Specjalne ostrzeżenia
Etopro

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Etopro

Podczas stosowania topiramatu (substancji czynnej leku Etopro) należy zachować szczególną ostrożność w kilku kluczowych obszarach klinicznych, które omówiono poniżej. Świadomość tych zagrożeń i wdrożenie odpowiednich środków ostrożności pomaga zminimalizować ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych oraz zwiększa bezpieczeństwo i skuteczność terapii.¹

Nagłe odstawienie leku i wpływ na napady padaczkowe

W sytuacjach wymagających szybkiego odstawienia topiramatu z przyczyn medycznych, konieczna jest właściwa obserwacja pacjentów. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, po zastosowaniu topiramatu istnieje ryzyko zwiększenia częstości napadów padaczkowych lub pojawienia się nowych rodzajów napadów. Zjawisko to może być spowodowane zastosowaniem zbyt dużej dawki leku, zmniejszeniem stężenia we krwi innych jednocześnie stosowanych leków przeciwpadaczkowych, postępem choroby lub wystąpieniem efektu paradoksalnego.²

Nawodnienie organizmu

Podczas terapii topiramatem należy zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu, co jest szczególnie istotne z dwóch powodów:

• Zmniejszenie ryzyka rozwoju kamicy nerkowej
• Redukcja ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z przegrzaniem podczas wysiłku fizycznego lub przebywania w wysokiej temperaturze

³

Oligohydrosis (zmniejszone wydzielanie potu)

U pacjentów przyjmujących topiramat odnotowano przypadki zmniejszonego wydzielania potu. Zjawisko to, wraz z hipertermią (podwyższeniem temperatury ciała), może wystąpić szczególnie u małych dzieci narażonych na wysokie temperatury otoczenia, co wymaga wzmożonej czujności klinicznej.⁴

Zaburzenia nastroju i ryzyko samobójstwa

Podczas stosowania topiramatu obserwowano zwiększone występowanie zaburzeń nastroju i depresji. U pacjentów, u których stosowano leki przeciwpadaczkowe, w tym topiramat, odnotowano przypadki myśli i zachowań samobójczych. W badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą zdarzenia związane z samobójstwem (myśli samobójcze, próby samobójcze i rzeczywiste samobójstwa) występowały z częstością 0,5% u pacjentów leczonych topiramatem (46 z 8652 pacjentów), co stanowiło prawie 3-krotnie większą częstość niż w grupie placebo (0,2%; 8 z 4045 pacjentów).⁵

Należy uważnie obserwować pacjentów pod kątem występowania oznak myśli i zachowań samobójczych oraz w razie konieczności rozważyć odpowiednie leczenie. Pacjentów oraz ich opiekunów należy poinformować o konieczności konsultacji lekarskiej w przypadku pojawienia się oznak myśli lub zachowań samobójczych.⁶

Kamica nerkowa

U niektórych pacjentów, szczególnie z predyspozycją do kamicy nerkowej, może istnieć zwiększone ryzyko powstawania kamieni nerkowych i związanych z nimi objawów, takich jak kolka nerkowa, ból nerki, okolicy lędźwiowej lub w boku. Czynnikami ryzyka kamicy nerkowej są:

• Wcześniejsze występowanie kamieni nerkowych
• Kamica nerkowa w wywiadzie rodzinnym
• Hiperkalciuria

Żaden z tych czynników nie pozwala jednoznacznie przewidzieć wystąpienia kamicy nerkowej podczas leczenia topiramatem. Ryzyko może być również zwiększone u pacjentów przyjmujących inne produkty lecznicze sprzyjające powstawaniu kamieni nerkowych.⁷

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (CLCR ≤ 70 mL/min) topiramat powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności ze względu na zmniejszony klirens nerkowy i osoczowy leku. Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania w tej grupie pacjentów znajdują się w punkcie 4.2 Charakterystyki Produktu Leczniczego.⁸

Również u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby topiramat należy stosować ostrożnie, ze względu na możliwość zmniejszenia klirensu leku.⁹

Ostra krótkowzroczność z wtórną jaskrą z zamkniętym kątem przesączania

U pacjentów przyjmujących topiramat zgłaszano wystąpienie zespołu składającego się z nagłej krótkowzroczności i wtórnej jaskry z zamkniętym kątem przesączania. Objawami tego zespołu są:

• Nagłe zmniejszenie ostrości widzenia
• Ból gałki ocznej

W badaniach oftalmologicznych u takich pacjentów stwierdzano:

• Krótkowzroczność
• Spłycenie przedniej komory oka
• Przekrwienie gałki ocznej (zaczerwienienie)
• Podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałkowego

¹⁰

Rozszerzenie źrenicy może występować lub nie. Zespołowi może towarzyszyć wysięk nadrzęskowy (nad ciałkiem rzęskowym) powodujący przesunięcie do przodu soczewki i tęczówki, z wtórnym zamknięciem kąta przesączania. Objawy pojawiają się zazwyczaj w ciągu 1 miesiąca od rozpoczęcia leczenia topiramatem.¹¹

W przeciwieństwie do pierwotnej jaskry z wąskim kątem przesączania, która rzadko występuje przed 40 rokiem życia, jaskrę wtórną z zamkniętym kątem przesączania związaną z przyjmowaniem topiramatu obserwowano zarówno u dzieci, jak i u dorosłych.¹²

Leczenie obejmuje najszybsze, jak to tylko możliwe w ocenie lekarza prowadzącego, przerwanie leczenia topiramatem i postępowanie zmierzające do obniżenia ciśnienia w gałce ocznej. Działania te zwykle prowadzą do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego. Należy pamiętać, że nieleczone podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe niezależnie od etiologii może prowadzić do poważnych następstw, w tym do całkowitej utraty wzroku.¹³

Przed rozpoczęciem leczenia topiramatem należy określić, czy pacjenci z przebytymi zaburzeniami oka mogą być leczeni tym lekiem.¹⁴

Zaburzenia pola widzenia

U pacjentów otrzymujących topiramat zgłaszano zaburzenia pola widzenia niezależnie od zwiększonego ciśnienia śródgałkowego. W badaniach klinicznych większość tych zdarzeń ustępowała po odstawieniu topiramatu. W razie wystąpienia zaburzeń pola widzenia kiedykolwiek w trakcie terapii topiramatem, należy rozważyć odstawienie leku.¹⁵

Kwasica metaboliczna

W trakcie przyjmowania topiramatu może wystąpić hiperchloremiczna kwasica metaboliczna z prawidłową luką anionową (tj. zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy poniżej normy, przy braku zasadowicy oddechowej). To zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy jest spowodowane hamującym działaniem topiramatu na nerkową anhydrazę węglanową.¹⁶

Zmniejszenie stężenia wodorowęglanów może wystąpić na każdym etapie terapii, jednak najczęściej występuje w początkowej fazie leczenia. Zmniejszenie to jest zwykle niewielkie do umiarkowanego:

• Średnie zmniejszenie stężenia wynosi 4 mmol/l po dawkach 100 mg/dobę lub większych u dorosłych
• Około 6 mg/kg mc./dobę u dzieci

Rzadko dochodzi do zmniejszenia stężenia wodorowęglanów poniżej 10 mmol/l.¹⁷

Ryzyko wystąpienia kwasicy metabolicznej może być zwiększone w następujących stanach lub terapiach:

• Choroby nerek
• Ciężkie zaburzenia oddychania
• Stan padaczkowy
• Biegunka
• Zabieg chirurgiczny
• Dieta ketogenna
• Jednoczesne stosowanie niektórych leków

¹⁸

Przewlekła, nieleczona kwasica metaboliczna zwiększa ryzyko powstawania kamicy nerkowej i nefrokalcynozy i potencjalnie może prowadzić do osteopenii. U dzieci przewlekła kwasica metaboliczna może powodować zmniejszenie tempa wzrostu.¹⁹

Wpływ topiramatu na wzrastanie i przemiany w tkance kostnej nie był dotąd przedmiotem systematycznych badań ani w populacji dzieci, ani dorosłych pacjentów. Zaleca się, aby podczas terapii topiramatem wykonywane były odpowiednie badania, w tym oznaczenie stężenia wodorowęglanów w surowicy, w zależności od choroby zasadniczej.²⁰

Jeśli utrzymują się objawy wskazujące na kwasicę metaboliczną (np. pogłębiony oddech Kussmaula, duszność, jadłowstręt, nudności, wymioty, nadmierna męczliwość, tachykardia lub arytmia), zaleca się wykonanie badania stężenia wodorowęglanów w surowicy. W przypadku rozwoju i utrzymywania się kwasicy metabolicznej, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia topiramatem z zastosowaniem stopniowego zmniejszania dawki.²¹

Topiramat należy stosować ostrożnie u pacjentów, u których występują choroby lub stosowane jest leczenie mogące stanowić czynnik ryzyka kwasicy metabolicznej.²²

Zaburzenia funkcji poznawczych

Zaburzenia kognitywne w przebiegu padaczki mają podłoże wieloczynnikowe i mogą być spowodowane przez chorobę zasadniczą, jako skutek samej choroby lub skutek leczenia przeciwpadaczkowego. W piśmiennictwie opisywano przypadki zaburzeń funkcji poznawczych u dorosłych leczonych topiramatem, w których konieczne było zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia. Badania funkcji kognitywnych u dzieci leczonych topiramatem są niedostateczne i jego działanie w tym zakresie wymaga wyjaśnienia.²³

Hiperamonemia i encefalopatia

Podczas leczenia topiramatem zgłaszano przypadki hiperamonemii z encefalopatią lub bez niej. Ryzyko hiperamonemii jest zależne od dawki topiramatu. Hiperamonemia jest zgłaszana częściej, gdy topiramat jest stosowany jednocześnie z kwasem walproinowym.²⁴

U pacjentów, u których wystąpi niewyjaśniony letarg lub zmiany stanu psychicznego związane z monoterapią lub terapią skojarzoną topiramatem, należy rozważyć możliwość wystąpienia encefalopatii związanej z hiperamonemią i zaleca się pomiar stężenia amoniaku.²⁵

Utrata masy ciała i uzupełnianie substancji odżywczych

U niektórych pacjentów podczas leczenia topiramatem może dojść do utraty masy ciała. Zaleca się monitorowanie pacjentów przyjmujących topiramat pod kątem utraty masy ciała. Pacjentom, u których obniża się waga podczas leczenia topiramatem, można rozważyć zwiększenie ilości spożywanego pokarmu lub stosowanie diety uzupełniającej.²⁶

Program zapobiegania ciąży

Topiramat podawany kobietom w ciąży może powodować poważne wady wrodzone i zahamowanie wzrostu płodu. Niektóre dane sugerują zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych u dzieci narażonych na działanie topiramatu w życiu płodowym, podczas gdy inne dane nie wskazują na takie zwiększone ryzyko.²⁷

Kobiety w wieku rozrodczym

Przed rozpoczęciem leczenia topiramatem u kobiet w wieku rozrodczym należy:

1. Wykonać test ciążowy
2. W pełni poinformować pacjentkę o ryzyku związanym ze stosowaniem topiramatu w trakcie ciąży
3. Rozważyć potrzebę konsultacji specjalistycznej w przypadku planowania ciąży, celem omówienia zmiany na alternatywne metody leczenia
4. Podkreślić potrzebę niezwłocznego skontaktowania się ze specjalistą, jeśli pacjentka zajdzie w ciążę lub podejrzewa, że może być w ciąży

²⁸

Dziewczynki

Lekarze przepisujący topiramat muszą się upewnić, że rodzice/opiekunowie dziewczynek stosujących ten lek rozumieją potrzebę skontaktowania się ze specjalistą, gdy u dziecka wystąpi pierwsza miesiączka. W tym czasie pacjentka i rodzice/opiekunowie powinni otrzymać wyczerpującą informację o ryzyku związanym z ekspozycją na topiramat w życiu płodowym oraz o potrzebie zastosowania wysoce skutecznej antykoncepcji tak szybko, jak będzie to konieczne. Należy ponownie ocenić potrzebę kontynuacji leczenia topiramatem i rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne.²⁹

Materiały edukacyjne dotyczące tych środków są dostępne dla personelu medycznego i pacjentek (lub rodziców/opiekunów). Poradnik dla pacjentki należy przekazać wszystkim kobietom w wieku rozrodczym i stosującym topiramat oraz rodzicom/opiekunom dziewczynek. Do opakowania produktu leczniczego Etopro dołączona jest karta pacjenta.³⁰

Nietolerancja laktozy

Produkt Etopro tabletki powlekane 25 mg zawiera laktozę jednowodną. Nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³¹

Zawartość sodu

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.³²