Działania niepożądane
Eupirin 300 mg
Kwas acetylosalicylowy (ASA) w dawce 300 mg, stosowany w leku Eupirin, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia hematologiczne, immunologiczne, neurologiczne, sercowo-naczyniowe, gastroenterologiczne, hepatologiczne oraz nefrologiczne. Najczęściej obserwuje się małopłytkowość, niedokrwistość z niedoboru żelaza (w wyniku przewlekłych mikrokrwawień z przewodu pokarmowego), wydłużenie czasu krwawienia i czasu protrombinowego, a także reakcje nadwrażliwości skórne i ogólnoustrojowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko owrzodzenia żołądka, które występuje u około 15% pacjentów przy długotrwałym stosowaniu ASA, oraz na możliwość wystąpienia niedokrwistości hemolitycznej u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują szumy uszne, zaburzenia słuchu i zawroty głowy, natomiast układ sercowo-naczyniowy może reagować niewydolnością serca i nadciśnieniem tętniczym.
- Działania niepożądane leku Eupirin
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia układu krążenia
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Częstotliwość występowania działań niepożądanych
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Eupirin
Kwas acetylosalicylowy (ASA) zawarty w leku Eupirin 300 mg może powodować szereg działań niepożądanych, które występują z różną częstotliwością i nasileniem. Znajomość pełnego profilu bezpieczeństwa jest kluczowa przy podejmowaniu decyzji o wdrożeniu leczenia oraz podczas monitorowania pacjenta w trakcie terapii.1
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Kwas acetylosalicylowy wpływa istotnie na hemostazę i parametry morfologiczne krwi. Obserwuje się małopłytkowość, co zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych. U pacjentów długotrwale przyjmujących lek może wystąpić niedokrwistość będąca konsekwencją przewlekłych mikrokrwawień z przewodu pokarmowego.2
Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, u których kwas acetylosalicylowy może wywołać niedokrwistość hemolityczną. W rzadszych przypadkach obserwuje się zaburzenia w obrazie białych krwinek: leukopenię, agranulocytozę oraz eozynopenię.3
Z klinicznego punktu widzenia niezwykle istotny jest wpływ kwasu acetylosalicylowego na parametry krzepnięcia, co objawia się:4
- zwiększonym ryzykiem krwawień
- wydłużeniem czasu krwawienia
- wydłużeniem czasu protrombinowego
Zaburzenia układu immunologicznego
Reakcje nadwrażliwości na kwas acetylosalicylowy mogą manifestować się różnorodnymi objawami skórnymi i ogólnoustrojowymi. Do najczęstszych należą wysypka i pokrzywka. W cięższych przypadkach może wystąpić obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, a w najcięższych przypadkach – wstrząs anafilaktyczny, stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia.5
Zaburzenia układu nerwowego
Wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego manifestuje się przede wszystkim jako:6
- Szumy uszne – zazwyczaj jako objaw przedawkowania
- Zaburzenia słuchu
- Zawroty głowy
Zaburzenia układu krążenia
W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się:7
- Niewydolność serca
- Nadciśnienie tętnicze
Zaburzenia żołądka i jelit
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do najczęściej obserwowanych podczas terapii kwasem acetylosalicylowym. Manifestują się jako:8
- Niestrawność
- Zgaga
- Uczucie pełności w nadbrzuszu
- Nudności
- Wymioty
- Brak łaknienia
- Bóle brzucha
Poważniejsze powikłania gastroenterologiczne obejmują:9
- Krwawienia z przewodu pokarmowego
- Uszkodzenie błony śluzowej żołądka
- Uczynnienie choroby wrzodowej
- Perforacje
Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że owrzodzenie żołądka występuje aż u 15% pacjentów długotrwale przyjmujących kwas acetylosalicylowy, co stanowi istotny czynnik ograniczający możliwość przewlekłego stosowania leku.10
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Hepatotoksyczność kwasu acetylosalicylowego może manifestować się jako:11
- Ogniskowa martwica komórek wątrobowych
- Tkliwość i powiększenie wątroby – szczególnie u pacjentów z młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów, układowym toczniem rumieniowatym, gorączką reumatyczną lub chorobą wątroby w wywiadzie
W badaniach laboratoryjnych można zaobserwować przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy, fosfatazy alkalicznej oraz stężenia bilirubiny.12
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Nefrotoksyczność kwasu acetylosalicylowego może objawiać się następującymi zaburzeniami:13
- Białkomocz
- Obecność leukocytów i erytrocytów w moczu
- Martwica brodawek nerkowych
- Śródmiąższowe zapalenie nerek
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia zestawienie działań niepożądanych kwasu acetylosalicylowego wraz z ich opisem i częstotliwością występowania:
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Opis | Częstotliwość występowania |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększające ryzyko krwawień | Niezbyt często |
| Niedokrwistość z niedoboru żelaza | Wskutek przewlekłych mikrokrwawień z przewodu pokarmowego | Często przy długotrwałym stosowaniu | |
| Niedokrwistość hemolityczna | U pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej | Rzadko | |
| Leukopenia | Zmniejszenie liczby leukocytów | Rzadko | |
| Agranulocytoza | Drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów | Bardzo rzadko | |
| Eozynopenia | Zmniejszenie liczby eozynofilów | Rzadko | |
| Zaburzenia krzepnięcia | Wydłużenie czasu krwawienia i czasu protrombinowego | Często | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości | Od wysypki i pokrzywki po obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, wstrząs | Niezbyt często do rzadko |
| Zaburzenia układu nerwowego | Szumy uszne | Zazwyczaj jako objaw przedawkowania | Często przy wysokich dawkach |
| Zaburzenia słuchu | Upośledzenie funkcji słuchowej | Niezbyt często | |
| Zawroty głowy | Zaburzenia równowagi | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu krążenia | Niewydolność serca | Upośledzenie funkcji serca jako pompy | Rzadko |
| Nadciśnienie | Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego | Niezbyt często | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niestrawność | Dyskomfort w nadbrzuszu | Bardzo często |
| Zgaga | Uczucie pieczenia za mostkiem | Często | |
| Uczucie pełności w nadbrzuszu | Dyskomfort po posiłkach | Często | |
| Nudności | Uczucie mdłości | Często | |
| Wymioty | Odruch wymiotny | Niezbyt często | |
| Brak łaknienia | Zmniejszone łaknienie | Niezbyt często | |
| Bóle brzucha | Dyskomfort i ból w jamie brzusznej | Często | |
| Krwawienia z przewodu pokarmowego | Krwawienia wymagające interwencji | Niezbyt często | |
| Uszkodzenie błony śluzowej żołądka | Zmiany zapalne błony śluzowej | Często | |
| Choroba wrzodowa | Występuje u 15% pacjentów przy długotrwałym stosowaniu | Często przy długotrwałym stosowaniu | |
| Perforacje | Przerwanie ciągłości ściany przewodu pokarmowego | Rzadko | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Ogniskowa martwica komórek wątrobowych | Uszkodzenie hepatocytów | Rzadko |
| Tkliwość i powiększenie wątroby | Szczególnie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi | Niezbyt często | |
| Zaburzenia parametrów wątrobowych | Wzrost aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej i bilirubiny | Niezbyt często | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Białkomocz | Obecność białka w moczu | Niezbyt często |
| Zmiany w osadzie moczu | Obecność leukocytów i erytrocytów w moczu | Niezbyt często | |
| Martwica brodawek nerkowych | Poważne uszkodzenie struktur nerki | Bardzo rzadko | |
| Śródmiąższowe zapalenie nerek | Stan zapalny tkanki śródmiąższowej nerki | Rzadko |
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest systematyczne zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.14
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:15
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania