Działania niepożądane leku Jamesi

Profil bezpieczeństwa leku Jamesi, zawierającego sytagliptynę i metforminę, został dobrze poznany w toku badań klinicznych. Należy podkreślić, że nie prowadzono badań klinicznych bezpośrednio z produktem leczniczym Jamesi, jednak wykazano jego biorównoważność z jednoczesnym podawaniem sytagliptyny i metforminy jako osobnych preparatów ¹.

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W trakcie stosowania leku Jamesi zgłaszano szereg działań niepożądanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, takie jak zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Obserwowano również występowanie hipoglikemii, zwłaszcza w przypadku leczenia skojarzonego z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) oraz insuliną (10,9%) ².

Zwiększone ryzyko przy terapii skojarzonej

Warto zaznaczyć, że obserwowano większą częstość występowania niektórych działań niepożądanych przy zastosowaniu sytagliptyny i metforminy w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi w porównaniu z monoterapią. Do najważniejszych należą: hipoglikemia (występująca bardzo często przy leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną), zaparcia (często przy stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika), obrzęki obwodowe (często przy stosowaniu z pioglitazonem) oraz ból głowy i suchość w ustach (niezbyt często przy stosowaniu z insuliną) ³.

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane związane ze stosowaniem leku Jamesi zgłaszano zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i po wprowadzeniu produktu do obrotu. Poniżej przedstawiono szczegółowy wykaz działań niepożądanych według klasyfikacji układów i narządów.

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie wpływu na układ krwiotwórczy odnotowano przypadki trombocytopenii (zmniejszenia liczby płytek krwi), które występowały rzadko ⁴. Klinicznie może się to objawiać zwiększoną skłonnością do krwawień, siniaków i wybroczyn.

Zaburzenia układu immunologicznego

Odnotowano przypadki reakcji nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne, których częstość nie została określona, a informacje pochodzą z obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu ⁵. Reakcje te mogą stanowić zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Wśród zaburzeń metabolicznych najczęściej obserwowano hipoglikemię, która występuje często ⁶. Dodatkowo często obserwowano zmniejszenie stężenia/niedobór witaminy B12 ⁷, co jest typowym działaniem niepożądanym metforminy przy długotrwałej terapii.

Zaburzenia układu nerwowego

Z zaburzeń neurologicznych odnotowano niezbyt częste występowanie senności ⁸. W badaniach dotyczących monoterapii sytagliptyną zgłaszano również ból głowy oraz zawroty głowy ⁹.

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

W zakresie układu oddechowego odnotowano z nieznaną częstością występowania przypadki śródmiąższowej choroby płuc ¹⁰. Jest to poważne powikłanie wymagające szybkiej diagnostyki i odpowiedniego leczenia.

Zaburzenia żołądka i jelit

Objawy ze strony układu pokarmowego są najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi metforminy. Należą do nich:

• Biegunka – występująca niezbyt często ¹¹
• Nudności – występujące często ¹²
• Wzdęcia – występujące często ¹³
• Zaparcia – występujące niezbyt często ¹⁴
• Ból w górnej części brzucha – występujący niezbyt często ¹⁵
• Wymioty – występujące często ¹⁶

Objawy ze strony układu pokarmowego występują najczęściej na początku leczenia metforminą i w większości przypadków ustępują samoistnie ¹⁷.

Dodatkowo zgłaszano poważne działania niepożądane z częstością nieznaną:

• Ostre zapalenie trzustki ¹⁸
• Martwicze i krwotoczne zapalenie trzustki ze skutkiem śmiertelnym lub bez ¹⁹

Dodatkowym działaniem niepożądanym zgłaszanym przy stosowaniu metforminy jest metaliczny posmak w ustach, który występuje często ²⁰.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu odnotowano następujące działania niepożądane dotyczące skóry, wszystkie z częstością nieznaną:

• Świąd ²¹
• Obrzęk naczynioruchowy ²²
• Wysypka ²³
• Pokrzywka ²⁴
• Zapalenie naczyń skóry ²⁵
• Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona ²⁶
• Pemfigoid pęcherzowy ²⁷

Szczególną uwagę należy zwrócić na złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona, które stanowią stany zagrożenia życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego zgłaszano następujące działania niepożądane (wszystkie z częstością nieznaną, po wprowadzeniu produktu do obrotu):

• Bóle stawów ²⁸
• Bóle mięśni ²⁹
• Bóle kończyn ³⁰
• Bóle pleców ³¹
• Artropatia ³²

W badaniach klinicznych sytagliptyny odnotowano również występowanie zapalenia kości i stawów oraz bólu kończyn z częstością niezbyt często, przy czym występowały one z częstością >0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej ^{0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej).”>33}.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

W zakresie układu moczowego zgłaszano następujące działania niepożądane z nieznaną częstością:

• Zaburzenia czynności nerek ³⁴
• Ostra niewydolność nerek ³⁵

Ważne informacje z badania bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS

Istotne dane na temat bezpieczeństwa stosowania sytagliptyny dostarczyło badanie TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), które objęło 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo <sup data-drug="Jamesi" data-section="Działania niepożądane" title="Do badania TECOS (ang. TECOS, Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającego wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy włączono 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosiła ≥ 30 i 36.

W badaniu tym całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była podobna do tej obserwowanej u pacjentów otrzymujących placebo ³⁷.

Analiza bezpieczeństwa wykazała:

• Częstość występowania ciężkiej hipoglikemii u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik: 2,7% w grupie sytagliptyny vs 2,5% w grupie placebo ³⁸
• Częstość występowania ciężkiej hipoglikemii u pacjentów niestosujących insuliny i/lub sulfonylomocznika: 1,0% w grupie sytagliptyny vs 0,7% w grupie placebo ³⁹
• Częstość obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki: 0,3% w grupie sytagliptyny vs 0,2% w grupie placebo ⁴⁰

Stosowanie u dzieci i młodzieży

W badaniach klinicznych prowadzonych z zastosowaniem sytagliptyny i metforminy u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 w wieku od 10 do 17 lat profil działań niepożądanych był zasadniczo porównywalny z profilem obserwowanym u dorosłych ⁴¹. Warto jednak podkreślić, że u dzieci i młodzieży stosowanie sytagliptyny wiązało się ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii, niezależnie od jednoczesnego przyjmowania lub nieprzyjmowania insuliny podstawowej ⁴².

Tabela działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Jamesi

* Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.

Częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10000); częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych ⁴³:

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu ⁴⁴.