Interakcje leku
Depralin ODT 10 mg
Escytalopram, substancja czynna preparatu Depralin ODT, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; konieczne jest zachowanie 14-dniowej przerwy po IMAO przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz 7-dniowej przerwy po zakończeniu leczenia escytalopramem przed włączeniem IMAO. Podobne przeciwwskazania dotyczą moklobemidu i linezolidu. Escytalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre neuroleptyki, antybiotyki, leki przeciwmalaryczne) ze względu na ryzyko groźnych arytmii. Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (tramadol, tryptany, buprenorfina) wymaga ostrożności z uwagi na ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram może obniżać próg drgawkowy, co wymaga monitorowania przy jednoczesnym stosowaniu z lekami o podobnym działaniu (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, bupropion). Współistnienie z litem lub tryptofanem może nasilać działanie terapeutyczne i działania niepożądane. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z zielem dziurawca oraz ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia u pacjentów przyjmujących doustne antykoagulanty lub NLPZ ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Przeciwwskazane terapie skojarzone
- Terapie skojarzone wymagające zachowania ostrożności
- Interakcje farmakokinetyczne
- Wpływ innych produktów leczniczych na farmakokinetykę escytalopramu
- Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych leków
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji lekowych z escytalopramem
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Escytalopram, substancja czynna preparatu Depralin ODT, może wchodzić w liczne, istotne klinicznie interakcje zarówno farmakodynamiczne jak i farmakokinetyczne z wieloma grupami leków. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis możliwych interakcji wraz z zaleceniami dotyczącymi postępowania w przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków.1
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje farmakodynamiczne dotyczą zmiany działania farmakologicznego leków bez wpływu na ich stężenie w organizmie. W przypadku escytalopramu wiele z tych interakcji może prowadzić do poważnych, a nawet zagrażających życiu powikłań.2
Przeciwwskazane terapie skojarzone
Nieodwracalne, nieselektywne inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – stosowanie escytalopramu z tą grupą leków jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Escytalopram można rozpocząć dopiero po 14 dniach od zakończenia leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO. Podobnie, po zakończeniu stosowania escytalopramu należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed włączeniem nieodwracalnego inhibitora MAO.3
Selektywny, odwracalny inhibitor MAO-A (moklobemid) – jednoczesne stosowanie escytalopramu z moklobemidem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Jeżeli takie połączenie jest absolutnie konieczne, należy rozpocząć od minimalnej dawki i prowadzić dokładną obserwację kliniczną pacjenta.4
Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – linezolid, antybiotyk będący jednocześnie inhibitorem MAO, nie powinien być stosowany równocześnie z escytalopramem. W sytuacji konieczności takiego połączenia, leczenie należy rozpocząć od minimalnej dawki przy stałym monitorowaniu stanu klinicznego pacjenta.5
Leki wydłużające odstęp QT – jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko addytywnego działania i zwiększone ryzyko występowania groźnych arytmii. Do tej grupy leków należą:6
- Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III
- Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)
- Leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
- Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)7
Terapie skojarzone wymagające zachowania ostrożności
Leki o działaniu serotoninergicznym – jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami zwiększającymi stężenie serotoniny w synapsach może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego. Do tej grupy należą m.in. tramadol, sumatryptan i inne tryptany oraz buprenorfina.8
Leki obniżające próg drgawkowy – escytalopram, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami o podobnym działaniu, takimi jak:9
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- Inne leki z grupy SSRI
- Neuroleptyki (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)
- Meflochina
- Bupropion
- Tramadol10
Lit i tryptofan – podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z litem lub tryptofanem obserwowano nasilenie działania terapeutycznego, ale również zwiększenie ryzyka działań niepożądanych. W przypadku takiego połączenia konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i dokładne monitorowanie pacjenta.11
Ziele dziurawca – jednoczesne stosowanie preparatów zawierających ziele dziurawca (Hypericum perforatum) z escytalopramem może prowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych.12
Leki wpływające na krzepnięcie krwi – escytalopram może wpływać na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. U pacjentów otrzymujących jednocześnie escytalopram i doustne antykoagulanty zaleca się ścisłe i częste monitorowanie parametrów krzepnięcia, szczególnie w momencie włączania lub odstawiania escytalopramu. Również stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) jednocześnie z escytalopramem może zwiększać ryzyko krwawień.13
Leki powodujące hipokalemię i/lub hipomagnezemię – jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami mogącymi powodować niedobór potasu i/lub magnezu wymaga ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca.14
Interakcje farmakokinetyczne
Interakcje farmakokinetyczne dotyczą wpływu na metabolizm, wiązanie z białkami lub wydalanie leków, co prowadzi do zmiany ich stężenia w organizmie.15
Wpływ innych produktów leczniczych na farmakokinetykę escytalopramu
Escytalopram jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C19, a w mniejszym stopniu również przez CYP3A4 i CYP2D6. Inhibitory tych enzymów mogą zwiększać stężenie escytalopramu we krwi.16
Inhibitory CYP2C19 – jednoczesne stosowanie escytalopramu z inhibitorami CYP2C19 może prowadzić do zwiększenia stężenia escytalopramu w osoczu:
- Omeprazol (30 mg/dobę) zwiększa stężenie escytalopramu o około 50%
- Cymetydyna (400 mg dwa razy na dobę) zwiększa stężenie escytalopramu o około 70%17
Podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) oraz z cymetydyną może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu w oparciu o obserwowane działania niepożądane.18
Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych leków
Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6, co może mieć istotne znaczenie podczas jednoczesnego stosowania z lekami metabolizowanymi przez ten enzym, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym:19
- Leki przeciwarytmiczne: flekainid, propafenon
- Beta-blokery: metoprolol (szczególnie w niewydolności serca)
- Leki przeciwdepresyjne: dezypramina, klomipramina, nortryptylina
- Leki przeciwpsychotyczne: rysperydon, tiorydazyna, haloperydol20
Jednoczesne stosowanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych substancji w osoczu, co może wymagać dostosowania ich dawki.21
Badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące aktywność izoenzymu CYP2C19, co sugeruje zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami metabolizowanymi przez ten izoenzym.22
Interakcje z alkoholem
Chociaż nie wykazano występowania specyficznych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych pomiędzy escytalopramem a alkoholem, nie zaleca się spożywania alkoholu podczas leczenia escytalopramem. Alkohol może nasilać działanie depresyjne escytalopramu na ośrodkowy układ nerwowy, prowadząc do zwiększonej sedacji, pogorszenia funkcji psychomotorycznych oraz zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.23
Jednoczesne spożywanie alkoholu może również zwiększać ryzyko wystąpienia takich działań niepożądanych jak:
- Nasilona sedacja i senność
- Zawroty głowy
- Zaburzenia koordynacji ruchowej
- Pogorszenie zdolności poznawczych i koncentracji
- Zwiększone ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
Pacjentów należy wyraźnie poinformować o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas całego okresu leczenia escytalopramem.
Tabela interakcji lekowych z escytalopramem
| Grupa leków/Substancja | Rodzaj interakcji | Poziom ważności | Zalecenia |
|---|---|---|---|
| Nieodwracalne, nieselektywne inhibitory MAO | Farmakodynamiczna – ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. Zachować 14 dni przerwy po IMAO przed włączeniem escytalopramu i 7 dni po escytalopramie przed włączeniem IMAO |
| Moklobemid (selektywny inhibitor MAO-A) | Farmakodynamiczna – ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. W razie konieczności rozpocząć od najmniejszej dawki pod ścisłą kontrolą |
| Linezolid | Farmakodynamiczna – ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Nie stosować razem. W razie konieczności rozpocząć od najmniejszej dawki pod ścisłą kontrolą |
| Selegilina (inhibitor MAO-B) | Farmakodynamiczna – ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Zachować ostrożność, dawki selegiliny do 10 mg/dobę są bezpieczne z citalopramem |
| Leki wydłużające odstęp QT (leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre neuroleptyki, antybiotyki, leki przeciwmalaryczne) | Farmakodynamiczna – addytywne działanie | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki serotoninergiczne (tramadol, tryptany, buprenorfina) | Farmakodynamiczna – ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować pacjenta |
| Leki obniżające próg drgawkowy | Farmakodynamiczna – addytywne działanie | Średni | Zachować ostrożność, monitorować pacjenta |
| Lit, tryptofan | Farmakodynamiczna | Średni | Zachować ostrożność, możliwe nasilenie działania |
| Ziele dziurawca | Farmakodynamiczna i farmakokinetyczna | Średni | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Doustne leki przeciwzakrzepowe | Farmakodynamiczna – wpływ na krzepnięcie | Wysoki | Ściśle monitorować parametry krzepnięcia, szczególnie przy rozpoczynaniu lub kończeniu leczenia escytalopramem |
| NLPZ | Farmakodynamiczna – zwiększone ryzyko krwawień | Średni | Zachować ostrożność, monitorować pacjenta |
| Leki powodujące hipokalemię/hipomagnezemię | Farmakodynamiczna – ryzyko arytmii | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować elektrolity |
| Inhibitory CYP2C19 (omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) | Farmakokinetyczna – zwiększenie stężenia escytalopramu | Średni | Może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna – zwiększenie stężenia escytalopramu o 70% | Średni | Może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu |
| Substraty CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym (flekainid, propafenon, metoprolol) | Farmakokinetyczna – escytalopram hamuje ich metabolizm | Wysoki | Może być konieczna modyfikacja dawki, monitorowanie stężenia lub działania tych leków |
| Alkohol | Farmakodynamiczna – nasilenie działania depresyjnego na OUN | Średni | Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas leczenia |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania