Działania niepożądane
Ibuprofen Farmalider 20 mg/ml
Ibuprofen FARMALIDER w postaci zawiesiny doustnej 20 mg/ml, podobnie jak inne NLPZ, może powodować działania niepożądane o różnym nasileniu, zależne od dawki i czasu stosowania. Najczęstsze objawy dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują zgagę, ból brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunkę, zaparcia oraz niewielką utratę krwi, która w rzadkich przypadkach może prowadzić do niedokrwistości. Stosowanie dawek dobowych powyżej 1200 mg (60 ml zawiesiny) zwiększa ryzyko poważnych powikłań, takich jak wrzody trawienne, perforacja czy krwawienie, szczególnie u osób starszych. Długotrwała terapia dużymi dawkami (np. 2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Ponadto, mogą wystąpić obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca.
- Działania niepożądane ibuprofenu w postaci zawiesiny doustnej
- Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego
- Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych
- Czynniki ryzyka wystąpienia działań niepożądanych
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
- Monitorowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane ibuprofenu w postaci zawiesiny doustnej
Ibuprofen FARMALIDER w postaci zawiesiny doustnej 20 mg/ml, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Prezentowana poniżej charakterystyka działań niepożądanych obejmuje zarówno reakcje obserwowane podczas krótkotrwałego stosowania w mniejszych dawkach, jak i te występujące podczas długotrwałej terapii dużymi dawkami u pacjentów z chorobami reumatycznymi.1
Należy podkreślić, że większość działań niepożądanych wykazuje zależność od dawki oraz znaczną zmienność międzyosobniczą. Wiele z opisanych poniżej działań niepożądanych dotyczy stosowania ibuprofenu w dawkach dobowych przekraczających 1200 mg (co odpowiada 60 ml preparatu Ibuprofen FARMALIDER) w przypadku form doustnych lub 1800 mg w przypadku czopków.2
Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do najczęściej obserwowanych podczas stosowania ibuprofenu. W ich przebiegu mogą wystąpić wrzody trawienne, perforacja przewodu pokarmowego lub krwawienie, które w niektórych przypadkach, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, mogą prowadzić do zgonu.3
Do najczęstszych objawów gastrycznych należą: zgaga, ból brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka, zaparcia oraz niewielka utrata krwi z przewodu pokarmowego, która w rzadkich przypadkach może prowadzić do niedokrwistości. Opisano także przypadki zapalenia błony śluzowej żołądka, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna.4
Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego
W związku ze stosowaniem NLPZ, w tym ibuprofenu, opisywano przypadki obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. Badania kliniczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu, zwłaszcza w dużej dawce (2400 mg/dobę), może wiązać się z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.5
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Ocenę częstości występowania działań niepożądanych określono według następującej klasyfikacji:6
- Bardzo często: (≥ 1/10)
- Często: (od ≥ 1/100 do < 1/10)
- Niezbyt często: (od ≥ 1/1000 do < 1/100)
- Rzadko: (od ≥ 1/10 000 do < 1/1000)
- Bardzo rzadko: (< 1/10000)
- Częstość nieznana: (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Bardzo rzadko | Zaostrzenie procesów zapalnych związanych z zakażeniem | Opisano związek czasowy między stosowaniem NLPZ a zaostrzeniem procesów zapalnych związanych z zakażeniem (np. rozwój martwiczego zapalenia powięzi). Prawdopodobnie jest to związane z mechanizmem działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Pacjent powinien natychmiast skonsultować się z lekarzem, jeśli pojawią się lub nasilą objawy zakażenia. |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko | Zaburzenia hemopoezy (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość, pancytopenia, agranulocytoza) | Wczesne objawy mogą obejmować: gorączkę, ból gardła, powierzchowne ranki w jamie ustnej, objawy grypopodobne, nasilone zmęczenie, krwawienia z nosa i wylewy podskórne. Pacjent powinien natychmiast przerwać stosowanie leku, unikać samodzielnego leczenia środkami przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi oraz skonsultować się z lekarzem. Podczas długotrwałego leczenia należy regularnie kontrolować morfologię krwi obwodowej. |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Reakcje nadwrażliwości z wysypkami skórnymi i świądem, napady astmy oskrzelowej | Możliwy spadek ciśnienia tętniczego. Pacjent powinien natychmiast poinformować lekarza i przerwać stosowanie leku. |
| Bardzo rzadko | Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ciężkie uogólnione reakcje nadwrażliwości | Objawy aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych: ból głowy, nudności, wymioty, gorączka, sztywność karku, przymglenie świadomości. Zwiększone ryzyko u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym lub mieszaną chorobą tkanki łącznej. Ciężkie reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się obrzękiem twarzy, języka i krtani, dusznością, tachykardią, spadkiem ciśnienia tętniczego do poziomu zagrażającego życiu wstrząsu. Wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej. | |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo rzadko | Reakcje psychotyczne, depresja | Mogą wystąpić zaburzenia psychotyczne i objawy depresji. |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często | Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego | Mogą wystąpić: ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie psychoruchowe, drażliwość i zmęczenie. |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Zaburzenia widzenia | W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia pacjent powinien poinformować lekarza i przerwać stosowanie ibuprofenu. |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Rzadko | Szum uszny | Może wystąpić szum w uszach (tinnitus). |
| Zaburzenia serca | Bardzo rzadko | Kołatanie serca, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego | Mogą wystąpić kołatania serca, objawy niewydolności serca, a w rzadkich przypadkach zawał mięśnia sercowego. |
| Częstość nieznana | Zespół Kounisa | Alergiczny ostry zespół wieńcowy charakteryzujący się ostrym bólem w klatce piersiowej związanym z reakcją alergiczną. | |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo rzadko | Nadciśnienie tętnicze | Może wystąpić podwyższenie ciśnienia tętniczego. |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Objawy ze strony przewodu pokarmowego | Zgaga, ból brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka, zaparcie i niewielka utrata krwi z przewodu pokarmowego, która w wyjątkowych przypadkach może doprowadzić do niedokrwistości. |
| Niezbyt często | Wrzody żołądka lub jelit, zapalenie błony śluzowej | Mogą wystąpić wrzody żołądka lub jelit, niekiedy z krwawieniem i perforacją. Obserwowano także wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna oraz zapalenie błony śluzowej żołądka. | |
| Bardzo rzadko | Zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie trzustki, zwężenia jelit | Rzadko może dojść do zapalenia przełyku, zapalenia trzustki i powstawania zwężeń światła jelit przypominających przepony. Pacjent powinien przerwać stosowanie leku w przypadku wystąpienia znacznego bólu w nadbrzuszu, krwawych wymiotów, krwawych lub smolistych stolców. | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko | Zaburzenia czynności wątroby | Może wystąpić uszkodzenie wątroby, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, niewydolność wątroby i ostre zapalenie wątroby. |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często | Różnorodne wysypki skórne | Mogą pojawić się różne typy wysypek skórnych. |
| Bardzo rzadko | Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR) | Mogą wystąpić: rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Może dojść do łysienia. | |
| Częstość nieznana | Zespół DRESS, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), reakcje nadwrażliwości na światło | Może wystąpić reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa oraz nadwrażliwość na światło. W wyjątkowych przypadkach, podczas zakażenia ospą wietrzną mogą wystąpić ciężkie zakażenia skóry i powikłania dotyczące tkanki podskórnej. | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Rzadko | Uszkodzenie tkanek nerkowych | Może dojść do martwicy brodawek nerkowych, szczególnie podczas długotrwałego leczenia. Możliwe jest podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi. |
| Bardzo rzadko | Zaburzenia nerek | Możliwe jest obniżenie diurezy i powstawanie obrzęków, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością nerek. Może wystąpić zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, któremu może towarzyszyć ostra niewydolność nerek. W przypadku wystąpienia lub nasilenia tych objawów należy przerwać stosowanie leku. |
Czynniki ryzyka wystąpienia działań niepożądanych
Szczególne grupy pacjentów narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych po ibuprofenie to:7
- Pacjenci w podeszłym wieku – szczególnie narażeni na powikłania ze strony przewodu pokarmowego
- Pacjenci z chorobami układu immunologicznego (toczniem rumieniowatym układowym lub mieszaną chorobą tkanki łącznej) – zwiększone ryzyko aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych8
- Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością nerek – zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęków i dalszego pogorszenia funkcji nerek9
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych zaleca się następujące postępowanie:10
- Natychmiastowe przerwanie stosowania leku w przypadku:
- Objawów krwawienia z przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, krwawe wymioty, smoliste lub krwawe stolce)
- Ciężkich reakcji nadwrażliwości (obrzęk twarzy, języka, krtani, duszność)
- Pojawienia się objawów zakażenia lub ich nasilenia
- Objawów zaburzeń hemopoezy (gorączka, ból gardła, ranki w jamie ustnej, objawy grypopodobne, zmęczenie, krwawienia z nosa, wylewy podskórne)
- Zaburzeń widzenia
- Natychmiastowa konsultacja lekarska w przypadku wyżej wymienionych objawów
- Unikanie samodzielnego leczenia lekami przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi
- Regularne monitorowanie morfologii krwi podczas długotrwałego leczenia
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Dane kontaktowe:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, PL-02 222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- E-mail: [email protected]
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania