Wpływ leku IBUM FEMINA na płodność, ciążę i laktację

Podczas rozmowy z pacjentką w ciąży lub karmiącą piersią, która może wymagać zastosowania ibuprofenu, lekarz powinien przekazać szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z przyjmowaniem tego leku. Poniżej przedstawiono najważniejsze dane, które należy uwzględnić podczas konsultacji medycznej, w oparciu o charakterystykę produktu leczniczego IBUM FEMINA.

Wpływ na przebieg ciąży

Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka lub płodu. Stosowanie leku wiąże się z określonymi ryzykami, które różnią się w zależności od trymestru ciąży.¹

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Dane epidemiologiczne wskazują na podwyższone ryzyko wystąpienia następujących powikłań przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży:²

• Zwiększone ryzyko poronienia
• Wyższe prawdopodobieństwo wad rozwojowych serca u płodu
• Podwyższone ryzyko wad rozwojowych przewodu pokarmowego u płodu

Należy podkreślić, że ryzyko bezwzględne wystąpienia wad układu sercowo-naczyniowego wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5% u pacjentek stosujących inhibitory syntezy prostaglandyn. Co istotne, ryzyko to zwiększa się wraz ze zwiększaniem dawki oraz wydłużaniem czasu trwania terapii.³

Badania na zwierzętach wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn prowadzi do:⁴

• Utraty ciąży w fazie przedimplantacyjnej zarodka
• Utraty ciąży w fazie poimplantacyjnej zarodka
• Zwiększonej śmiertelności zarodka lub płodu
• Wyższej częstości występowania różnych wad rozwojowych, w tym wad układu krążenia, podczas podawania w okresie organogenezy płodu

Szczególne zagrożenia po 20. tygodniu ciąży

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do małowodzia spowodowanego zaburzeniami czynności nerek płodu. To powikłanie może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia, jednak zwykle ustępuje po jego przerwaniu.⁵

Ponadto, w drugim trymestrze ciąży zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po zastosowaniu leczenia ibuprofenem. Należy zaznaczyć, że większość tych przypadków ustąpiła po zaprzestaniu terapii.⁶

Z uwagi na powyższe zagrożenia, ibuprofenu nie należy podawać podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli zastosowanie ibuprofenu jest niezbędne u kobiety planującej ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę oraz najkrótszy możliwy okres terapii.⁷

Monitorowanie po 20. tygodniu ciąży

Kilka dni po 20. tygodniu ciąży lekarz powinien rozważyć wdrożenie przedporodowej obserwacji w celu wykrycia małowodzia oraz zwężenia przewodu tętniczego po ekspozycji na IBUM FEMINA. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z tych powikłań, należy natychmiast zaprzestać stosowania leku.⁸

Trzeci trymestr ciąży

W trakcie trzeciego trymestru ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym ibuprofen, mogą narażać płód na:⁹

• Działanie toksyczne na serce i płuca – przedwczesne zwężenie lub zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek

Stosowanie ibuprofenu w końcowym okresie ciąży może narażać zarówno matkę, jak i płód na:¹⁰

• Wydłużony czas krwawienia i działanie przeciwpłytkowe, które może wystąpić już po zastosowaniu bardzo małych dawek
• Opóźnienie lub wydłużenie akcji porodowej spowodowane hamowaniem skurczów macicy

W związku z powyższymi zagrożeniami, produkt leczniczy IBUM FEMINA jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.¹¹

Karmienie piersią

Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących piersią, jednak ich stężenie jest niskie – wynosi zaledwie 0,0008% zastosowanej dawki. Ze względu na tak niewielkie stężenie, w przypadku krótkotrwałego przyjmowania ibuprofenu w dawkach stosowanych w leczeniu bólu i gorączki, szkodliwy wpływ na karmione piersią niemowlęta wydaje się mało prawdopodobny.¹²

Należy jednak pamiętać, że jeśli zalecane jest dłuższe przyjmowanie ibuprofenu przez matkę, lekarz powinien rozważyć zalecenie wcześniejszego zakończenia karmienia piersią.¹³

Wpływ na płodność

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że substancje hamujące cyklooksygenazę (enzym uczestniczący w syntezie prostaglandyn), takie jak ibuprofen, mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na proces owulacji. To działanie ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu leczenia.¹⁴

Rekomendacje dla lekarzy

Podczas konsultacji z pacjentką w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiącą piersią, która może wymagać zastosowania ibuprofenu, lekarz powinien:

1. Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed zaleceniem IBUM FEMINA
2. Poinformować pacjentkę o wszystkich potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem leku
3. W przypadku konieczności zastosowania leku w I lub II trymestrze ciąży, zalecić najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas
4. Absolutnie unikać stosowania leku w III trymestrze ciąży ze względu na przeciwwskazania
5. Monitorować stan ciąży po 20. tygodniu w przypadku ekspozycji na lek
6. Dla pacjentek karmiących piersią: preferować krótkotrwałe stosowanie leku, a w przypadku konieczności dłuższej terapii rozważyć zalecenie przerwania karmienia piersią
7. Poinformować pacjentki planujące ciążę o potencjalnym, przemijającym wpływie na płodność