego) – najczęstsza cytopenia
Trombocytopenia (72,3%, w tym 61,6% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego) – znacząco zwiększona częstość w porównaniu z badaniem IFM
Biegunka (54,5%, w tym 46,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego) – objaw wymagający monitorowania nawodnienia
Wysypka (31,7%, w tym 25,0% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego) – reakcja skórna o różnym nasileniu
Zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8%) – komplikacja potencjalnie związana z neutropenią
Zmęczenie (22,8%, w tym 17,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego) – obniżenie sprawności fizycznej
Leukopenia (22,8%, w tym 18,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego) – zmniejszenie liczby leukocytów
Niedokrwistość (21,0%, w tym 13,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego) – spadek poziomu hemoglobiny

Działania niepożądane w schemacie lenalidomid+bortezomib+deksametazon

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia, stosujących lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (badanie SWOG S0777), zaobserwowano następujące ciężkie działania niepożądane częściej (≥5%) niż w schemacie lenalidomid+deksametazon:⁷

Niedociśnienie tętnicze (6,5%) – spadek ciśnienia krwi wymagający interwencji
Zakażenie płuc (5,7%) – powikłanie infekcyjne
Odwodnienie (5,0%) – zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej

Najczęstsze działania niepożądane w tym schemacie w porównaniu do schematu lenalidomid+deksametazon to:⁸

Zmęczenie (73,7%) – bardzo częsty objaw ograniczający funkcjonowanie
Neuropatia obwodowa (71,8%) – zaburzenie neurologiczne często związane z bortezomibem
Trombocytopenia (57,6%) – zmniejszenie liczby płytek krwi
Zaparcie (56,1%) – uporczywy objaw ze strony przewodu pokarmowego
Hipokalcemia (50,0%) – obniżenie poziomu wapnia w surowicy krwi

Działania niepożądane w schemacie lenalidomid+małe dawki deksametazonu

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia, leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (Rd oraz Rd18), obserwowano następujące ciężkie działania niepożądane częściej (≥5%) niż w przypadku schematu melfalan+prednizon+talidomid (MPT):⁹

Zapalenie płuc (9,8%) – powikłanie infekcyjne wymagające antybiotykoterapii
Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) (6,3%) – pogorszenie funkcji wydalniczej nerek

W tym samym schemacie częściej niż w schemacie MPT występowały:¹⁰

Biegunka (45,5%) – zaburzenie perystaltyki jelit wymagające leczenia objawowego
Zmęczenie (32,8%) – objaw istotnie wpływający na jakość życia
Ból pleców (32,0%) – dolegliwość bólowa ograniczająca mobilność
Astenia (28,2%) – ogólne osłabienie organizmu
Zaburzenia snu (27,6%) – problemy z zasypianiem lub utrzymaniem ciągłości snu
Wysypka (24,3%) – objaw skórny o różnym nasileniu
Osłabione łaknienie (23,1%) – zmniejszony apetyt
Kaszel (22,7%) – objaw ze strony układu oddechowego
Gorączka (21,4%) – podwyższona temperatura ciała
Skurcze mięśni (20,5%) – bolesne skurcze wpływające na komfort pacjenta

Działania niepożądane w schemacie lenalidomid+melfalan+prednizon

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia, leczonych melfalanem, prednizonem i lenalidomidem z podtrzymywaniem lenalidomidem (MPR+R) lub z następczą kontynuacją placebo (MPR+p), odnotowano następujące ciężkie działania niepożądane częściej (≥5%) niż w grupie otrzymującej melfalan i prednizon z kontynuacją placebo (MPp+p):¹¹

Gorączka neutropeniczna (6,0%) – poważne powikłanie wymagające pilnej interwencji
Niedokrwistość (5,3%) – obniżenie poziomu hemoglobiny znacząco wpływające na stan pacjenta

W schematach MPR+R lub MPR+p częściej niż w MPp+p obserwowano następujące działania niepożądane:¹²

Neutropenia (83,3%) – najczęstsza cytopenia w tym schemacie
Niedokrwistość (70,7%) – bardzo wysoka częstość występowania
Trombocytopenia (70,0%) – zmniejszenie liczby płytek krwi
Leukopenia (38,8%) – obniżenie liczby białych krwinek
Zaparcia (34,0%) – zaburzenie perystaltyki jelit
Biegunka (33,3%) – objaw mogący prowadzić do odwodnienia
Wysypka (28,9%) – reakcja skórna
Gorączka (27,0%) – podwyższona temperatura ciała
Obrzęk obwodowy (25,0%) – zatrzymanie płynów w tkankach
Kaszel (24,0%) – objaw ze strony układu oddechowego
Zmniejszone łaknienie (23,7%) – obniżony apetyt
Astenia (22,0%) – ogólne osłabienie organizmu

Działania niepożądane u pacjentów z wcześniej leczonym szpiczakiem mnogim

W dwóch badaniach fazy III kontrolowanych placebo, 353 pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymywało lenalidomid z deksametazonem, a 351 pacjentów placebo z deksametazonem. Najcięższe działania niepożądane obserwowane częściej w grupie lenalidomidu z deksametazonem obejmowały:¹³

Żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) – powikłanie wymagające profilaktyki przeciwzakrzepowej
Neutropenię 4. stopnia – głębokie obniżenie liczby neutrofili, znacząco zwiększające ryzyko infekcji

Najczęstsze działania niepożądane w badaniach szpiczaka mnogiego

Zbiorcza analiza badań klinicznych dotyczących szpiczaka mnogiego (MM-009 oraz MM-010) wykazała, że do najczęstszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem lenalidomidu z deksametazonem w porównaniu do placebo z deksametazonem należały:¹⁴

Działanie niepożądane	Częstość występowania (%)	Opis	Postępowanie
Zmęczenie	43,9%	Uczucie wyczerpania, osłabienia, braku energii	Dostosowanie aktywności, ocena współistniejącej niedokrwistości
Neutropenia	42,2%	Zmniejszenie liczby neutrofili, zwiększenie podatności na infekcje	Monitorowanie morfologii, rozważenie zastosowania G-CSF
Zaparcie	40,5%	Rzadkie, utrudnione wypróżnienia	Odpowiednie nawodnienie, zwiększenie aktywności fizycznej, leki przeczyszczające
Biegunka	38,5%	Zwiększona częstość luźnych, wodnistych stolców	Nawodnienie, leki przeciwbiegunkowe, dostosowanie diety
Kurcze mięśni	33,4%	Mimowolne, bolesne skurcze grup mięśniowych	Suplementacja elektrolitów, masaż, rozciąganie
Niedokrwistość	31,4%	Obniżenie stężenia hemoglobiny i liczby erytrocytów	Monitorowanie parametrów, preparaty żelaza, transfuzje, erytropoetyna
Trombocytopenia	21,5%	Zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększone ryzyko krwawień	Monitorowanie parametrów, unikanie leków zwiększających ryzyko krwawień
Wysypka	21,2%	Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu	Leki przeciwhistaminowe, miejscowe kortykosteroidy, ocena konieczności modyfikacji dawki

Wnioski i zalecenia dotyczące monitorowania działań niepożądanych

Ze względu na złożony profil działań niepożądanych lenalidomidu, konieczne jest staranne monitorowanie pacjentów, ze szczególnym uwzględnieniem:¹⁵

Regularnych badań morfologii krwi obwodowej, ze względu na wysoką częstość występowania neutropenii, trombocytopenii i niedokrwistości
Profilaktyki przeciwzakrzepowej u pacjentów z czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Wdrożenia odpowiedniego postępowania w przypadku wystąpienia biegunki i zaparć
Monitorowania funkcji nerek, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka niewydolności nerek
Obserwacji w kierunku rozwoju powikłań infekcyjnych, zwłaszcza u pacjentów z neutropenią
Oceny zmian skórnych i właściwego ich leczenia

Należy podkreślić, że częstość i nasilenie działań niepożądanych mogą się różnić w zależności od schematu leczenia, wskazania i indywidualnych czynników związanych z pacjentem. Właściwe monitorowanie i wczesne wdrożenie odpowiedniego postępowania pozwalają na optymalizację leczenia lenalidomidem i poprawę jego tolerancji.¹⁶

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.