Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dulsevia 30 mg

Wpływ leku Dulsevia (duloksetyna) na płodność, ciążę i laktację: informacje dla lekarzy

Podczas konsultacji z pacjentkami w wieku rozrodczym, będącymi w ciąży lub karmiącymi piersią, konieczne jest omówienie potencjalnych zagrożeń i korzyści związanych ze stosowaniem duloksetyny. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które powinny zostać przekazane w sposób profesjonalny i zrozumiały.¹

Wpływ na płodność

Podczas konsultacji z pacjentkami i pacjentami planującymi potomstwo, należy omówić potencjalny wpływ duloksetyny na płodność. Badania przedkliniczne wykazały zróżnicowany wpływ leku w zależności od płci. U mężczyzn duloksetyna nie wpływała na parametry płodności w modelach zwierzęcych. Natomiast u samic zaobserwowano negatywny wpływ na płodność, jednak wyłącznie przy zastosowaniu dawek wywołujących toksyczność matczyną.²

Stosowanie w ciąży

Kluczowe informacje dotyczące stosowania duloksetyny w czasie ciąży obejmują zarówno dane przedkliniczne, jak i kliniczne. Należy przekazać pacjentce następujące informacje:

Dane przedkliniczne

Badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ duloksetyny na reprodukcję. Co istotne, efekty te obserwowano przy ekspozycji systemowej (AUC) niższej niż maksymalna ekspozycja kliniczna u ludzi. Informacja ta wskazuje na potencjalne ryzyko i powinna być uwzględniona przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.³

Dane z badań obserwacyjnych

Podczas konsultacji należy przedstawić wyniki dużych badań obserwacyjnych dotyczących stosowania duloksetyny w ciąży:

• Dwa duże badania obserwacyjne (jedno przeprowadzone w USA z udziałem 2500 kobiet oraz drugie w UE z udziałem 1500 kobiet przyjmujących duloksetynę w pierwszym trymestrze) nie wykazały zwiększonego ogólnego ryzyka wystąpienia poważnych wrodzonych wad rozwojowych u dzieci.⁴
• Analiza poszczególnych wad rozwojowych, w szczególności wad rozwojowych serca, nie dostarczyła jednoznacznych wyników – pacjentka powinna być świadoma tej niepewności.⁵

Ryzyko przedwczesnego porodu

Szczególnie istotne informacje dotyczą stosowania duloksetyny w późnym okresie ciąży:

• Badanie przeprowadzone w UE wykazało, że stosowanie duloksetyny po 20. tygodniu ciąży (aż do porodu) wiązało się ze zwiększonym ryzykiem porodu przedwczesnego – mniej niż dwukrotnym, co odpowiada około 6 dodatkowym przedwczesnym porodom na 100 kobiet leczonych duloksetyną w tym okresie.⁶
• Większość zaobserwowanych przedwczesnych porodów miała miejsce między 35. a 36. tygodniem ciąży.⁷
• Warto zaznaczyć, że podobnej zależności nie zaobserwowano w badaniu amerykańskim.⁸

Ryzyko krwotoku poporodowego

Istotne jest poinformowanie pacjentki o zwiększonym ryzyku krwotoku poporodowego:

• Dane obserwacyjne z USA wskazują na zwiększone ryzyko (mniej niż dwukrotne) krwotoku poporodowego przy stosowaniu duloksetyny w ostatnim miesiącu przed porodem.⁹

Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków

Należy poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN):

• Dane epidemiologiczne sugerują, że stosowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w ciąży, szczególnie w zaawansowanej ciąży, może zwiększać ryzyko PPHN.¹⁰
• Chociaż brak badań bezpośrednio oceniających związek PPHN ze stosowaniem inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), do których należy duloksetyna, nie można wykluczyć ryzyka jego wystąpienia ze względu na podobny mechanizm działania (zahamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny).¹¹

Zespół odstawienia u noworodków

Pacjentkom przyjmującym duloksetynę w okresie okołoporodowym należy przekazać informacje o możliwości wystąpienia zespołu odstawienia u noworodka:

• Podobnie jak w przypadku innych leków działających na receptory serotoninergiczne, u noworodków, których matki przyjmowały duloksetynę przed porodem, mogą wystąpić objawy odstawienia.¹²
• Do objawów odstawienia należą: hipotonia, drżenie, drżączka, trudności w przyjmowaniu pokarmu, zaburzenia oddechowe i drgawki.¹³
• Większość przypadków obserwowano bezpośrednio po urodzeniu lub w ciągu kilku dni po porodzie.¹⁴

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Podsumowując informacje dla kobiet w ciąży, należy podkreślić następujące punkty:

1. Produkt leczniczy Dulsevia może być stosowany u kobiet w ciąży wyłącznie wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu – konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka.¹⁵
2. Należy zalecić pacjentkom, aby niezwłocznie poinformowały lekarza prowadzącego, jeżeli w trakcie leczenia zajdą w ciążę lub planują ciążę.¹⁶
3. W przypadku stosowania duloksetyny w późnym okresie ciąży należy rozważyć ścisłą obserwację noworodka pod kątem potencjalnych objawów odstawienia.

Stosowanie podczas karmienia piersią

Podczas konsultacji z pacjentkami karmiącymi piersią lub planującymi karmienie należy przekazać następujące informacje:

• Duloksetyna przenika do mleka kobiecego, choć w niewielkim stopniu. Zgodnie z badaniem obejmującym 6 pacjentek, które w okresie laktacji nie karmiły dzieci piersią, wykazano, że lek bardzo słabo przenika do mleka matki.¹⁷
• Szacowana dawka dobowa dla niemowląt, w przeliczeniu na kilogram masy ciała, wynosi około 0,14% dawki stosowanej u matki.¹⁸
• Mimo niewielkiego przenikania do mleka, nie zaleca się stosowania produktu Dulsevia w okresie karmienia piersią ze względu na brak określenia bezpieczeństwa stosowania duloksetyny u niemowląt.¹⁹

Wskazówki dla praktyki klinicznej

Podczas rozmowy z pacjentką na temat stosowania duloksetyny w kontekście płodności, ciąży i karmienia piersią należy:

• Przeprowadzić szczegółową ocenę korzyści i ryzyka w indywidualnym przypadku, uwzględniając wskazanie do stosowania leku i stan kliniczny pacjentki
• Poinformować o wszystkich potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem duloksetyny w ciąży, szczególnie w późnym okresie ciąży (ryzyko przedwczesnego porodu, krwotoku poporodowego, zespołu odstawienia u noworodka)
• Rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne u kobiet planujących karmienie piersią
• Zalecić regularną kontrolę lekarską w przypadku stosowania duloksetyny u kobiet w ciąży
• Poinstruować pacjentkę o konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów, które mogą być związane z przyjmowaniem leku