Właściwości farmakokinetyczne leku Implanon NXT

Implanon NXT jest nieprzepuszczającym promieni rentgenowskich, nieulegającym biodegradacji implantem podskórnym zawierającym 68 mg etonogestrelu. Implant ma postać giętkiego pręcika o długości 4 cm i średnicy 2 mm, który po umieszczeniu podskórnie uwalnia substancję czynną w sposób kontrolowany. Charakterystyka farmakokinetyczna tego preparatu obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji etonogestrelu, które zostaną szczegółowo opisane poniżej.¹

Charakterystyka uwalniania substancji czynnej

Implanon NXT charakteryzuje się zmiennym w czasie współczynnikiem uwalniania etonogestrelu. Początkowo, w tygodniu 5. do 6. po implantacji, współczynnik uwalniania wynosi od 60 do 70 µg/dobę. W miarę upływu czasu współczynnik ten stopniowo maleje, osiągając około 35 do 45 µg/dobę pod koniec pierwszego roku stosowania. W drugim roku stosowania tempo uwalniania dalej spada do około 30 do 40 µg/dobę, natomiast w trzecim roku osiąga poziom około 25 do 30 µg/dobę.²

Wchłanianie

Po wprowadzeniu implantu podskórnie, etonogestrel charakteryzuje się szybkim wchłanianiem do krążenia ogólnego. Stężenia terapeutyczne, które są wystarczające do zahamowania owulacji, osiągane są bardzo szybko – już w ciągu pierwszej doby po implantacji. Maksymalne stężenia substancji czynnej w surowicy krwi wahają się w zakresie od 472 do 1270 pg/ml i są osiągane w okresie od 1 do 13 dni po wprowadzeniu implantu.³

Wraz z upływem czasu tempo uwalniania etonogestrelu z implantu podskórnego ulega stopniowemu zmniejszeniu, co prowadzi do obniżenia stężeń substancji czynnej w surowicy krwi. Proces ten jest szczególnie widoczny w ciągu pierwszych kilku miesięcy po implantacji. Pod koniec pierwszego roku średnie stężenie etonogestrelu w surowicy wynosi około 200 pg/ml (zakres 150-261 pg/ml). W kolejnych latach obserwuje się dalszy, powolny spadek stężenia, osiągając poziom około 156 pg/ml (zakres 111-202 pg/ml) pod koniec trzeciego roku stosowania implantu.⁴

Należy podkreślić, że obserwowana zmienność stężeń etonogestrelu w surowicy między pacjentkami może być częściowo przypisana różnicom w masie ciała.⁵

Dystrybucja

Etonogestrel, po wchłonięciu do krwiobiegu, wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący od 95,5% do 99%. Głównym białkiem wiążącym jest albumina, natomiast w mniejszym stopniu substancja czynna wiąże się z globuliną wiążącą hormony płciowe (SHBG).⁶

Parametry dystrybucji etonogestrelu charakteryzują się znaczną zmiennością w trakcie stosowania implantu Implanon NXT. Centralna objętość dystrybucji wynosi 27 litrów, natomiast całkowita objętość dystrybucji osiąga 220 litrów.⁷

Metabolizm

Etonogestrel podlega procesom biotransformacji w organizmie, głównie poprzez hydroksylację i redukcję. Powstałe metabolity są następnie sprzęgane, tworząc siarczany i glukuroniany, które są formami bardziej polarnymi i łatwiejszymi do wydalenia.⁸

Warto zaznaczyć, że na podstawie badań przeprowadzonych na modelach zwierzęcych stwierdzono, iż krążenie jelitowo-wątrobowe prawdopodobnie nie wpływa na progestagenową aktywność etonogestrelu. Oznacza to, że etonogestrel wydzielany z żółcią do przewodu pokarmowego nie podlega znaczącej reabsorpcji, która mogłaby wpływać na jego aktywność biologiczną.⁹

Eliminacja

Po podaniu dożylnym etonogestrelu jego okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 25 godzin. Klirens substancji czynnej kształtuje się na poziomie około 7,5 l/godz. Zarówno klirens, jak i okres półtrwania w fazie eliminacji pozostają na stałym poziomie przez cały okres leczenia.¹⁰

Etonogestrel i jego metabolity są wydalane z organizmu dwoma drogami: z moczem oraz z kałem. Wydalanie odbywa się w proporcji 1,5:1 (mocz:kał), co oznacza, że większa część substancji czynnej i jej metabolitów jest eliminowana przez nerki. Wydalane są zarówno wolne formy steroidów, jak i związki sprzężone.¹¹

Farmakokinetyka podczas karmienia piersią

U kobiet stosujących Implanon NXT w okresie laktacji etonogestrel przenika do mleka matki. Współczynnik stężeń mleko/surowica wynosi 0,44-0,50 w czasie pierwszych czterech miesięcy po implantacji.¹²

Średnie przenoszenie etonogestrelu do organizmu niemowlęcia karmionego piersią jest stosunkowo niewielkie i wynosi około 0,2% dobowej dawki przyjmowanej przez matkę. Po normalizacji na kg masy ciała wartość ta odpowiada 2,2%. Stężenia etonogestrelu w mleku matki wykazują stopniowe i statystycznie istotne zmniejszenie w miarę upływu czasu karmienia piersią.¹³

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych