Działania niepożądane
Dabigatran etexilate Orion 75 mg
Dabigatran eteksylan (Dabigatran etexilate Orion, 75 mg) jest doustnym lekiem przeciwzakrzepowym stosowanym m.in. w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). W badaniach klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 otrzymywało dabigatran, najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, występujące u około 14% pacjentów, z dużymi krwawieniami poniżej 2%. W porównaniu z antagonistami witaminy K (VKA) częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych, zwłaszcza układu pokarmowego i moczowo-płciowego. Szczególnie narażone na powikłania krwotoczne są osoby z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, przyjmujące leki wpływające na hemostazę lub silne inhibitory P-glikoproteiny (P-gp). Objawy powikłań krwotocznych obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, ból głowy, obrzęk, duszność oraz niewyjaśniony wstrząs. Zgłaszano także rzadkie powikłania, takie jak zespół ciasnoty międzypowięziowej, ostra niewydolność nerek oraz nefropatia związana z leczeniem przeciwzakrzepowym.
Działania niepożądane dabigatranu eteksylanu
Dabigatran eteksylan (Dabigatran etexilate Orion, 75 mg) jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego stosowanie może wiązać się z szeregiem działań niepożądanych. Profil bezpieczeństwa tego produktu został dokładnie przebadany podczas badań klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 otrzymywało dabigatran eteksylan. W badaniach kontrolowanych dotyczących profilaktyki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) 6684 pacjentów przyjmowało dawki 150 mg lub 220 mg na dobę1.
Ogólna charakterystyka profilu bezpieczeństwa
Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym były krwawienia, występujące u około 14% pacjentów. Częstość występowania dużych krwawień (w tym krwawień z ran) pozostawała poniżej 2%2. Chociaż w badaniach klinicznych przypadki krwawienia zdarzały się rzadko, nie można wykluczyć wystąpienia dużego lub silnego krwawienia, które niezależnie od lokalizacji może zagrażać życiu pacjenta lub prowadzić do kalectwa, a nawet zgonu3.
Ryzyko krwawień
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie dabigatranu eteksylanu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub narządu. Objawy przedmiotowe, podmiotowe i nasilenie (włącznie z możliwością zgonu) różnią się w zależności od miejsca i stopnia lub rozległości krwawienia i/lub niedokrwistości4.
W badaniach klinicznych w trakcie długotrwałego leczenia dabigatranem eteksylanem, w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA), częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych (np. układu pokarmowego, układu moczowo-płciowego). Dlatego też, oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, badania laboratoryjne hemoglobiny/hematokrytu mogą być przydatne do wykrywania utajonego krwawienia5.
Pacjenci z grupy podwyższonego ryzyka krwawienia to osoby z:6:
- umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek
- jednocześnie przyjmujący leki wpływające na hemostazę
- przyjmujący silne inhibitory P-glikoproteiny (P-gp)
Objawami powikłań krwotocznych mogą być:7
- osłabienie
- bladość
- zawroty głowy
- ból głowy
- niewyjaśniony obrzęk
- duszność
- niewyjaśniony wstrząs
Dla dabigatranu eteksylanu zgłaszano znane powikłania krwawienia, takie jak zespół ciasnoty międzypowięziowej i ostra niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji, oraz nefropatię związaną z leczeniem przeciwzakrzepowym u pacjentów z predysponującymi czynnikami ryzyka8.
Inne istotne działania niepożądane
W okresie po wprowadzeniu dabigatranu eteksylanu do obrotu bardzo rzadko zgłaszano agranulocytozę i neutropenię. Częstość zgłaszania oszacowano na 7 zdarzeń na 1 milion pacjento-lat w przypadku agranulocytozy oraz 5 zdarzeń na 1 milion pacjento-lat w przypadku neutropenii9.
Szczegółowe dane o działaniach niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych zaobserwowanych podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane są klasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania.
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zmniejszenie stężenia hemoglobiny | Często |
| Niedokrwistość | Niezbyt często | |
| Zmniejszenie hematokrytu | Niezbyt często | |
| Małopłytkowość | Rzadko | |
| Neutropenia | Nieznana | |
| Agranulocytoza | Nieznana | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość na lek | Niezbyt często |
| Reakcja anafilaktyczna | Rzadko | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | |
| Pokrzywka | Rzadko | |
| Wysypka | Rzadko | |
| Świąd | Rzadko | |
| Skurcz oskrzeli | Rzadko | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Krwotok wewnątrzczaszkowy | Rzadko |
| Zaburzenia naczyniowe | Krwiak | Niezbyt często |
| Krwotok z rany | Niezbyt często | |
| Krwotok | Rzadko | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Krwawienie z nosa | Niezbyt często |
| Krwioplucie | Rzadko | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwotok do przewodu pokarmowego | Niezbyt często |
| Krwotok z odbytnicy | Niezbyt często | |
| Krwotok z żylaków odbytu | Niezbyt często | |
| Biegunka | Niezbyt często | |
| Nudności | Niezbyt często | |
| Wymioty | Niezbyt często | |
| Wrzód żołądka lub jelit, w tym owrzodzenie przełyku | Niezbyt często | |
| Zapalenie żołądka i przełyku | Niezbyt często | |
| Refluks żołądkowo-przełykowy | Niezbyt często | |
| Ból brzucha | Niezbyt często | |
| Niestrawność | Niezbyt często | |
| Dysfagia | Niezbyt często | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowa czynność wątroby / Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Często |
| Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej | Niezbyt często | |
| Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej | Niezbyt często | |
| Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Niezbyt często | |
| Hiperbilirubinemia | Niezbyt często | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Krwotok do skóry | Niezbyt często |
| Łysienie | Nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Krwiak wewnątrzstawowy | Niezbyt często |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok w obrębie układu moczowo-płciowego, w tym krwiomocz | Niezbyt często |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Krwotok w miejscu wstrzyknięcia | Rzadko |
| Krwotok w miejscu cewnikowania | Rzadko | |
| Krwisty wyciek | Rzadko | |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok urazowy | Niezbyt często |
| Krwiak po zabiegu | Niezbyt często | |
| Krwotok po zabiegu | Niezbyt często | |
| Wyciek po zabiegu | Niezbyt często | |
| Wydzielina z rany | Niezbyt często | |
| Krwotok w miejscu nacięcia | Rzadko | |
| Niedokrwistość pooperacyjna | Rzadko | |
| Procedury medyczne i chirurgiczne | Niezbyt często | |
| Procedury medyczne i chirurgiczne | Drenaż rany | Rzadko |
| Drenaż po zabiegu | Rzadko |
Częstotliwość krwawień w badaniach klinicznych
W badaniach klinicznych dotyczących pierwotnego zapobiegania żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej po alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego, częstość występowania dużych krwawień oraz ogółem krwawień była porównywalna pomiędzy grupami otrzymującymi dabigatran eteksylan i enoksaparynę, co przedstawia poniższa tabela10:
| Grupa leczenia | Dabigatran eteksylan 150 mg | Dabigatran eteksylan 220 mg | Enoksaparyna |
|---|---|---|---|
| Liczba leczonych pacjentów | 1 866 (100,0%) | 1 825 (100,0%) | 1 848 (100,0%) |
| Duże krwawienia | 24 (1,3%) | 33 (1,8%) | 27 (1,5%) |
| Jakiekolwiek krwawienia | 258 (13,8%) | 251 (13,8%) | 247 (13,4%) |
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Bezpieczeństwo stosowania dabigatranu eteksylanu w leczeniu ŻChZZ i zapobieganiu nawrotom ŻChZZ u dzieci i młodzieży badano w dwóch badaniach fazy III (DIVERSITY i 1160.108)11.
Leczeniu poddano łącznie 328 dzieci i młodzieży, którzy otrzymywali dostosowane do wieku i masy ciała dawki dabigatranu eteksylanu w postaci farmaceutycznej odpowiedniej dla wieku. Ogółem oczekuje się, że profil bezpieczeństwa stosowania u dzieci jest taki sam jak u dorosłych12.
Łącznie u 26% dzieci i młodzieży leczonych dabigatranem eteksylanem z powodu ŻChZZ i w zapobieganiu nawrotom ŻChZZ wystąpiły działania niepożądane13.
Incydenty krwawienia u dzieci i młodzieży
W dwóch badaniach fazy III we wskazaniu leczenia ŻChZZ i zapobieganiu nawrotom ŻChZZ u dzieci i młodzieży odnotowano następujące incydenty krwawienia14:
- u 7 pacjentów (2,1%) wystąpił incydent dużego krwawienia
- u 5 pacjentów (1,5%) wystąpił klinicznie istotny inny niż duży incydent krwawienia
- u 75 pacjentów (22,9%) wystąpił incydent małego krwawienia
Częstość występowania incydentów krwawień była ogółem większa w starszej grupie wiekowej (od 12 do < 18 lat: 28,6%) niż w młodszych grupach wiekowych (od urodzenia do < 2 lat: 23,3%; od 2 do < 12 lat: 16,2%)<sup data-drug="Dabigatran etexilate Orion" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania incydentów krwawień była ogółem większa w starszej grupie wiekowej (od 12 do < 18 lat: 28,6%) niż w młodszych grupach wiekowych (od urodzenia do < 2 lat: 23,3%; od 2 do 15.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego16.
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych17:
- Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
- Tel.: +48 22 49 21 301, Faks: +48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu18.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania