Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Etopro 25 mg

Wpływ topiramatu na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie leków przeciwpadaczkowych (LPP), w tym topiramatu, w grupie kobiet w wieku rozrodczym, a szczególnie kobiet w ciąży, wymaga szczególnej uwagi i odpowiedniego postępowania medycznego ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu topiramatu na płodność, ciążę i laktację, które powinny być przekazane pacjentkom przez lekarza.¹

Ogólne ryzyko związane z padaczką i lekami przeciwpadaczkowymi

Przed podjęciem decyzji o leczeniu, kobietom w wieku rozrodczym, szczególnie planującym ciążę oraz kobietom w ciąży, należy udzielić specjalistycznej porady dotyczącej potencjalnego ryzyka dla płodu wynikającego zarówno z napadów padaczkowych, jak i stosowanego leczenia przeciwpadaczkowego.²

W przypadku kobiet planujących ciążę należy:³

• Zweryfikować potrzebę leczenia lekami przeciwpadaczkowymi
• Jeśli to możliwe, zalecać monoterapię zamiast terapii wielolekowej, gdyż leczenie skojarzone wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych
• Unikać nagłego przerywania stosowania LPP, co może prowadzić do przełomowych napadów padaczkowych mających potencjalnie poważne następstwa dla kobiety i płodu

Topiramat i jego działanie teratogenne

Topiramat wykazuje działanie teratogenne w badaniach na zwierzętach (myszy, szczurach i królikach). U ludzi przenika przez łożysko, osiągając podobne stężenia w krwi pępowinowej i krwi matki.⁴

Ryzyko dla płodu związane ze stosowaniem topiramatu

Dane kliniczne z rejestrów ciąż wskazują, że niemowlęta narażone w życiu płodowym na topiramat stosowany w monoterapii mają zwiększone ryzyko wystąpienia:⁵

1. Poważne wady wrodzone i zahamowanie wzrostu płodu

Dane z północnoamerykańskiego rejestru ciąż zawierającego leki przeciwpadaczkowe wykazały około 3-krotnie większą częstość występowania poważnych wad wrodzonych (4,3%) w porównaniu z grupą referencyjną nieprzyjmującą leków przeciwpadaczkowych (1,4%).⁶

Obserwacje z rejestrów skandynawskich wykazały 2-3 krotnie większą częstość poważnych wad wrodzonych (do 9,5%) w porównaniu z grupą nieprzyjmującą leków przeciwpadaczkowych (3,0%).⁷

Szczególnie narażone są następujące struktury:⁸

• Rozszczep wargi/podniebienia
• Spodziectwo
• Nieprawidłowości dotyczące różnych układów ciała

Istotne informacje dodatkowe:⁹

• Ryzyko wad wrodzonych jest większe przy stosowaniu topiramatu w leczeniu skojarzonym z innymi lekami przeciwpadaczkowymi niż w monoterapii
• Ryzyko to jest zależne od dawki i obserwowane dla wszystkich stosowanych dawek
• U kobiet leczonych topiramatem, które urodziły dziecko z wadą wrodzoną, występuje zwiększone ryzyko pojawienia się wad rozwojowych w kolejnych ciążach, jeśli nadal stosowany jest topiramat

2. Niska masa urodzeniowa

Obserwuje się większą częstość występowania niskiej masy urodzeniowej (poniżej 2500 gramów) u dzieci narażonych na topiramat w okresie prenatalnym w porównaniu z grupą referencyjną.<sup data-drug="Etopro" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Większa częstość występowania niskiej masy urodzeniowej (10

3. Zbyt mała masa ciała dziecka w stosunku do wieku ciążowego (SGA)

SGA definiowane jest jako masa urodzeniowa poniżej 10. percentyla skorygowana o wiek ciążowy, ze stratyfikacją według płci. W północnoamerykańskim rejestrze leków przeciwpadaczkowych ryzyko wystąpienia SGA u dzieci kobiet otrzymujących topiramat wynosiło 18% w porównaniu z 5% u dzieci kobiet zdrowych i nieprzyjmujących LPP.¹¹

Długoterminowe następstwa SGA nie zostały dotychczas w pełni określone.

4. Zaburzenia neurorozwojowe

Dane z obserwacyjnych rejestrów populacyjnych z krajów skandynawskich sugerują, że u dzieci narażonych na topiramat w życiu płodowym może występować 2-3 razy częściej:¹²

• Zaburzenia ze spektrum autyzmu
• Niepełnosprawność intelektualna
• Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Należy jednak zauważyć, że trzecie obserwacyjne badanie kohortowe przeprowadzone w USA nie wykazało zwiększonej skumulowanej częstości występowania tych powikłań do 8. roku życia u dzieci matek chorych na padaczkę narażonych na topiramat w życiu płodowym w porównaniu z dziećmi matek chorych na padaczkę nienarażonych na LPP.¹³

Stosowanie topiramatu w zależności od wskazań

Wskazanie: epilepsja

Topiramat jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego leczenia alternatywnego.¹⁴

Konieczne postępowanie:¹⁵

• Pacjentka musi zostać w pełni poinformowana o ryzyku związanym ze stosowaniem topiramatu w trakcie ciąży, włącznie z omówieniem ryzyka związanego z niekontrolowaną padaczką
• Jeśli kobieta planuje ciążę, przed odstawieniem antykoncepcji należy zmienić leczenie na alternatywne
• Jeżeli kobieta zajdzie w ciążę podczas przyjmowania topiramatu, należy ją niezwłocznie skierować do specjalisty w celu ponownej oceny leczenia i rozważenia alternatywnych opcji terapeutycznych
• W przypadku kontynuacji leczenia topiramatem w ciąży, wymagane jest specjalistyczne monitorowanie prenatalne

Wskazanie: profilaktyka migreny

Topiramat jest bezwzględnie przeciwwskazany do stosowania w czasie ciąży, gdy wskazaniem jest profilaktyka migreny.¹⁶

Kobiety w wieku rozrodczym (wszystkie wskazania)

Topiramat jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących wysoce skutecznej antykoncepcji. Wyjątkiem są pacjentki z padaczką, dla których nie ma odpowiedniej alternatywy terapeutycznej, planujące ciążę i w pełni poinformowane o ryzyku.¹⁷

Zalecenia dotyczące antykoncepcji:¹⁸

• Konieczne jest stosowanie co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji (np. wkładki wewnątrzmacicznej) lub dwóch uzupełniających się form antykoncepcji, w tym metody barierowej
• Antykoncepcję należy stosować w trakcie leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po jego zakończeniu

Niezbędne działania przed rozpoczęciem leczenia topiramatem u kobiet w wieku rozrodczym:¹⁹

• Rozważenie alternatywnych opcji terapeutycznych
• Wykonanie testu ciążowego
• Szczegółowe poinformowanie pacjentki o ryzyku związanym ze stosowaniem topiramatu w ciąży
• Wyjaśnienie konieczności konsultacji specjalistycznej w przypadku planowania ciąży
• Podkreślenie znaczenia niezwłocznego kontaktu ze specjalistą w razie zajścia w ciążę lub podejrzenia ciąży
• W przypadku kobiet z padaczką należy dodatkowo omówić ryzyko związane z niekontrolowaną padaczką dla ciąży

Karmienie piersią

Informacje dotyczące przenikania topiramatu do mleka matki:²⁰

• Badania na zwierzętach wykazały wydzielanie topiramatu z mlekiem matki
• Brak kontrolowanych badań oceniających wydzielanie topiramatu do mleka kobiet
• Ograniczone obserwacje kliniczne wskazują, że topiramat jest w znacznym stopniu wydzielany z mlekiem matki

Objawy obserwowane u noworodków/niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące topiramat:²¹

• Biegunka
• Senność
• Drażliwość
• Nieprawidłowy przyrost masy ciała

Należy podjąć decyzję, czy zaniechać karmienia piersią, czy przerwać terapię topiramatem, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia topiramatem dla matki.²²

Wpływ na płodność

Badania na zwierzętach nie wykazały niekorzystnego wpływu topiramatu na płodność. Wpływ topiramatu na płodność u ludzi nie został dotychczas ustalony.²³

Szczególne zalecenia dla dziewczynek

W przypadku dziewczynek stosujących topiramat należy uwzględnić specjalne zalecenia i postępowanie, analogiczne do wskazówek dla kobiet w wieku rozrodczym, dostosowane do wieku pacjentek.²⁴