Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Medical Valley

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lenalidomidu

Stosowanie lenalidomidu wiąże się z szeregiem specjalnych ostrzeżeń oraz środków ostrożności, które muszą być bezwzględnie przestrzegane przez lekarzy ordynujących ten lek. Przed rozpoczęciem terapii z zastosowaniem lenalidomidu w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi, należy zapoznać się z odpowiednimi Charakterystykami Produktów Leczniczych tych preparatów.¹

Ostrzeżenie dotyczące ciąży i potencjału teratogennego

Lenalidomid ma strukturę chemiczną zbliżoną do talidomidu, substancji o udowodnionym działaniu teratogennym u ludzi. Badania na małpach wykazały, że lenalidomid wywołuje wady wrodzone podobne do tych obserwowanych po zastosowaniu talidomidu. W przypadku stosowania lenalidomidu w okresie ciąży należy spodziewać się wystąpienia działania teratogennego u ludzi.²

Program zapobiegania ciąży

Wszystkie pacjentki muszą spełniać warunki programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę.³

Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę

Pacjentkę lub partnerkę pacjenta uznaje się za mogącą zajść w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:⁴

• Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥ 1 rok (brak miesiączki po leczeniu przeciwnowotworowym lub w czasie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)⁵
• Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa⁶
• Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia⁷
• Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy⁸

Poradnictwo

Lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie z poniższych warunków:⁹

• Pacjentka rozumie spodziewane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka¹⁰
• Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia¹¹
• Nawet przy braku miesiączki u kobiety w wieku rozrodczym, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji¹²
• Pacjentka jest w stanie stosować i przestrzegać skutecznych metod antykoncepcji¹³
• Pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę¹⁴
• Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego¹⁵
• Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów¹⁶
• Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu¹⁷

Zalecenia dla mężczyzn przyjmujących lenalidomid

Dane farmakokinetyczne wykazały, że lenalidomid jest obecny w spermie ludzkiej w skrajnie małym stężeniu w trakcie leczenia i staje się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie. Ze względów bezpieczeństwa, uwzględniając populacje pacjentów z wydłużonym czasem wydalania (np. z niewydolnością nerek), wszyscy mężczyźni zażywający lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:¹⁸

• Zrozumieć spodziewane ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę¹⁹
• Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia²⁰
• Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie przyjmowania przez mężczyznę produktu Lenalidomide Medical Valley lub w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym lekarza prowadzącego. Zaleca się skierowanie partnerki do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w zakresie teratologii, w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania porady²¹

Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid

W przypadku kobiet mogących zajść w ciążę lekarz przepisujący lek musi upewnić się, że:²²

• Pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia²³
• Pacjentka wyraziła zgodę na wspomniane powyżej warunki²⁴

Antykoncepcja

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem oraz nawet w przypadku przerwy w stosowaniu leku. Wyjątek stanowią pacjentki, które zobowiążą się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej potwierdzanej co miesiąc. Pacjentki niestosujące skutecznej antykoncepcji należy skierować do odpowiednio przeszkolonego pracownika ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej zapobiegania ciąży przed rozpoczęciem leczenia.²⁵

Skuteczne metody antykoncepcji

Odpowiednie metody zapobiegania ciąży obejmują:²⁶

• Implanty antykoncepcyjne²⁷
• System terapeutyczny domaciczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel²⁸
• Octan medroksyprogesteronu w postaci depot²⁹
• Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów³⁰
• Pożycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii (wazektomia musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami spermy)³¹
• Pigułki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (np. dezogestrel)³²

Przeciwwskazania dla dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim zażywających lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakiem z komórek płaszcza przyjmujących lenalidomid w monoterapii, stosowanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest zalecane. Jeśli pacjentka aktualnie stosuje takie środki, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej.³³

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych. Dodatkowo jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.³⁴

Środki ostrożności przy stosowaniu implantów i systemów domacicznych

Implanty antykoncepcyjne i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy. U pacjentek z neutropenią należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków.³⁵

Zasadniczo nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentów z neutropenią lub trombocytopenią.³⁶

Testy ciążowe

U kobiet mogących zajść w ciążę należy wykonać testy ciążowe o minimalnej czułości 25 mIU/ml pod nadzorem personelu medycznego, zgodnie z lokalną praktyką. Wymóg ten dotyczy również kobiet, które deklarują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.³⁷

Optymalnie test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku powinny nastąpić tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania.³⁸

Harmonogram wykonywania testów ciążowych

• Przed rozpoczęciem leczenia: Test ciążowy pod nadzorem personelu medycznego należy wykonać podczas wizyty, na której przepisywany jest lenalidomid, lub w ciągu 3 dni przed tą wizytą, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w trakcie rozpoczynania leczenia lenalidomidem.³⁹
• Obserwacja i zakończenie leczenia: Test ciążowy wykonywany pod nadzorem lekarza musi być powtarzany przynajmniej co 4 tygodnie, włączając w to okres co najmniej 4 tygodni po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek.⁴⁰

Dodatkowe środki ostrożności

• Pacjentów należy poinstruować, aby nigdy nie przekazywali leku innej osobie oraz aby zwrócili wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia, w celu ich bezpiecznego usunięcia.⁴¹
• Podczas leczenia lenalidomidem (włącznie z przerwami w podawaniu produktu leczniczego) oraz przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia pacjent nie może oddawać krwi, nasienia lub spermy.⁴²
• Personel medyczny i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką.⁴³
• Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki.⁴⁴