Przedawkowanie
Karbamazepina Tillomed 400 mg

Przedawkowanie karbamazepiny, definiowane jako przyjęcie dawek od 4 do 20 g i stężenie leku w osoczu powyżej 20 μg/ml, stanowi poważne zagrożenie wieloukładowe, obejmujące ośrodkowy układ nerwowy, układ krążenia oraz oddechowy. Objawy neurologiczne obejmują zaburzenia świadomości (senność, śpiączka), zaburzenia poznawcze i behawioralne (dezorientacja, omamy), a także napady drgawkowe i ataksję. W układzie krążenia obserwuje się niedociśnienie tętnicze, zaburzenia przewodzenia, tachykardię oraz zmiany w EKG, takie jak wydłużenie zespołu QRS. Dodatkowo mogą wystąpić objawy ze strony układu oddechowego (depresja oddechowa, obrzęk płuc), pokarmowego (nudności, wymioty) oraz mięśniowo-szkieletowego (rabdomioliza). W badaniach laboratoryjnych często stwierdza się hiponatremię, kwasicę metaboliczną, leukopenię oraz podwyższenie kinazy fosfokreatynowej. Warto podkreślić, że stężenia karbamazepiny nawet do 38 μg/ml nie zawsze prowadzą do zgonu, jednak ryzyko jest znaczne, zwłaszcza przy współistniejącym przedawkowaniu innych leków.

Pobierz ChPL PDF Karbamazepina Tillomed – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 400 mg
  1. Przedawkowanie karbamazepiny – charakterystyka i zagrożenia
    1. Objawy przedawkowania karbamazepiny
    2. Postępowanie terapeutyczne w przypadku przedawkowania
    3. Ryzyko nawrotu i nasilenia objawów
    4. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. neuralgia nerwu trójdzielnego
  2. padaczka
  3. psychoza maniakalno-depresyjna
Substancja czynna
  1. karbamazepina
Kategoria leku
  1. leki normotymiczne
  2. leki przeciwdrgawkowe
  3. leki przeciwpadaczkowe

Przedawkowanie karbamazepiny – charakterystyka i zagrożenia

Przedawkowanie karbamazepiny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Zatrucie tym lekiem zwykle występuje po przyjęciu bardzo dużych dawek, wynoszących od 4 do 20 g, gdy stężenie leku w osoczu przekracza 20 mikrogramów/ml. W literaturze medycznej opisano przypadki zatruć karbamazepiną (zarówno po przyjęciu w celach samobójczych, jak i po przypadkowym zażyciu), z których część zakończyła się zgonem. Warto jednak zaznaczyć, że odnotowano przypadki, gdy stężenie leku w osoczu osiągające 38 μg/ml nie prowadziło do zgonu pacjenta.1

W sytuacji podejrzenia przedawkowania karbamazepiny należy zawsze brać pod uwagę możliwość jednoczesnego przedawkowania innych leków, szczególnie w przypadkach prób samobójczych. Przy przedawkowaniu karbamazepiny obserwuje się nasilenie objawów niepożądanych, a lek wpływa głównie na trzy układy: ośrodkowy układ nerwowy, układ krążenia oraz układ oddechowy.2

Objawy przedawkowania karbamazepiny

Objawy przedawkowania karbamazepiny są wieloukładowe i mogą manifestować się w różnym nasileniu, w zależności od przyjętej dawki i indywidualnej odpowiedzi organizmu. Poniżej przedstawiono charakterystykę objawów w poszczególnych układach.3

Układ Objawy przedawkowania Charakterystyka objawów
Ośrodkowy układ nerwowy Zaburzenia świadomości Senność, otępienie, śpiączka – postępujące wraz ze wzrostem stężenia leku
Zaburzenia poznawcze i behawioralne Dezorientacja, niepokój ruchowy, pobudzenie, splątanie, omamy
Zaburzenia neurologiczne Zawroty głowy, niewyraźne widzenie, dyzartria, niewyraźna mowa, oczopląs, ataksja, dyskineza
Zaburzenia odruchowe Początkowo odruchy wygórowane, następnie osłabione
Napady drgawkowe Drgawki toniczno-kloniczne, napady padaczkowe
Inne objawy neurologiczne Zaburzenia psychoruchowe, mioklonie, opistotonus, ruchy mimowolne, drżenie, hipotermia, uderzenia gorąca, rozszerzenie źrenic, zaburzenia rytmu w zapisie EEG
Układ oddechowy Zaburzenia oddychania Depresja oddechowa, obrzęk płuc, sinica, niewydolność oddechowa
Układ krążenia Zaburzenia ciśnienia Zwykle niedociśnienie tętnicze (choć możliwe również nadciśnienie)
Zaburzenia pracy serca Zaburzenia przewodzenia, tachykardia, omdlenia, blok przedsionkowo-komorowy, zatrzymanie akcji serca
Zmiany w EKG Zaburzenia rytmu z wydłużeniem zespołu QRS
Układ pokarmowy Dolegliwości żołądkowo-jelitowe Nudności, wymioty, opóźnione opróżnianie żołądka, zmniejszona ruchliwość jelit
Układ mięśniowo-szkieletowy Rabdomioliza Odnotowano kilka przypadków rabdomiolizy związanej z toksycznością karbamazepiny
Układ moczowy Zaburzenia funkcji nerek Zatrzymanie moczu, skąpomocz lub bezmocz, zatrzymanie płynów, zatrucie wodne (efekt podobny do działania ADH)
Wyniki badań laboratoryjnych Zaburzenia biochemiczne i hematologiczne Hiponatremia, prawdopodobna kwasica metaboliczna, możliwa hiperglikemia, zwiększenie aktywności kinazy fosfokreatynowej, leukocytoza, leukopenia, neutropenia, cukromocz, acetonuria

Postępowanie terapeutyczne w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania karbamazepiny nie istnieje swoiste antidotum, dlatego leczenie ma charakter objawowy i powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych. Postępowanie terapeutyczne powinno obejmować następujące elementy:4

  1. Hospitalizacja pacjenta
  2. Diagnostyka laboratoryjna – oznaczenie stężenia karbamazepiny w celu potwierdzenia zatrucia i określenia stopnia przedawkowania
  3. Eliminacja leku z organizmu:
    • Jak najszybsze usunięcie czynnika szkodliwego poprzez opróżnienie żołądka, płukanie żołądka
    • Ograniczenie wchłaniania poprzez podanie węgla aktywnego lub leku przeczyszczającego
  4. Monitorowanie i podtrzymywanie funkcji życiowych:
    • Regularne oznaczanie stężenia leku w osoczu
    • Monitorowanie czynności serca
    • Wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych
  5. Techniki eliminacji pozaustrojowej:
    • Hemoperfuzja z węglem aktywnym – zalecana metoda
    • Hemodializa – skuteczny sposób leczenia przedawkowania karbamazepiny

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że opóźnienie w usunięciu treści żołądkowej może prowadzić do opóźnionego wchłaniania karbamazepiny. Może to skutkować nawrotem objawów zatrucia podczas okresu powracania do zdrowia. Dlatego istotne jest, aby pacjent pozostawał pod ścisłą obserwacją medyczną przez dłuższy czas.5

Ryzyko nawrotu i nasilenia objawów

Szczególnie istotnym aspektem zatrucia karbamazepiną jest możliwość nawrotu i nasilenia objawów w 2. i 3. dobie po przedawkowaniu. Zjawisko to jest związane z opóźnionym wchłanianiem leku z przewodu pokarmowego. Z tego powodu pacjenci wymagają przedłużonej obserwacji i monitorowania nawet po początkowej stabilizacji stanu klinicznego.6

Wieloukładowy charakter objawów przedawkowania karbamazepiny wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego i ścisłej współpracy specjalistów z różnych dziedzin medycyny, w tym toksykologów, neurologów, kardiologów i specjalistów intensywnej terapii.7

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl