Przedawkowanie
Eupirin 300 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA), zawartego m.in. w preparacie Eupirin 300 mg, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z objawami toksycznymi zależnymi od dawki. Dawki 150-300 mg/kg masy ciała wywołują objawy łagodne do średnio ciężkich, 300-500 mg/kg – ciężkie, a powyżej 500 mg/kg są potencjalnie śmiertelne. U dorosłych zgony odnotowano po jednorazowym spożyciu 10-30 g ASA. Klinicznie obserwuje się nudności, wymioty, szumy uszne, zaburzenia widzenia, tachypnoe, bóle głowy, pobudzenie, senność, drgawki, hipertermię oraz kwasicę metaboliczną i zaburzenia elektrolitowe, nasilające się przy dawkach >300 mg/kg mc. Objawy neurologiczne mogą progresować od pobudzenia do depresji OUN, a kwasica metaboliczna wymaga intensywnej terapii.

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Eupirin w dawce 300 mg jako preparat zawierający kwas acetylosalicylowy może w przypadku przyjęcia nadmiernej dawki prowadzić do szeregu objawów toksycznych o różnym nasileniu, zależnym od ilości przyjętego leku.1

Dawki toksyczne

Stopień nasilenia objawów toksycznych skorelowany jest bezpośrednio z przyjętą dawką kwasu acetylosalicylowego. Klasyfikacja ciężkości zatrucia opiera się na następujących zakresach dawek:2

  • 150-300 mg/kg masy ciała – objawy łagodne do średnio ciężkich
  • 300-500 mg/kg masy ciała – ciężkie objawy zatrucia
  • powyżej 500 mg/kg masy ciała – dawka potencjalnie śmiertelna

W przypadku osób dorosłych odnotowano zgony po przyjęciu jednorazowej dawki 10-30 g kwasu acetylosalicylowego.3

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego manifestuje się szerokim spektrum objawów, które mogą różnić się nasileniem w zależności od przyjętej dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Poniżej przedstawiono tabelę z objawami przedawkowania ASA.4

Grupa objawów Objawy kliniczne Dawka wykazująca objawy Opis
Objawy ze strony przewodu pokarmowego Nudności, wymioty Od 150 mg/kg mc. Wczesne objawy zatrucia, pojawiające się często jako pierwsze
Objawy ze strony narządów zmysłów Szumy uszne, utrata słuchu, zaburzenia widzenia Od 150 mg/kg mc. Charakterystyczne dla salicylizmu, mogą być przejściowe lub trwałe
Objawy ze strony układu oddechowego Przyspieszenie oddechu (tachypnoe) Od 150 mg/kg mc. Efekt kompensacyjny w odpowiedzi na rozwijającą się kwasicę metaboliczną
Objawy neurologiczne Bóle głowy, pobudzenie ruchowe, senność, śpiączka, drgawki Nasilone przy dawkach >300 mg/kg mc. Progresywne, od wczesnych objawów pobudzenia do późnych depresji OUN
Zaburzenia termoregulacji Hipertermia Często przy dawkach >300 mg/kg mc. Związana z bezpośrednim działaniem na ośrodek termoregulacji oraz zwiększonym metabolizmem
Zaburzenia metaboliczne Kwasica metaboliczna, odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe Nasilone przy dawkach >300 mg/kg mc. Potencjalnie zagrażające życiu, wymagające intensywnej terapii

Postępowanie po przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania kwasu acetylosalicylowego konieczna jest szybka interwencja medyczna i hospitalizacja pacjenta.5 Dla kwasu acetylosalicylowego nie istnieje specyficzna odtrutka, dlatego postępowanie terapeutyczne ma charakter objawowy i wspierający.6

Podstawowe metody dekontaminacji

W pierwszej fazie leczenia zatrucia należy ograniczyć wchłanianie substancji czynnej:7

  1. Wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka – skuteczne do 3-4 godzin po przyjęciu leku, a przy dużych dawkach nawet do 10 godzin
  2. Podanie węgla aktywnego w formie zawiesiny wodnej:
    • dla dorosłych: 50-100 g
    • dla dzieci: 30-60 g

Leczenie powikłań przedawkowania

Strategia terapeutyczna w przypadku przedawkowania Eupirinu obejmuje szereg działań wspierających oraz ukierunkowanych na korektę zaburzeń metabolicznych:8

  • Leczenie hipertermii – poprzez obniżanie temperatury otoczenia i stosowanie chłodnych okładów
  • Monitorowanie gospodarki wodno-elektrolitowej – stała kontrola i wyrównywanie pojawiających się zaburzeń
  • Alkalizacja moczu – dożylne podanie wodorowęglanu sodu w celu:
    • przyspieszenia wydalania kwasu acetylosalicylowego przez nerki
    • leczenia kwasicy metabolicznej

Diureza alkaliczna i techniki nerkozastępcze

W cięższych przypadkach zatrucia stosuje się specjalistyczne metody wspomagające eliminację kwasu acetylosalicylowego:9

  • Diureza alkaliczna – zalecana u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, prowadzona do osiągnięcia pH moczu 7,5-8,0
  • Techniki nerkozastępcze – w ciężkich zatruciach stosuje się:
    • hemodializę
    • dializę otrzewnową

Dializa pełni podwójną funkcję: eliminuje kwas acetylosalicylowy z organizmu oraz wspomaga korektę zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej.10

Leczenie dodatkowe

W zależności od objawów klinicznych może być konieczne zastosowanie dodatkowych interwencji terapeutycznych:11

  • Suplementacja witaminy K – w przypadku wydłużenia czasu protrombinowego
  • Tlenoterapia i wspomaganie oddychania:
    • podanie tlenu w przypadku zaburzeń oddychania
    • intubacja dotchawicza i wentylacja mechaniczna w razie konieczności
  • Leczenie wstrząsu – standardowe postępowanie przeciwwstrząsowe
  • Uzupełnianie płynów – korekta odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
  • Ogólne leczenie objawowe – dostosowane do stanu klinicznego pacjenta

Uwaga: Należy unikać stosowania leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, szczególnie barbituranów, ze względu na ryzyko depresji ośrodka oddechowego.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl