Przedawkowanie
Eupirin 300 mg
Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA), zawartego m.in. w preparacie Eupirin 300 mg, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z objawami toksycznymi zależnymi od dawki. Dawki 150-300 mg/kg masy ciała wywołują objawy łagodne do średnio ciężkich, 300-500 mg/kg – ciężkie, a powyżej 500 mg/kg są potencjalnie śmiertelne. U dorosłych zgony odnotowano po jednorazowym spożyciu 10-30 g ASA. Klinicznie obserwuje się nudności, wymioty, szumy uszne, zaburzenia widzenia, tachypnoe, bóle głowy, pobudzenie, senność, drgawki, hipertermię oraz kwasicę metaboliczną i zaburzenia elektrolitowe, nasilające się przy dawkach >300 mg/kg mc. Objawy neurologiczne mogą progresować od pobudzenia do depresji OUN, a kwasica metaboliczna wymaga intensywnej terapii.
Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego
Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Eupirin w dawce 300 mg jako preparat zawierający kwas acetylosalicylowy może w przypadku przyjęcia nadmiernej dawki prowadzić do szeregu objawów toksycznych o różnym nasileniu, zależnym od ilości przyjętego leku.1
Dawki toksyczne
Stopień nasilenia objawów toksycznych skorelowany jest bezpośrednio z przyjętą dawką kwasu acetylosalicylowego. Klasyfikacja ciężkości zatrucia opiera się na następujących zakresach dawek:2
- 150-300 mg/kg masy ciała – objawy łagodne do średnio ciężkich
- 300-500 mg/kg masy ciała – ciężkie objawy zatrucia
- powyżej 500 mg/kg masy ciała – dawka potencjalnie śmiertelna
W przypadku osób dorosłych odnotowano zgony po przyjęciu jednorazowej dawki 10-30 g kwasu acetylosalicylowego.3
Objawy kliniczne przedawkowania
Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego manifestuje się szerokim spektrum objawów, które mogą różnić się nasileniem w zależności od przyjętej dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Poniżej przedstawiono tabelę z objawami przedawkowania ASA.4
| Grupa objawów | Objawy kliniczne | Dawka wykazująca objawy | Opis |
|---|---|---|---|
| Objawy ze strony przewodu pokarmowego | Nudności, wymioty | Od 150 mg/kg mc. | Wczesne objawy zatrucia, pojawiające się często jako pierwsze |
| Objawy ze strony narządów zmysłów | Szumy uszne, utrata słuchu, zaburzenia widzenia | Od 150 mg/kg mc. | Charakterystyczne dla salicylizmu, mogą być przejściowe lub trwałe |
| Objawy ze strony układu oddechowego | Przyspieszenie oddechu (tachypnoe) | Od 150 mg/kg mc. | Efekt kompensacyjny w odpowiedzi na rozwijającą się kwasicę metaboliczną |
| Objawy neurologiczne | Bóle głowy, pobudzenie ruchowe, senność, śpiączka, drgawki | Nasilone przy dawkach >300 mg/kg mc. | Progresywne, od wczesnych objawów pobudzenia do późnych depresji OUN |
| Zaburzenia termoregulacji | Hipertermia | Często przy dawkach >300 mg/kg mc. | Związana z bezpośrednim działaniem na ośrodek termoregulacji oraz zwiększonym metabolizmem |
| Zaburzenia metaboliczne | Kwasica metaboliczna, odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe | Nasilone przy dawkach >300 mg/kg mc. | Potencjalnie zagrażające życiu, wymagające intensywnej terapii |
Postępowanie po przedawkowaniu
W przypadku przedawkowania kwasu acetylosalicylowego konieczna jest szybka interwencja medyczna i hospitalizacja pacjenta.5 Dla kwasu acetylosalicylowego nie istnieje specyficzna odtrutka, dlatego postępowanie terapeutyczne ma charakter objawowy i wspierający.6
Podstawowe metody dekontaminacji
W pierwszej fazie leczenia zatrucia należy ograniczyć wchłanianie substancji czynnej:7
- Wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka – skuteczne do 3-4 godzin po przyjęciu leku, a przy dużych dawkach nawet do 10 godzin
- Podanie węgla aktywnego w formie zawiesiny wodnej:
- dla dorosłych: 50-100 g
- dla dzieci: 30-60 g
Leczenie powikłań przedawkowania
Strategia terapeutyczna w przypadku przedawkowania Eupirinu obejmuje szereg działań wspierających oraz ukierunkowanych na korektę zaburzeń metabolicznych:8
- Leczenie hipertermii – poprzez obniżanie temperatury otoczenia i stosowanie chłodnych okładów
- Monitorowanie gospodarki wodno-elektrolitowej – stała kontrola i wyrównywanie pojawiających się zaburzeń
- Alkalizacja moczu – dożylne podanie wodorowęglanu sodu w celu:
- przyspieszenia wydalania kwasu acetylosalicylowego przez nerki
- leczenia kwasicy metabolicznej
Diureza alkaliczna i techniki nerkozastępcze
W cięższych przypadkach zatrucia stosuje się specjalistyczne metody wspomagające eliminację kwasu acetylosalicylowego:9
- Diureza alkaliczna – zalecana u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, prowadzona do osiągnięcia pH moczu 7,5-8,0
- Techniki nerkozastępcze – w ciężkich zatruciach stosuje się:
- hemodializę
- dializę otrzewnową
Dializa pełni podwójną funkcję: eliminuje kwas acetylosalicylowy z organizmu oraz wspomaga korektę zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej.10
Leczenie dodatkowe
W zależności od objawów klinicznych może być konieczne zastosowanie dodatkowych interwencji terapeutycznych:11
- Suplementacja witaminy K – w przypadku wydłużenia czasu protrombinowego
- Tlenoterapia i wspomaganie oddychania:
- podanie tlenu w przypadku zaburzeń oddychania
- intubacja dotchawicza i wentylacja mechaniczna w razie konieczności
- Leczenie wstrząsu – standardowe postępowanie przeciwwstrząsowe
- Uzupełnianie płynów – korekta odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
- Ogólne leczenie objawowe – dostosowane do stanu klinicznego pacjenta
Uwaga: Należy unikać stosowania leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, szczególnie barbituranów, ze względu na ryzyko depresji ośrodka oddechowego.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania