Interakcje leku
Kefrenex 300 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina, substancja czynna produktu leczniczego Kefrenex, ze względu na swój wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z innymi substancjami oddziałującymi na OUN. Mechanizm działania kwetiapiny oraz jej metabolizm wątrobowy stwarzają warunki do występowania licznych interakcji lekowych o różnym nasileniu i znaczeniu klinicznym.¹

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm kwetiapiny zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450, co ma istotny wpływ na interakcje z lekami hamującymi lub indukującymi ten układ enzymatyczny. W badaniach klinicznych wykazano, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 może prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia kwetiapiny w osoczu krwi, co może nasilać działania niepożądane.²

Inhibitory CYP3A4

Ketokonazol i inne silne inhibitory CYP3A4 mogą powodować 5-8-krotne zwiększenie AUC (powierzchni pola pod krzywą stężenia w czasie) dla kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane. Podobnie nie zaleca się spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną, ze względu na zawartość w nim substancji hamujących CYP3A4.³

Induktory CYP3A4

Leki indukujące enzymy wątrobowe mogą znacząco zmniejszać stężenie kwetiapiny w osoczu, co może prowadzić do redukcji skuteczności terapeutycznej. Karbamazepina, silny induktor enzymów wątrobowych, znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, powodując zmniejszenie ekspozycji układowej na kwetiapinę średnio do 13% wartości występującej przy monoterapii kwetiapiną. U niektórych pacjentów efekt ten może być jeszcze silniejszy.⁴

Podobnie fenytoina, będąca również induktorem enzymów mikrosomalnych, może powodować istotne zwiększenie klirensu kwetiapiny, sięgające około 450%. U pacjentów przyjmujących induktory enzymów wątrobowych leczenie kwetiapiną można rozpocząć tylko wtedy, gdy lekarz oceni, że korzyści przewyższają ryzyko związane z przerwaniem leczenia induktorem. Ważne jest, aby wszelkie zmiany w stosowaniu induktora enzymatycznego wprowadzać stopniowo, a jeśli to konieczne, zastąpić go lekiem bez właściwości indukujących enzymy wątrobowe (np. walproinianem sodu).⁵

Interakcje z lekami psychotropowymi

Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie zmieniają się istotnie podczas jednoczesnego stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi, takimi jak imipramina (inhibitor CYP2D6) czy fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6). Podobnie, nie obserwuje się istotnych zmian farmakokinetycznych podczas łączenia kwetiapiny z lekami przeciwpsychotycznymi, takimi jak rysperydon czy haloperydol.⁶

Warto jednak zauważyć, że tiorydazyna powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia w osoczu i potencjalnej redukcji skuteczności terapeutycznej.⁷

Interakcje z litem i kwasem walproinowym

Farmakokinetyka soli litu nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną. Jednakże w 6-tygodniowym, randomizowanym badaniu porównawczym u dorosłych pacjentów z ostrą manią, w grupie otrzymującej kwetiapinę z litem częściej obserwowano zdarzenia związane z objawami pozapiramidowymi (szczególnie drżenie), senność i zwiększenie masy ciała, niż w grupie otrzymującej kwetiapinę z placebo.⁸

W przypadku jednoczesnego stosowania kwasu walproinowego i kwetiapiny ich farmakokinetyka nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym. Należy jednak zwrócić uwagę na retrospektywne badania prowadzone u dzieci i młodzieży, które wykazały większą częstość występowania leukopenii i neutropenii u pacjentów otrzymujących leczenie skojarzone walproinianem i kwetiapiną w porównaniu do monoterapii tymi lekami.⁹

Interakcje farmakoodynamiczne

Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie kwetiapiny w skojarzeniu z lekami serotoninergicznymi, takimi jak inhibitory monoaminooksydazy (MAO), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) lub trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Skojarzenie tych leków z kwetiapiną może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który jest potencjalnie zagrażającym życiu stanem klinicznym.¹⁰

Należy zachować ostrożność podczas stosowania kwetiapiny u pacjentów przyjmujących leki o działaniu przeciwcholinergicznym (muskarynowym), gdyż może to nasilać działanie przeciwcholinergiczne kwetiapiny.¹¹

Nie przeprowadzono dedykowanych badań interakcji z produktami leczniczymi często stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT, ze względu na ryzyko addytywnego wpływu na repolaryzację mięśnia sercowego.¹²

Wpływ na wyniki badań diagnostycznych

U pacjentów przyjmujących kwetiapinę zgłaszano przypadki fałszywie dodatniego wyniku testów immunologicznych na obecność metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. W przypadku kwestionowanych wyników zaleca się ich potwierdzenie przy pomocy odpowiednich badań chromatograficznych.¹³

Inne interakcje

Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną, która jest niespecyficznym inhibitorem enzymów cytochromu P450.¹⁴

Interakcje z alkoholem

Ze względu na depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy zarówno kwetiapiny, jak i alkoholu, jednoczesne stosowanie tych substancji wymaga szczególnej ostrożności. Połączenie kwetiapiny z alkoholem może powodować nasilenie działania depresyjnego na OUN, co objawia się zwiększoną sedacją, zaburzeniami koordynacji psychomotorycznej oraz nasileniem działań niepożądanych ze strony układu nerwowego.¹⁵

Pacjenci powinni być poinformowani o ryzyku związanym z jednoczesnym stosowaniem kwetiapiny i alkoholu, w szczególności o:

• Zwiększonym ryzyku nadmiernej sedacji, która może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
• Potencjalnym nasileniu działań niepożądanych kwetiapiny na układ nerwowy
• Możliwym zmniejszeniu skuteczności terapii
• Zwiększonym ryzyku wystąpienia zaburzeń poznawczych i psychomotorycznych

Alkohol może również wpływać na metabolizm kwetiapiny poprzez indukcję enzymów wątrobowych przy przewlekłym spożyciu, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia leku w osoczu i potencjalnie zmniejszenia jego skuteczności. Z kolei ostre spożycie alkoholu może konkurować o metabolizm wątrobowy, potencjalnie zwiększając stężenie kwetiapiny i ryzyko działań niepożądanych.

Z powyższych względów zaleca się całkowitą abstynencję alkoholową podczas terapii kwetiapiną, a przynajmniej unikanie spożywania alkoholu w okresie leczenia.

Tabela interakcji lekowych kwetiapiny