Działania niepożądane
Lenalidomide Gedeon Richter 20 mg

Działania niepożądane leku Lenalidomide Gedeon Richter

Lek Lenalidomide Gedeon Richter, zawierający substancję czynną lenalidomid, może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis profilu bezpieczeństwa tego produktu leczniczego na podstawie danych z badań klinicznych, z uwzględnieniem różnych wskazań terapeutycznych.¹

Działania niepożądane w leczeniu szpiczaka mnogiego

Pacjenci ze szpiczakiem mnogim stanowią jedną z głównych grup leczonych lenalidomidem. Profil bezpieczeństwa różni się w zależności od konkretnej sytuacji klinicznej i schematów leczenia.²

Pacjenci po przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT) otrzymujący leczenie podtrzymujące

W badaniach klinicznych pacjentów po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT), w grupie otrzymującej lenalidomid w leczeniu podtrzymującym zaobserwowano zwiększoną częstość występowania ciężkich działań niepożądanych (≥ 5%) w porównaniu do placebo. Do najczęstszych należały zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02) oraz zakażenie płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104).³

W badaniu IFM 2005-02 najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w grupie leczonej lenalidomidem w porównaniu do placebo były: neutropenia (60,8%), zapalenie oskrzeli (47,4%), biegunka (38,9%), zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%), skurcze mięśni (33,4%), leukopenia (31,7%), astenia (29,7%), kaszel (27,3%), trombocytopenia (23,5%), zapalenie żołądka i jelit (22,5%) i gorączka (20,5%).⁴

Natomiast w badaniu CALGB 100104 najczęstszymi działaniami niepożądanymi były: neutropenia (79,0%), trombocytopenia (72,3%), biegunka (54,5%), wysypka (31,7%), zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8%), zmęczenie (22,8%), leukopenia (22,8%) i niedokrwistość (21,0%).⁵

Pacjenci z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, niekwalifikujący się do przeszczepu

U pacjentów otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem, ciężkimi działaniami niepożądanymi (≥ 5%) były: niedociśnienie tętnicze (6,5%), zakażenie płuc (5,7%) i odwodnienie (5,0%). W tej grupie najczęstszymi działaniami niepożądanymi były: zmęczenie (73,7%), neuropatia obwodowa (71,8%), trombocytopenia (57,6%), zaparcie (56,1%) i hipokalcemia (50,0%).⁶

Pacjenci leczeni lenalidomidem w skojarzeniu z niskimi dawkami deksametazonu (Rd lub Rd18) częściej, w porównaniu do grupy otrzymującej melfalan, prednizon i talidomid (MPT), doświadczali ciężkich działań niepożądanych, takich jak zapalenie płuc (9,8%) i niewydolność nerek (6,3%). Częstsze w grupie Rd/Rd18 były również: biegunka (45,5%), zmęczenie (32,8%), ból pleców (32,0%), astenia (28,2%), zaburzenia snu (27,6%), wysypka (24,3%), osłabione łaknienie (23,1%), kaszel (22,7%), gorączka (21,4%) i skurcze mięśni (20,5%).⁷

Szpiczak mnogi: pacjenci leczeni uprzednio co najmniej jednym schematem

W badaniach fazy III z grupą kontrolną placebo, najcięższymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi częściej u pacjentów otrzymujących lenalidomid z deksametazonem niż w grupie placebo/deksametazon były żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) oraz neutropenia 4. stopnia.⁸

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi w tej grupie były: zmęczenie (43,9%), neutropenia (42,2%), zaparcie (40,5%), biegunka (38,5%), kurcze mięśni (33,4%), niedokrwistość (31,4%), trombocytopenia (21,5%) i wysypka (21,2%).⁹

Działania niepożądane w zespołach mielodysplastycznych

W badaniach klinicznych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi, ciężkie działania niepożądane obejmowały żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna), neutropenię 3. lub 4. stopnia, gorączkę neutropeniczną oraz trombocytopenię 3. lub 4. stopnia.¹⁰

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi, występującymi częściej w grupach leczonych lenalidomidem w porównaniu z placebo, były: neutropenia (76,8%), trombocytopenia (46,4%), biegunka (34,8%), zaparcia (19,6%), nudności (19,6%), świąd (25,4%), wysypka (18,1%), zmęczenie (18,1%) oraz skurcze mięśni (16,7%).¹¹

Działania niepożądane w chłoniaku z komórek płaszcza

Ciężkie działania niepożądane, które w badaniu MCL-002 obserwowano częściej w grupie leczonej lenalidomidem niż w grupie kontrolnej (z różnicą co najmniej 2 punktów procentowych), obejmowały: neutropenię (3,6%), zatorowość płucną (3,6%) i biegunkę (3,6%).¹²

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi w tej grupie były: neutropenia (50,9%), niedokrwistość (28,7%), biegunka (22,8%), zmęczenie (21,0%), zaparcie (17,4%), gorączka (16,8%) oraz wysypka (w tym alergiczne zapalenie skóry) (16,2%).¹³

Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko wczesnych zgonów u pacjentów z dużym rozmiarem guza – w ciągu 20 tygodni odnotowano 16/81 (20%) wczesnych zgonów w grupie otrzymującej lenalidomid i 2/28 (7%) w grupie kontrolnej.¹⁴

Działania niepożądane w chłoniaku grudkowym

W badaniu NHL-007 najczęstszymi ciężkimi działaniami niepożądanymi (z różnicą co najmniej 1 punktu procentowego) obserwowanymi w grupie leczonej skojarzeniem lenalidomidu z rytuksymabem w porównaniu z grupą placebo/rytuksymab były: gorączka neutropeniczna (2,7%), zatorowość płucna (2,7%) i zapalenie płuc (2,7%).¹⁵

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi w grupie leczonej skojarzeniem lenalidomid/rytuksymab były: neutropenia (58,2%), biegunka (30,8%), leukopenia (28,8%), zaparcie (21,9%), kaszel (21,9%) i zmęczenie (21,9%).¹⁶

Tabela działań niepożądanych lenalidomidu

Poniższa tabela zawiera zestawienie działań niepożądanych lenalidomidu z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz klasyfikacji układów i narządów. Informacje te są szczególnie istotne w monitorowaniu pacjentów podczas terapii tym lekiem.<sup data-drug="Lenalidomide Gedeon Richter" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane obserwowane u pacjentów leczonych lenalidomidem zostały wymienione poniżej według klasyfikacji układów i narządów i częstości występowania. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającą się ciężkością. Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (17

Szczególne ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa

Zagrożenia hematologiczne

Neutropenia oraz trombocytopenia należą do najczęstszych działań niepożądanych lenalidomidu. Mogą one osiągać 3. lub 4. stopień ciężkości, co wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, szczególnie w pierwszych cyklach leczenia. Neutropenia może prowadzić do gorączki neutropenicznej oraz zwiększać ryzyko zakażeń. W niektórych przypadkach konieczne może być dostosowanie dawki lub przerwanie leczenia.¹⁸

Zagrożenia zakrzepowo-zatorowe

Leczenie lenalidomidem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, obejmującej zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w pierwszych 4-5 miesiącach leczenia. Zaleca się stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka.¹⁹

Zagrożenia dla pacjentów z dużym rozmiarem guza

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza z dużym rozmiarem guza, u których zaobserwowano podwyższone ryzyko wczesnych zgonów. W badaniu MCL-002, w ciągu 1. cyklu leczenie przerwano u 14% pacjentów z dużym rozmiarem guza w grupie leczonej lenalidomidem, głównie z powodu działań niepożądanych (64% przypadków przerwania leczenia).²⁰

Działania niepożądane układu oddechowego

U pacjentów leczonych lenalidomidem często obserwuje się działania niepożądane ze strony układu oddechowego, w tym: kaszel (bardzo często), duszność (często) oraz ciężkie zakażenia, jak zapalenie płuc (bardzo często). Pacjenci z objawami ze strony układu oddechowego powinni być dokładnie monitorowani.²¹

Znaczenie monitorowania działań niepożądanych

Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych lenalidomidu, kluczowe znaczenie ma ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w zakresie parametrów hematologicznych. Regularne badania krwi, ocena objawów zakrzepowo-zatorowych oraz monitorowanie funkcji narządów wewnętrznych są niezbędne dla wczesnego wykrycia i odpowiedniego postępowania w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z współistniejącymi chorobami, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych 3. lub 4. stopnia może być konieczne czasowe przerwanie leczenia, redukcja dawki lub całkowite odstawienie leku.