Właściwości farmakodynamiczne
Combigan (2 mg + 5 mg)/ml

Mechanizm działania produktu leczniczego Combigan

Combigan to złożony produkt leczniczy zawierający dwie substancje czynne o komplementarnych mechanizmach działania: winian brymonidyny (2 mg/ml) i maleinian tymololu (odpowiadający 5 mg/ml tymololu). Obie substancje aktywne skutecznie obniżają podwyższone ciśnienie śródgałkowe poprzez różne mechanizmy farmakologiczne, które wzajemnie się uzupełniają, co prowadzi do nasilonego efektu terapeutycznego w porównaniu z monoterapią. Produkt cechuje się szybkim początkiem działania hipotensyjnego w oku.¹

Właściwości farmakodynamiczne winianu brymonidyny

Winian brymonidyny działa jako wysoce selektywny agonista receptora alfa-2-adrenergicznego, wykazując 1000-krotnie większą wybiórczość wobec receptorów alfa-2-adrenergicznych w porównaniu do receptorów alfa-1-adrenergicznych. Ta wyjątkowa selektywność receptorowa zapobiega niepożądanym efektom, takim jak rozszerzenie źrenicy czy skurcz naczyń włosowatych w przeszczepach ksenogenicznych siatkówki ludzkiej.²

Mechanizm hipotensyjnego działania brymonidyny w oku polega na oddziaływaniu na dwa kluczowe procesy fizjologiczne:

• Nasilenie odpływu cieczy wodnistej drogą naczyniówkowo-twardówkową
• Zmniejszenie wytwarzania cieczy wodnistej

Te dwa mechanizmy prowadzą do efektywnego obniżenia ciśnienia śródgałkowego.³

Właściwości farmakodynamiczne tymololu

Tymolol jest nieselektywnym antagonistą receptorów beta-adrenergicznych, blokującym zarówno receptory beta-1, jak i beta-2. W przeciwieństwie do niektórych innych beta-blokerów, tymolol nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, nie ma bezpośredniego działania depresyjnego na mięsień sercowy ani działania stabilizującego błony komórkowe (znieczulającego miejscowo).⁴

Hipotensyjne działanie tymololu w oku wynika przede wszystkim ze zmniejszenia wytwarzania cieczy wodnistej. Choć dokładny mechanizm tego efektu nie został w pełni wyjaśniony, istnieje hipoteza, że tymolol może hamować nasiloną syntezę cyklicznego AMP, wywołaną przez endogenną stymulację beta-adrenergiczną.⁵

Skuteczność kliniczna produktu Combigan

Efektywność produktu Combigan w obniżaniu ciśnienia śródgałkowego została potwierdzona w trzech kontrolowanych badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą. W badaniach tych wykazano, że Combigan stosowany dwa razy na dobę zapewnia klinicznie istotne dodatkowe obniżenie średniego ciśnienia śródgałkowego w ciągu dnia w porównaniu z monoterapią tymololem (podawanym dwa razy na dobę) lub brymonidyną (stosowaną dwa lub trzy razy na dobę).⁶

Wyniki u pacjentów z niewyrównanym ciśnieniem śródgałkowym

Szczególnie istotne wyniki uzyskano w badaniu z udziałem pacjentów, u których ciśnienie śródgałkowe nie było wystarczająco kontrolowane przy pomocy monoterapii. Po 3-tygodniowym okresie wstępnym, w którym stosowano monoterapię, wprowadzono leczenie porównawcze trwające 3 miesiące, uzyskując następujące obniżenie średniego ciśnienia śródgałkowego w ciągu dnia:

W najniższym punkcie wykresu ciśnienia śródgałkowego udało się wykazać znamienne dodatkowe obniżenie ciśnienia w porównaniu do brymonidyny, natomiast takiego efektu nie wykazano w porównaniu do tymololu. Warto jednak podkreślić, że wyniki z innych punktów czasowych potwierdzały zdecydowanie pozytywny trend terapeutyczny przy stosowaniu produktu Combigan.⁷

Analiza danych zbiorczych

Gdy przeanalizowano połączone dane z dwóch pozostałych badań klinicznych, wykazano statystycznie istotną przewagę produktu Combigan nad monoterapią tymololem utrzymującą się przez cały okres obserwacji. Co więcej, działanie hipotensyjne produktu Combigan było co najmniej tak samo skuteczne (nie gorsze) jak przy jednoczesnym stosowaniu brymonidyny i tymololu (gdy wszystkie leki podawano dwa razy na dobę).⁸

Długotrwałe działanie hipotensyjne

Ważną cechą produktu Combigan jest długotrwała skuteczność w obniżaniu ciśnienia śródgałkowego. W badaniach z podwójnie ślepą próbą potwierdzono, że efekt hipotensyjny produktu utrzymywał się przez okres do 12 miesięcy terapii, co potwierdza jego przydatność w długotrwałym leczeniu jaskry.⁹

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Produkt leczniczy Combigan należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki stosowane w okulistyce – leki przeciw jaskrze i zwężające źrenicę – beta-adrenolityki – tymolol, preparaty złożone, i jest oznaczony kodem ATC: S01ED 51.¹⁰