Działania niepożądane
Dabigatran Etexilate Viatris 110 mg
Dabigatran eteksylan w dawce 110 mg, stosowany w różnych wskazaniach klinicznych, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, z dominującym ryzykiem krwawień. Odsetek pacjentów doświadczających działań niepożądanych wynosi około 9% w krótkoterminowym leczeniu po endoprotezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego (do 42 dni), 22% u chorych z migotaniem przedsionków leczonych do 3 lat oraz 14-15% w terapii i profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ZŻG/ZP). Krwawienia, najczęstsze działanie niepożądane, występowały u 10,5-19,4% pacjentów w zależności od wskazania, z możliwością wystąpienia dużych (spadek hemoglobiny ≥2 g/dl, transfuzje ≥2 jednostek krwinek czerwonych) i ciężkich krwawień zagrażających życiu lub prowadzących do niepełnosprawności. Lokalizacje krwawień obejmują przewód pokarmowy, ośrodkowy układ nerwowy, drogi moczowe, skórę, stawy oraz miejsca iniekcji i cewnikowania. Czynniki ryzyka powikłań krwotocznych to wiek ≥75 lat, umiarkowana niewydolność nerek (ClCr 30-50 ml/min), jednoczesne stosowanie leków przeciwpłytkowych, niska masa ciała (<50 kg), wcześniejsze epizody krwawień, zaburzenia czynności wątroby oraz procedury inwazyjne i operacje.
- leczenie zakrzepica żył głębokich
- leczenie zatorowość płucna
- leczenie żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
- pierwotna profilaktyka żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
- profilaktyka nawrotów zakrzepica żył głębokich
- profilaktyka nawrotów zatorowość płucna
- profilaktyka nawrotu żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
- profilaktyka udarów
- profilaktyka zatorowość systemowa
Działania niepożądane dabigatranu eteksylanu
Poniższa analiza dotyczy działań niepożądanych leku Dabigatran Etexilate Viatris zawierającego dabigatran eteksylan w postaci mezylanu, w dawce 110 mg w formie kapsułek twardych. Profil bezpieczeństwa został opracowany na podstawie obszernych badań klinicznych oraz danych uzyskanych po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
Dabigatran eteksylan został przebadany w populacji liczącej około 64 000 pacjentów, z czego około 35 000 otrzymywało badany lek. Działania niepożądane zaobserwowano u zróżnicowanego odsetka pacjentów w zależności od wskazania klinicznego:2
- Około 9% pacjentów po planowym zabiegu całkowitej endoprotezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego (leczenie krótkoterminowe do 42 dni)
- Około 22% pacjentów z migotaniem przedsionków leczonych w zapobieganiu udarom i zatorowości systemowej (leczenie długoterminowe do 3 lat)
- Około 14% pacjentów leczonych z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ZŻG/ZP)
- Około 15% pacjentów stosujących profilaktykę ZŻG/ZP
Krwawienia jako główne działanie niepożądane
Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym podczas stosowania dabigatranu eteksylanu były krwawienia, które występowały z różną częstością w zależności od wskazania:3
- Około 14% pacjentów po planowym zabiegu całkowitej endoprotezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego (leczenie krótkoterminowe)
- 16,6% pacjentów z migotaniem przedsionków leczonych długoterminowo w profilaktyce udarów i zatorowości systemowej
- 14,4% dorosłych pacjentów leczonych z powodu ZŻG/ZP
- 19,4% dorosłych pacjentów w badaniu RE-MEDY oceniającym profilaktykę ZŻG/ZP4
- 10,5% dorosłych pacjentów w badaniu RE-SONATE oceniającym profilaktykę ZŻG/ZP
Poważne krwawienia
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia dużych lub ciężkich krwawień, które mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne. Chociaż w badaniach klinicznych występowały rzadko, mogą one – niezależnie od lokalizacji – prowadzić do niepełnosprawności, zagrożenia życia, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci.5
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela zawiera zestawienie działań niepożądanych zidentyfikowanych na podstawie badań klinicznych oraz danych uzyskanych po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. Działania te zostały zidentyfikowane we wszystkich głównych wskazaniach klinicznych, tj.: profilaktyka pierwotna żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po zabiegach endoprotezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego, profilaktyka udaru o podłożu zakrzepowo-zatorowym i zatorowości systemowej u pacjentów z migotaniem przedsionków, leczenie ZŻG/ZP oraz profilaktyka ZŻG/ZP.6
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Krwawienia | Bardzo często (≥1/10) | Najczęściej zgłaszane działanie niepożądane, obejmujące różne lokalizacje anatomiczne |
| Niedokrwistość | Często (≥1/100 do <1/10) | Może wynikać z krwawień lub innych mechanizmów | |
| Małopłytkowość | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zmniejszenie liczby płytek krwi | |
| Agranulocytoza | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zagrażający życiu brak granulocytów | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość na lek | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Reakcje alergiczne na składniki preparatu |
| Reakcja anafilaktyczna | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęściej przemijający |
| Zawroty głowy | Często (≥1/100 do <1/10) | Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów | |
| Krwotok śródczaszkowy | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia naczyniowe | Krwiak | Często (≥1/100 do <1/10) | Zbieranie się krwi w tkankach |
| Krwotok | Często (≥1/100 do <1/10) | W różnych lokalizacjach anatomicznych | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Krwawienie z nosa | Często (≥1/100 do <1/10) | Zwykle samoograniczające się |
| Krwioplucie | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Odkrztuszanie krwi lub plwociny podbarwionej krwią | |
| Krwotok płucny | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Poważne powikłanie wymagające interwencji medycznej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwotok z przewodu pokarmowego | Często (≥1/100 do <1/10) | Może objawiać się krwistymi wymiotami lub smolistym stolcem |
| Ból brzucha | Często (≥1/100 do <1/10) | Może być związany z działaniem leku na przewód pokarmowy | |
| Biegunka | Często (≥1/100 do <1/10) | Luźne stolce lub zwiększona częstość wypróżnień | |
| Niestrawność | Często (≥1/100 do <1/10) | Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowa czynność wątroby | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych |
| Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Często (≥1/100 do <1/10) | Podwyższone wartości ALT, AST | |
| Hiperbilirubinemia | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zwiększone stężenie bilirubiny we krwi | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Krwotok skórny | Często (≥1/100 do <1/10) | Widoczne podskórne wybroczyny lub siniaki |
| Wysypka | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zmiany skórne w reakcji na lek | |
| Świąd | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Nieprzyjemne odczucie prowokujące do drapania skóry | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Krwotok do stawu | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Krwawienie do jamy stawowej |
| Krwotok domięśniowy | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Krwawienie w obrębie mięśni, mogące prowadzić do zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowo-płciowego | Często (≥1/100 do <1/10) | Może objawiać się krwiomoczem |
| Krwiomocz | Często (≥1/100 do <1/10) | Obecność krwi w moczu | |
| Zaburzenia ogólne | Krwotok w miejscu wstrzyknięcia | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Krwawienie w miejscu wykonania iniekcji |
| Krwotok w miejscu cewnikowania | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Krwawienie w miejscu wprowadzenia cewnika naczyniowego | |
| Badania diagnostyczne | Zmniejszenie stężenia hemoglobiny | Często (≥1/100 do <1/10) | Obniżone wartości hemoglobiny w badaniach laboratoryjnych |
| Urazy, zatrucia | Krwiak pourazowy | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zbieranie się krwi w tkankach po urazie |
Szczegółowa analiza powikłań krwotocznych
Powikłania krwotoczne stanowią najważniejsze ryzyko związane z terapią dabigatranem eteksylanem. Mogą one dotyczyć każdego narządu lub tkanki i należy je traktować ze szczególną uwagą ze względu na potencjalne zagrożenie życia.7
Klasyfikacja krwawień
- Duże krwawienia – definiowane jako krwawienia prowadzące do istotnego klinicznie spadku hemoglobiny (≥2 g/dl), wymagające transfuzji co najmniej 2 jednostek koncentratu krwinek czerwonych lub krwawienia do narządów krytycznych
- Ciężkie krwawienia – krwawienia zagrażające życiu lub prowadzące do niepełnosprawności
- Małe krwawienia – pozostałe krwawienia niespełniające kryteriów dużego lub ciężkiego krwawienia
Krwawienia w poszczególnych lokalizacjach
W zależności od lokalizacji anatomicznej, krwawienia mogą mieć różne objawy kliniczne i różny stopień ciężkości:
- Krwawienia z przewodu pokarmowego – mogą objawiać się smolistym stolcem, krwistymi wymiotami lub anemizacją
- Krwawienia śródczaszkowe – szczególnie niebezpieczne, mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia neurologicznego lub śmierci
- Krwawienia z dróg moczowych – objawem jest najczęściej krwiomocz
- Krwawienia z nosa – zwykle samoograniczające się, ale mogą być uporczywe
- Krwawienia skórne – w postaci siniaków, wybroczyn, łatwego powstawania krwiaków
- Krwawienia do stawów – mogą prowadzić do ograniczenia ruchomości i bólu
Czynniki ryzyka krwawień
Ryzyko powikłań krwotocznych zwiększają następujące czynniki:
- Wiek ≥75 lat
- Umiarkowane zaburzenia czynności nerek (CrCL 30-50 ml/min)
- Jednoczesne stosowanie leków przeciwpłytkowych
- Niska masa ciała (<50 kg)
- Wcześniejsze epizody krwawień
- Zaburzenia czynności wątroby
- Zabiegi inwazyjne i operacje
Inne istotne działania niepożądane
Oprócz powikłań krwotocznych, podczas terapii dabigatranem eteksylanem mogą wystąpić inne działania niepożądane, które wymagają uwagi klinicznej:
Zaburzenia czynności wątroby
U pacjentów leczonych dabigatranem może wystąpić podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Wzrost stężenia aminotransferaz: alaninowej (ALT) i asparaginianowej (AST) do wartości >3 × górna granica normy (GGN) występuje niezbyt często. Rzadziej obserwuje się istotną klinicznie hiperbilirubinemię.
Reakcje nadwrażliwości
Reakcje nadwrażliwości na składniki preparatu mogą objawiać się jako wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, a w najcięższych przypadkach jako reakcja anafilaktyczna. Ta ostatnia występuje rzadko, jednak stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Do najczęstszych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, niezwiązanych z krwawieniami, należą: niestrawność, ból brzucha, biegunka, nudności. Objawy te mają najczęściej nasilenie łagodne do umiarkowanego i zwykle ustępują samoistnie lub po modyfikacji dawkowania.
Reakcje po nagłym odstawieniu leku
Nagłe przerwanie terapii dabigatranem zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Dlatego nie zaleca się nagłego odstawiania leku bez konsultacji z lekarzem, nawet w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania