Interakcje leku – Epitoram 50 mg

Interakcje leku
Epitoram 50 mg

Topiramat wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi, psychotropowymi oraz innymi grupami leków, co wymaga starannego monitorowania i dostosowywania dawek. Współpodawanie z fenytoiną może sporadycznie zwiększać jej stężenie w osoczu, prawdopodobnie przez hamowanie CYP2C19, co wymaga monitorowania stężenia fenytoiny. Fenytoina i karbamazepina obniżają stężenie topiramatu w osoczu, co może wymagać stopniowej korekty dawki. Kwas walproinowy nie wpływa istotnie na stężenie topiramatu, ale jednoczesne stosowanie może prowadzić do hiperamonemii, encefalopatii oraz hipotermii (<35°C). Topiramat zmniejsza ekspozycję na etynyloestradiol o 18-30% przy dawkach 200-800 mg/dobę, co może obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych i powodować krwawienia międzymiesiączkowe. Ponadto, topiramat wpływa na farmakokinetykę leków stosowanych w cukrzycy (metformina, pioglitazon, glibenklamid), co wymaga monitorowania kontroli glikemii. Interakcje z litem są dawkozależne, z możliwością zmiany AUC o -18% do +26%, co wskazuje na konieczność monitorowania stężenia litu.

Pobierz ChPL PDF Epitoram – Tabletki powlekane – 50 mg

Wskazania

Substancja czynna

topiramat

Kategoria leku

Interakcje topiramatu z innymi produktami leczniczymi

Topiramat wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi podczas prowadzenia terapii. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia skutecznego i bezpiecznego leczenia pacjentów.¹

Wpływ topiramatu na inne leki przeciwpadaczkowe

Topiramat podawany jednocześnie z innymi lekami przeciwpadaczkowymi (fenytoiną, karbamazepiną, kwasem walproinowym, fenobarbitalem, prymidonem) zazwyczaj nie wpływa istotnie na stężenia tych leków w osoczu w stanie stacjonarnym. Należy jednak zwrócić uwagę na pewne wyjątki:²

U pacjentów przyjmujących fenytoinę dodanie topiramatu może sporadycznie powodować zwiększenie stężenia fenytoiny w osoczu, prawdopodobnie w wyniku hamowania aktywności enzymu CYP2C19
W takich przypadkach zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny, szczególnie gdy występują objawy toksyczności

W przypadku lamotryginy badania farmakokinetyczne wykazały, że dodanie topiramatu w dawkach 100-400 mg na dobę nie wpływa na stężenie lamotryginy w stanie stacjonarnym w osoczu. Podobnie odstawienie lamotryginy nie powoduje zmian w stężeniu topiramatu.³

Istotną informacją jest fakt, że topiramat jest inhibitorem enzymu CYP2C19, co może wpływać na metabolizm wielu leków, takich jak:⁴

Diazepam
Imipramina
Moklobemid
Proguanil
Omeprazol

Wpływ innych leków przeciwpadaczkowych na topiramat

Fenytoina i karbamazepina powodują zmniejszenie stężenia topiramatu w osoczu. Zarówno dodanie, jak i odstawienie tych leków u pacjentów leczonych topiramatem może wymagać dostosowania dawki topiramatu. Dostosowanie dawki powinno być przeprowadzane stopniowo, w zależności od efektu klinicznego.⁵

Kwas walproinowy nie powoduje istotnych klinicznie zmian stężenia topiramatu w osoczu, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu tych leków zwykle nie jest konieczne dostosowanie dawki topiramatu.⁶

Poniższa tabela przedstawia interakcje topiramatu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi:

LPP stosowany jednocześnie z topiramatem	Stężenie LPP w osoczu	Stężenie topiramatu w osoczu
Fenytoina	↔**	↓
Karbamazepina	↔	↓
Kwas walproinowy	↔	↔
Lamotrygina	↔	↔
Fenobarbital	↔	NB
Prymidon	↔	NB

** = zwiększenie stężenia w osoczu u pojedynczych pacjentów
↓ = zmniejszenie stężenia w osoczu
↔ = brak wpływu (zmiana ≤15%)
NB = nie badano⁷

Interakcje z innymi grupami leków

Digoksyna

Jednoczesne podawanie topiramatu z digoksyną może prowadzić do zmniejszenia pola pod krzywą stężenia digoksyny w osoczu (AUC) o 12%. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie zostało określone, ale przy jednoczesnym stosowaniu lub odstawianiu topiramatu u pacjentów leczonych digoksyną zaleca się rutynowe monitorowanie jej stężenia w surowicy.⁸

Leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy i alkohol

Nie przeprowadzono badań klinicznych dotyczących jednoczesnego stosowania topiramatu z alkoholem lub lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy. Ze względów bezpieczeństwa zaleca się unikanie łączenia topiramatu z alkoholem lub innymi lekami o działaniu depresyjnym na OUN.⁹

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)

Podczas jednoczesnego stosowania topiramatu z dziurawcem zwyczajnym (Hypericum perforatum) obserwowano zmniejszoną skuteczność topiramatu, wynikającą z obniżenia jego stężenia we krwi. Nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających mechanizm tej interakcji.¹⁰

Doustne środki antykoncepcyjne

Topiramat może wpływać na skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych. W badaniach farmakokinetycznych wykazano:

U zdrowych ochotniczek stosujących topiramat w dawce 50-200 mg/dobę jako jedyny lek przeciwpadaczkowy nie odnotowano statystycznie istotnych zmian w ekspozycji na składniki środka antykoncepcyjnego
Natomiast u pacjentek z padaczką otrzymujących dodatkowo kwas walproinowy, topiramat w dawkach 200-800 mg/dobę powodował zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol (EE) o 18-30% w sposób zależny od dawki
Nie stwierdzono istotnego wpływu na ekspozycję na noretyndron (NET)¹¹

U pacjentek stosujących jednocześnie topiramat i doustne środki antykoncepcyjne należy zwrócić uwagę na potencjalnie zmniejszoną skuteczność antykoncepcji oraz możliwość częstszego występowania krwawień międzymiesiączkowych. Pacjentki powinny zgłaszać wszelkie zmiany w rytmie krwawień miesiączkowych.¹²

Lit

Podczas jednoczesnego stosowania litu i topiramatu obserwowano zmiany w ekspozycji na lit:

U zdrowych ochotników topiramat w dawce 200 mg/dobę powodował zmniejszenie układowej ekspozycji na lit (AUC) o 18%
U pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym topiramat w dawce 200 mg/dobę nie zmieniał farmakokinetyki litu
Natomiast topiramat w dawce 600 mg/dobę powodował zwiększenie układowej ekspozycji na lit (AUC) o 26%¹³

W przypadku jednoczesnego stosowania topiramatu i litu zaleca się monitorowanie stężenia litu we krwi.¹⁴

Rysperydon

Interakcje między rysperydonem a topiramatem badano zarówno u zdrowych ochotników, jak i u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym:

Topiramat w dawkach 250 i 400 mg/dobę zmniejszał układową ekspozycję na rysperydon (AUC w stanie stacjonarnym) odpowiednio o 16% i 33%
Różnice w AUC dla całej cząsteczki aktywnej (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon) nie były istotne statystycznie
Obserwowano minimalne zmiany farmakokinetyki całej aktywnej frakcji i brak zmian farmakokinetyki samego 9-hydroksyrysperydonu¹⁵

Po dodaniu topiramatu do leczenia rysperydonem znacznie częściej zgłaszano działania niepożądane (90%) niż przed włączeniem topiramatu (54%). Najczęstsze działania niepożądane obejmowały senność (27% vs 12%), zaburzenia czucia (22% vs 0%) oraz nudności (18% vs 9%).¹⁶

Hydrochlorotiazyd (HCTZ)

Podczas jednoczesnego stosowania hydrochlorotiazydu (HCTZ) w dawce 25 mg/dobę i topiramatu (96 mg co 12 godzin) obserwowano:

Zwiększenie maksymalnego stężenia (Cmax) topiramatu o 27%
Zwiększenie AUC topiramatu o 29%
Parametry farmakokinetyczne HCTZ nie uległy istotnym zmianom¹⁷

Po dodaniu HCTZ do leczenia topiramatem może być konieczne dostosowanie dawek topiramatu. Badania laboratoryjne wykazały również zmniejszenie stężenia potasu w surowicy po podaniu topiramatu lub HCTZ, które było większe przy jednoczesnym stosowaniu obu leków.¹⁸

Metformina

Jednoczesne stosowanie metforminy i topiramatu wpływa na farmakokinetykę obu leków:

Zwiększenie średniego maksymalnego stężenia (Cmax) metforminy o 18%
Zwiększenie średniego AUC0-12h metforminy o 25%
Zmniejszenie klirensu topiramatu o 20%¹⁹

Należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie parametrów cukrzycy u pacjentów leczonych metforminą przy dodawaniu lub odstawianiu topiramatu.²⁰

Pioglitazon

W badaniu interakcji topiramatu z pioglitazonem u zdrowych ochotników obserwowano:

Zmniejszenie pola pod krzywą AUCτ,ss dla pioglitazonu o 15% (nieistotne statystycznie)
Brak zmian wartości Cmax,ss dla pioglitazonu
Zmniejszenie wartości Cmax,ss i AUCτ,ss dla aktywnego hydroksymetabolitu o odpowiednio 13% i 16%
Zmniejszenie wartości Cmax,ss i AUCτ,ss dla aktywnego ketometabolitu o 60%²¹

Podczas dołączania topiramatu do leczenia pioglitazonem lub pioglitazonu do leczenia topiramatem należy zachować szczególną ostrożność i regularnie monitorować pacjentów w celu zapewnienia odpowiedniej kontroli cukrzycy.²²

Glibenklamid

Podczas jednoczesnego podawania glibenklamidu (5 mg/dobę) z topiramatem (150 mg/dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 stwierdzono:

Zmniejszenie AUC24 glibenklamidu o 25%
Zmniejszenie układowej ekspozycji na aktywne metabolity:
- 4-trans-hydroksygliburyd (M1) o 13%
- 3-cis-hydroksygliburyd (M2) o 15%
Brak zmian w farmakokinetyce topiramatu²³

Przy dodawaniu topiramatu do terapii glibenklamidem lub glibenklamidu do leczenia topiramatem należy zwrócić szczególną uwagę na rutynową obserwację pacjentów w kierunku odpowiedniej kontroli cukrzycy.²⁴

Inne rodzaje interakcji

Środki predysponujące do wystąpienia kamicy nerkowej

Topiramat stosowany jednocześnie z innymi środkami mogącymi wywołać kamicę nerkową może zwiększać ryzyko jej wystąpienia. Podczas terapii topiramatem należy unikać stosowania takich środków, gdyż mogą one tworzyć fizjologiczne środowisko zwiększające ryzyko powstawania kamieni nerkowych.²⁵

Kwas walproinowy

Jednoczesne stosowanie topiramatu z kwasem walproinowym może prowadzić do zwiększenia stężenia amoniaku we krwi, z encefalopatią lub bez encefalopatii, u pacjentów tolerujących monoterapię każdym z tych leków.²⁶

Podczas jednoczesnego stosowania topiramatu i kwasu walproinowego zgłaszano również przypadki hipotermii (niezamierzone zmniejszenie temperatury ciała <35°C), zarówno z towarzyszącą hiperamonemią, jak i bez niej. To działanie niepożądane może wystąpić szczególnie po rozpoczęciu leczenia topiramatem lub po zwiększeniu jego dawki dobowej.<sup data-drug="Epitoram" data-section="Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji" title="Podczas jednoczesnego stosowania topiramatu i kwasu walproinowego (VPA) zgłaszano hipotermię, definiowaną jako niezamierzone zmniejszenie temperatury ciała 27

Warfaryna

U pacjentów leczonych jednocześnie topiramatem i warfaryną obserwowano zmniejszenie czasu protrombinowego/międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (PT/INR). Z tego względu u pacjentów stosujących oba leki konieczne jest regularne monitorowanie INR.²⁸

Interakcje topiramatu z alkoholem

Jednoczesne stosowanie topiramatu i alkoholu nie było przedmiotem szczegółowych badań klinicznych, jednak istnieją istotne przeciwwskazania do łączenia tych substancji.²⁹

Alkohol, podobnie jak topiramat, wpływa na funkcje ośrodkowego układu nerwowego, a ich jednoczesne stosowanie może nasilać działanie depresyjne na OUN, powodując:

Nasiloną sedację i senność
Zaburzenia koordynacji ruchowej
Zwiększone ryzyko zawrotów głowy
Pogorszenie koncentracji i funkcji poznawczych
Zwiększone ryzyko upadków i wypadków

Ze względów bezpieczeństwa zdecydowanie zaleca się, aby nie stosować topiramatu jednocześnie z alkoholem. Pacjenci powinni zostać poinformowani o konieczności całkowitego unikania spożywania alkoholu podczas leczenia topiramatem.³⁰

Podsumowanie interakcji farmakologicznych topiramatu

Poniższa tabela przedstawia zestawienie wyników dodatkowych badań klinicznych dotyczących interakcji farmakologicznych topiramatu z innymi lekami:

Lek stosowany z topiramatem	Wpływ na stężenie leku stosowanego z topiramatem	Wpływ na stężenie topiramatu
Amitryptylina	↔ 20% zwiększenie wartości Cmax i AUC dla metabolitu nortryptyliny	NB
Dihydroergotamina (p.o. i s.c.)	↔	↔
Haloperydol	↔ 31% zwiększenie wartości AUC dla zmniejszonej ilości metabolitu	NB
Propranolol	↔ 17% zwiększenie wartości Cmax dla 4-OH-propranololu (topiramat 50 mg co 12 godzin)	9% i 16% zwiększenie wartości Cmax, 9% i 17% zwiększenie wartości AUC (propranolol 40 i 80 mg odpowiednio co 12 godzin)
Sumatryptan (p.o. i s.c.)	↔	NB
Pizotifen	↔	↔
Diltiazem	↔ 25% zmniejszenie wartości AUC dla diltiazemu i 18% obniżenie wartości dla DEA, oraz ↔ dla DEM*	20% zwiększenie wartości AUC
Wenlafaksyna	↔	↔
Flunaryzyna	↔ 16% zwiększenie wartości AUC (topiramat 50 mg co 12 godzin)	↔

* DEA = deacetylodiltiazem, DEM = N-demetylodiltiazem
↔ = brak wpływu na wartość Cmax i AUC (≤ 15% zmiany) związku macierzystego
NB = nie badano³¹

Tabela interakcji lekowych z topiramatem

Lek wchodzący w interakcję	Opis interakcji	Poziom istotności
Fenytoina, karbamazepina	Zmniejszają stężenie topiramatu w osoczu; fenytoina sporadycznie może mieć zwiększone stężenie po dodaniu topiramatu	Wysoki
Kwas walproinowy	Ryzyko hiperamonemii i encefalopatii; możliwa hipotermia	Wysoki
Alkohol i leki działające depresyjnie na OUN	Nasilenie działania depresyjnego na OUN, zwiększone ryzyko sedacji	Wysoki
Doustne środki antykoncepcyjne	Zmniejszona skuteczność antykoncepcyjna, zwłaszcza przy wyższych dawkach topiramatu	Wysoki
Warfaryna	Zmniejszenie wartości PT/INR	Wysoki
Metformina, pioglitazon, glibenklamid	Zmiany w kontroli glikemii	Średni
Hydrochlorotiazyd (HCTZ)	Zwiększenie stężenia topiramatu, ryzyko nasilonej hipokaliemii	Średni
Lit	Zmiany ekspozycji na lit zależne od dawki topiramatu	Średni
Rysperydon	Zmniejszenie ekspozycji na rysperydon; zwiększona częstość działań niepożądanych przy terapii skojarzonej	Średni
Digoksyna	Zmniejszenie AUC digoksyny o około 12%	Niski
Dziurawiec zwyczajny	Zmniejszenie stężenia topiramatu we krwi	Średni
Środki predysponujące do kamicy nerkowej	Zwiększone ryzyko powstawania kamieni nerkowych	Średni

Opierając się na przedstawionych danych, należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie pacjentów przyjmujących jednocześnie topiramat i inne leki, szczególnie te o istotnym profilu interakcji. Regularne badania laboratoryjne, ocena kliniczna oraz ewentualne dostosowywanie dawek mogą być konieczne dla zoptymalizowania skuteczności i bezpieczeństwa terapii.³²

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.