Przedawkowanie ketoprofenu – charakterystyka kliniczna

Przedawkowanie ketoprofenu może prowadzić do szeregu poważnych objawów klinicznych, które wymagają szybkiej interwencji medycznej. W literaturze medycznej opisywano przypadki przedawkowania ketoprofenu po zastosowaniu dawek do 2,5 g, przy czym w większości przypadków objawy miały charakter łagodny.¹

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy przedawkowania ketoprofenu można podzielić na kilka kategorii w zależności od nasilenia oraz układu narządów, którego dotyczą. Objawy łagodne zazwyczaj ograniczają się do letargu, senności, nudności, wymiotów i bólu w nadbrzuszu. W cięższych przypadkach mogą wystąpić: ból głowy, rzadziej biegunka, dezorientacja, ekscytacja, śpiączka, zawroty głowy, szumy uszne, omdlenie oraz sporadycznie drgawki.²

Ponadto, jako pochodna kwasu propionowego, ketoprofen może powodować specyficzne działania niepożądane, takie jak niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli i krwawienie z przewodu pokarmowego. W przypadkach znacznego zatrucia możliwe jest wystąpienie ostrej niewydolności nerek i uszkodzenia wątroby.³

Należy zwrócić szczególną uwagę na przedłużony czas wchłaniania leku z przewodu pokarmowego w przypadku form o przedłużonym uwalnianiu. W przypadku preparatu Febrofen, ketoprofen może być wchłaniany nawet do 16 godzin po zażyciu, co wymaga przedłużonej obserwacji pacjenta.⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia znacznego przedawkowania ketoprofenu należy zastosować następujące postępowanie terapeutyczne:⁵

• Natychmiastowe odstawienie leku – jest to pierwszy i podstawowy krok w postępowaniu.
• Dekontaminacja przewodu pokarmowego – jeżeli od przedawkowania nie upłynęła godzina, należy rozważyć płukanie żołądka i podanie węgla aktywowanego w ilości od 60 g do 100 g u osób dorosłych, od 1 g/kg mc. do 2 g/kg mc. u dzieci.⁶
• Leczenie objawowe i podtrzymujące – ukierunkowane na nawodnienie pacjenta, kontrolę wydalania moczu i wyrównanie ewentualnej kwasicy.⁷
• Zwiększenie diurezy – może być wskazane w celu przyspieszenia eliminacji leku.⁸
• Hemodializa – w przypadku wystąpienia niewydolności nerek można zastosować hemodializę w celu usunięcia produktu leczniczego z krążenia.⁹
• Wyrównanie zaburzeń elektrolitowych – szczególnie ważne w ciężkich przypadkach przedawkowania.¹⁰
• Monitorowanie funkcji nerek i wątroby – ścisła kontrola tych parametrów jest niezbędna ze względu na ryzyko uszkodzenia tych narządów.¹¹
• Leczenie drgawek – częste i przedłużające się napady drgawek należy leczyć za pomocą podawanego dożylnie diazepamu.¹²

Pacjenci po przedawkowaniu ketoprofenu powinni pozostawać pod obserwacją przez co najmniej 4 godziny po zażyciu potencjalnie toksycznej dawki leku, a w przypadku formy o przedłużonym uwalnianiu okres ten powinien być wydłużony ze względu na przedłużoną absorpcję leku.¹³

Należy podkreślić, że nie istnieje specyficzne antidotum dla ketoprofenu, dlatego leczenie przedawkowania ma charakter objawowy i podtrzymujący.¹⁴ W zależności od stanu klinicznego pacjenta, mogą zostać wdrożone dodatkowe środki terapeutyczne.¹⁵

Tabela objawów przedawkowania ketoprofenu

Uwagi dotyczące specyfiki preparatu Febrofen

W przypadku przedawkowania preparatu Febrofen (kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, 200 mg), należy zwrócić szczególną uwagę na przedłużony czas wchłaniania ketoprofenu. Substancja aktywna może być wchłaniana nawet do 16 godzin po jej zażyciu, co powoduje, że monitorowanie pacjenta powinno być odpowiednio wydłużone.¹⁶

Korzyści wynikające z dekontaminacji przewodu pokarmowego (płukanie żołądka) nie są jednoznacznie potwierdzone i powinny być rozważane indywidualnie w zależności od czasu, jaki upłynął od momentu przedawkowania, oraz stanu klinicznego pacjenta.¹⁷