Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dexamethasone Zentiva 8 mg

Wpływ deksametazonu na płodność, ciążę i laktację

W przypadku pacjentek w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży lub karmiących piersią, stosowanie deksametazonu wymaga szczególnej ostrożności oraz dokładnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Lekarz powinien przekazać pacjentce wyczerpujące informacje dotyczące potencjalnego wpływu leku na przebieg ciąży oraz karmienie piersią.¹

Wpływ na ciążę i rozwój płodu

Deksametazon, podobnie jak inne glikokortykosteroidy, przenika przez barierę łożyskową. Ta właściwość farmakokinetyczna ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż ekspozycja płodu na działanie leku może prowadzić do określonych konsekwencji zdrowotnych. Stosowanie deksametazonu podczas ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, powinno być rozważone wyłącznie po dokładnej analizie stosunku potencjalnych korzyści dla matki do ryzyka dla rozwijającego się płodu.²

Według dostępnych danych klinicznych nie można wykluczyć wystąpienia zaburzeń wzrostu płodu podczas długotrwałej terapii glikokortykosteroidami w trakcie ciąży. Jest to szczególnie istotna informacja przy podejmowaniu decyzji o kontynuacji leczenia u pacjentek planujących długotrwałą terapię deksametazonem.³

Dane z badań przedklinicznych

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie kortykosteroidów ciężarnym samicom może prowadzić do nieprawidłowości w rozwoju płodu. Obserwowano między innymi zwiększone ryzyko rozszczepu podniebienia, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu oraz niekorzystny wpływ na wzrost i rozwój mózgu. Należy jednak podkreślić, że nie ma przekonujących dowodów wskazujących na zwiększoną częstość występowania wad wrodzonych, takich jak rozszczep podniebienia czy wargi u ludzi związaną ze stosowaniem glikokortykosteroidów.⁴

Ryzyko niewydolności kory nadnerczy u noworodka

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu deksametazonu u kobiet w końcowym okresie ciąży. U noworodków matek, które otrzymywały glikokortykosteroidy w tym okresie, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia niewydolności kory nadnerczy. Stan ten może wymagać wdrożenia stopniowo ograniczającej terapii substytucyjnej u noworodka. Lekarz prowadzący ciążę powinien poinformować zespół neonatologiczny o stosowaniu glikokortykosteroidów przez matkę w trakcie ciąży, aby umożliwić odpowiednie monitorowanie stanu dziecka po porodzie.⁵

Wpływ na karmienie piersią

Deksametazon może przenikać do mleka kobiet karmiących piersią. Dotychczas nie zgłoszono przypadków szkodliwego działania tego leku na karmione noworodki. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę możliwość niezidentyfikowanych dotąd działań niepożądanych, zaleca się dokładną ocenę wskazania do stosowania deksametazonu u pacjentek w okresie laktacji.⁶

W przypadku gdy wymagane jest stosowanie deksametazonu w większych dawkach ze względu na stan kliniczny pacjentki, zaleca się przerwanie karmienia piersią. Decyzja ta powinna być podjęta po dokładnej analizie korzyści z leczenia dla matki w stosunku do potencjalnego ryzyka dla dziecka wynikającego z ekspozycji na lek lub przerwania karmienia piersią.⁷

Zalecenia dla lekarzy dotyczące komunikacji z pacjentką

Podczas przekazywania informacji o wpływie deksametazonu na płodność, ciążę i laktację, lekarz powinien uwzględnić następujące kwestie:

• Dokładne wyjaśnienie konieczności stosowania deksametazonu oraz przewidywanych korzyści terapeutycznych w indywidualnym przypadku pacjentki
• Omówienie potencjalnego ryzyka dla płodu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu leku
• Poinformowanie o możliwym wpływie na wzrost i rozwój płodu
• Wyjaśnienie ryzyka niewydolności kory nadnerczy u noworodka przy stosowaniu leku w końcowym okresie ciąży
• Omówienie kwestii karmienia piersią i potencjalnego przenikania leku do mleka matki
• Zalecenia dotyczące monitorowania stanu noworodka, jeśli lek był stosowany w okresie poprzedzającym poród

W dokumentacji medycznej pacjentki należy odnotować fakt przekazania powyższych informacji oraz świadomą decyzję pacjentki dotyczącą rozpoczęcia lub kontynuacji terapii deksametazonem w czasie ciąży lub karmienia piersią.⁸