Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Lambrinex

Stosowanie atorwastatyny (substancji czynnej leku Lambrinex) wiąże się z koniecznością przestrzegania określonych środków ostrożności oraz monitorowania pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat zagrożeń związanych ze stosowaniem leku oraz zalecanych środków ostrożności.¹

Wpływ na wątrobę

Przed rozpoczęciem leczenia atorwastatyną oraz okresowo w trakcie terapii, konieczne jest wykonywanie badań kontrolnych oceniających czynność wątroby. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci, u których występują objawy przedmiotowe i podmiotowe wskazujące na uszkodzenie wątroby.²

Przy zwiększonej aktywności aminotransferaz należy monitorować pacjenta do momentu normalizacji parametrów. W przypadku gdy zwiększenie aktywności aminotransferaz utrzymuje się na poziomie przekraczającym trzykrotnie górną granicę normy (GGN), zaleca się zmniejszenie dawki leku lub całkowite jego odstawienie.³

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu oraz/lub mających w wywiadzie choroby wątroby.⁴

Zapobieganie udarom mózgu – wyniki badania SPARCL

Analiza post-hoc badania SPARCL (Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels) wykazała, że u pacjentów bez choroby niedokrwiennej serca w wywiadzie, którzy niedawno przebyli udar mózgowy lub przejściowy atak niedokrwienny (TIA), częściej występowały udary krwotoczne w grupie otrzymującej atorwastatynę w dawce 80 mg w porównaniu z grupą placebo.⁵

Zwiększone ryzyko było szczególnie widoczne u pacjentów, którzy w momencie rozpoczęcia badania mieli w wywiadzie wcześniejszy udar krwotoczny lub zawał lakunarny. W przypadku pacjentów z udarem niedokrwiennym lub krwotocznym w wywiadzie, stosunek korzyści do ryzyka dla wysokiej dawki atorwastatyny (80 mg) nie jest jednoznaczny, dlatego przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie rozważyć potencjalne ryzyko wystąpienia udaru krwotocznego.⁶

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Atorwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, może w rzadkich przypadkach wpływać na mięśnie szkieletowe, powodując bóle mięśniowe, zapalenie mięśni oraz miopatię, która może prowadzić do rabdomiolizy – stanu potencjalnie zagrażającego życiu.⁷

Rabdomioliza charakteryzuje się znacznym zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej (CK) (>10 razy GGN), mioglobinemią i mioglobinurią, które mogą prowadzić do niewydolności nerek.^{Postępowanie przed rozpoczęciem leczenia}

Atorwastatynę należy przepisywać z ostrożnością pacjentom, u których występują czynniki predysponujące do rabdomiolizy. Przed włączeniem leczenia statynami należy zbadać aktywność CK w następujących przypadkach:⁹

• niewydolność nerek¹⁰
• niedoczynność tarczycy¹¹
• choroby mięśni lub występowanie dziedzicznych chorób mięśni w wywiadzie rodzinnym¹²
• wcześniejsze wystąpienie działania uszkadzającego mięśnie po stosowaniu statyn lub fibratów¹³
• choroby wątroby w wywiadzie i/lub spożywanie dużych ilości alkoholu¹⁴
• u osób w podeszłym wieku (powyżej 70 lat) – konieczność wykonania badań powinna być rozpatrywana w kontekście innych czynników ryzyka predysponujących do wystąpienia rabdomiolizy¹⁵
• w sytuacjach, w których stężenie leku w osoczu może być zwiększone, np. w wyniku interakcji lub u specjalnych grup pacjentów, w tym podgrup genetycznych¹⁶

W powyższych sytuacjach należy rozważyć ryzyko rozpoczęcia leczenia względem możliwych korzyści oraz zaleca się kontrolowanie objawów klinicznych. Jeśli aktywność CK w oznaczeniu początkowym jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), nie należy rozpoczynać leczenia.^{Pomiar aktywności kinazy kreatynowej}

Aktywności kinazy kreatynowej nie należy oznaczać po ciężkim wysiłku fizycznym oraz w przypadku innych przyczyn mogących zwiększać jej aktywność, ponieważ utrudnia to właściwą interpretację wyników. Jeśli podczas pierwszego oznaczania aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), pomiar należy powtórzyć po 5-7 dniach w celu potwierdzenia wyników.^{Postępowanie podczas leczenia}

Należy poinformować pacjenta o konieczności niezwłocznego zgłaszania wystąpienia bólów mięśniowych, kurczów lub osłabienia mięśni, zwłaszcza jeśli towarzyszy temu ogólne złe samopoczucie lub gorączka.¹⁹

W przypadku wystąpienia takich objawów u pacjenta przyjmującego atorwastatynę, należy oznaczyć aktywność CK. Jeśli jest ona istotnie podwyższona (>5 razy GGN), lek należy odstawić.²¹

Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności CK, można rozważyć ponowne włączenie atorwastatyny lub innej statyny w najmniejszej dawce, przy ścisłej kontroli klinicznej.²²

Leczenie atorwastatyną musi być natychmiast przerwane w przypadku istotnego podwyższenia aktywności CK (>10 razy GGN) lub gdy wystąpi bądź podejrzewa się wystąpienie rabdomiolizy.^Miastenia

Zaobserwowano, że statyny mogą wywoływać miastenię de novo lub nasilać już występującą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów należy przerwać stosowanie leku Lambrinex. Istotne jest, że odnotowano nawroty choroby po ponownym podaniu tej samej lub innej statyny.²⁴

Interakcje lekowe

Ryzyko wystąpienia rabdomiolizy zwiększa się podczas jednoczesnego stosowania atorwastatyny z lekami, które mogą zwiększać jej stężenie w osoczu, takimi jak:²⁵

• Silne inhibitory CYP3A4, np.:
  • cyklosporyna
  • telitromycyna, klarytromycyna
  • delawirdyna, styrypentol
  • leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol)
  • inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir, typranawir/rytonawir)
• Inne leki zwiększające ryzyko miopatii:
  • gemfibrozyl i inne pochodne kwasu fibrynowego
  • leki przeciwwirusowe do leczenia WZW C (boceprewir, telaprewir, elbaswir/grazoprewir)
  • erytromycyna
  • niacyna
  • ezetymib

W miarę możliwości należy rozważyć zastosowanie alternatywnych leków (niewchodzących w interakcje).²⁶

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania wymienionych leków z atorwastatyną, należy starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka. Jeśli pacjent otrzymuje leki zwiększające stężenie atorwastatyny w osoczu, zaleca się zastosowanie mniejszej dawki maksymalnej atorwastatyny.²⁷

W przypadku silnych inhibitorów CYP3A4 należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej atorwastatyny i zaleca się odpowiednią obserwację kliniczną pacjenta.²⁸

Jednoczesne stosowanie z kwasem fusydowym

Atorwastatyny nie należy podawać jednocześnie z preparatami zawierającymi kwas fusydowy lub w terminie 7 dni od zaprzestania leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów, u których ogólnoustrojowe stosowanie kwasu fusydowego uważane jest za niezbędne, leczenie statynami należy przerwać przez cały czas trwania leczenia kwasem fusydowym.²⁹

Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym przypadkach śmiertelnych) u pacjentów otrzymujących równocześnie kwas fusydowy i statyny. Należy poinformować pacjenta, aby niezwłocznie zasięgnął porady lekarza, jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy takie jak osłabienie mięśni, bóle lub tkliwość.³⁰

Leczenie statynami może być ponownie rozpoczęte po siedmiu dniach od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego.³¹

W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest długotrwałe ogólnoustrojowe stosowanie kwasu fusydowego (np. w leczeniu ciężkich zakażeń), jednoczesne podawanie leku Lambrinex i kwasu fusydowego powinno być rozpatrywane indywidualnie i pod ścisłym nadzorem lekarza.³²

Dzieci i młodzież

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu leku na rozwój dzieci.³³

Cukrzyca

Niektóre dane wskazują, że wszystkie leki z grupy statyn mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia cukrzycy w przyszłości mogą powodować hiperglikemię wymagającą odpowiedniej opieki diabetologicznej.³⁴

Korzyść w postaci zmniejszenia ryzyka rozwoju chorób naczyniowych przeważa jednak nad ryzykiem hiperglikemii, dlatego nie powinno się z tego powodu przerywać leczenia statynami.³⁵

Pacjentów z grupy ryzyka (pacjentów, u których stężenie glukozy na czczo wynosi od 5,6 do 6,9 mmol/l, BMI >30 kg/m², ze zwiększonym stężeniem trójglicerydów, z nadciśnieniem tętniczym) należy poddać kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z wytycznymi.^{Śródmiąższowa choroba płuc}

Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc w trakcie leczenia niektórymi statynami, szczególnie w terapii długoterminowej. Objawy mogą obejmować duszność, nieproduktywny kaszel i ogólne pogorszenie stanu zdrowia (zmęczenie, utratę masy ciała i gorączkę).³⁷

W razie podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc u pacjenta należy przerwać leczenie statynami.³⁸

Immunozależna miopatia martwicza (IMNM)

Zgłoszono bardzo rzadkie przypadki wystąpienia immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) w trakcie leczenia statynami lub po jego zakończeniu. Cechy kliniczne IMNM to utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych oraz zwiększona aktywność kinazy kreatynowej w surowicy, która utrzymuje się mimo przerwania leczenia statynami.³⁹

Substancje pomocnicze

Lambrinex zawiera laktozę. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.⁴⁰