Działania niepożądane
Combigan (2 mg + 5 mg)/ml

Działania niepożądane leku Combigan (winian brymonidyny 2 mg/ml + tymolol 5 mg/ml)

Lek Combigan zawiera dwie substancje czynne: winian brymonidyny (2,0 mg/ml, co odpowiada 1,3 mg brymonidyny) oraz tymolol (5,0 mg/ml, co odpowiada 6,8 mg maleinianu tymololu) i jest stosowany w postaci kropli do oczu. Podczas stosowania tego produktu leczniczego mogą wystąpić liczne działania niepożądane, które warto szczegółowo przeanalizować w kontekście bezpieczeństwa farmakoterapii.¹

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Badania kliniczne z 12-miesięcznym okresem obserwacji wskazują, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi leku Combigan są przekrwienie spojówek (około 15% pacjentów) oraz uczucie palenia w oku (około 11% pacjentów). Należy podkreślić, że w większości przypadków nasilenie tych objawów było łagodne, co potwierdza niski wskaźnik przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych, wynoszący odpowiednio 3,4% oraz 0,5%.²

Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według następujących kategorii:

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000)
• Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)<sup data-drug="Combigan" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość definiowana jest następująco: Bardzo często (≥1/10); Często (≥1/100 do <1/10); Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); Bardzo rzadko (3

Działania niepożądane zgłaszane podczas badań klinicznych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane produktu leczniczego Combigan raportowane podczas badań klinicznych w podziale na układy i częstość występowania:⁴

Zaburzenia oka

Bardzo często: przekrwienie spojówek, uczucie palenia⁵

Często: uczucie kłucia w oku, alergiczne zapalenie spojówek, nadżerka rogówki, powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, świąd oka, przerost grudek chłonnych spojówek, zaburzenia widzenia, zapalenie powiek, nadmierne łzawienie, suchość oka, wydzielina z oka, ból oka, podrażnienie oka, uczucie obecności ciała obcego w oku⁶

Niezbyt często: pogorszenie ostrości wzroku, obrzęk spojówki, grudkowe zapalenie spojówek, alergiczne zapalenie powiek, zapalenie spojówek, ogniskowe zmętnienia ciała szklistego, astenopia (osłabienie ostrości widzenia), światłowstręt, przerost brodawkowaty, ból powieki, zblednięcie spojówki, obrzęk rogówki, nacieki na rogówce, oddzielenie ciała szklistego⁷

Zaburzenia psychiczne

Często: depresja⁸

Zaburzenia układu nerwowego

Często: senność, ból głowy⁹

Niezbyt często: zawroty głowy, omdlenia¹⁰

Zaburzenia serca

Niezbyt często: zastoinowa niewydolność serca, kołatanie serca¹¹

Zaburzenia naczyniowe

Często: nadciśnienie tętnicze¹²

Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia

Niezbyt często: zapalenie błony śluzowej nosa, suchość nosa¹³

Zaburzenia żołądka i jelit

Często: suchość w jamie ustnej¹⁴

Niezbyt często: zaburzenia smaku, nudności, biegunka¹⁵

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często: obrzęk powiek, świąd powiek, rumień powiek¹⁶

Niezbyt często: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry¹⁷

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Często: stany osłabienia¹⁸

Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu leku na rynek

Od czasu wprowadzenia leku Combigan na rynek zgłaszano następujące działania niepożądane o nieznanej częstości występowania (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):¹⁹

• Zaburzenia oka: niewyraźne widzenie²⁰
• Zaburzenia serca: zaburzenia rytmu, bradykardia, tachykardia²¹
• Zaburzenia naczyniowe: obniżenie ciśnienia tętniczego krwi²²
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: rumień twarzy²³

Potencjalne działania niepożądane związane z substancjami czynnymi

Należy zwrócić uwagę, że poza działaniami niepożądanymi zgłaszanymi dla produktu Combigan, mogą również wystąpić działania niepożądane charakterystyczne dla poszczególnych substancji czynnych:²⁴

Brymonidyna – potencjalne działania niepożądane

Podczas stosowania brymonidyny mogą wystąpić następujące działania niepożądane:²⁵

• Zaburzenia oka: zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego (zapalenie błony naczyniowej przedniego odcinka oka), zwężenie źrenicy
• Zaburzenia psychiczne: bezsenność
• Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia: objawy ze strony górnych dróg oddechowych, duszność
• Zaburzenia żołądka i jelit: objawy żołądkowo-jelitowe
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: układowe reakcje alergiczne
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: reakcje skórne włącznie z rumieniem, obrzęk twarzy, świąd, wysypka i rozszerzenie naczyń²⁶

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie brymonidyny u dzieci. U noworodków i niemowląt poniżej 2 lat życia, które otrzymywały brymonidynę w leczeniu jaskry wrodzonej, zgłaszano objawy przedawkowania takie jak: utrata świadomości, letarg, senność, obniżenie ciśnienia krwi, obniżenie napięcia mięśni, bradykardia, hipotermia, sinica, bladość, depresja oddechowa i bezdech. Z tego powodu stosowanie leku Combigan jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 2 lat.²⁷

U dzieci w wieku 2 lat i starszych, zwłaszcza w wieku 2-7 lat i/lub o masie ciała ≤ 20 kg, zgłaszano częste przypadki występowania senności o dużym nasileniu.²⁸

Tymolol – potencjalne działania niepożądane

Tymolol, jako beta-adrenolityk, może powodować działania niepożądane charakterystyczne dla tej grupy leków. Należy pamiętać, że podobnie jak w przypadku innych leków do stosowania miejscowego do oka, substancje czynne mogą być wchłaniane układowo. Z uwagi na wchłanianie tymololu, mogą wystąpić takie same rodzaje działań niepożądanych, jakie obserwuje się przy stosowaniu ogólnym beta-adrenolityków, jednak przypadki występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych po zastosowaniu miejscowym do oka są rzadsze.²⁹

Dodatkowe działania niepożądane obserwowane podczas stosowania beta-adrenolityków okulistycznych, które mogą także wystąpić po zastosowaniu produktu Combigan, obejmują:³⁰

• Zaburzenia układu immunologicznego: ogólnoustrojowe reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, wysypka miejscowa lub uogólniona, świąd, reakcje anafilaktyczne
• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: hipoglikemia
• Zaburzenia psychiczne: bezsenność, koszmary senne, zmniejszenie libido, halucynacje
• Zaburzenia układu nerwowego: udar naczyniowy mózgu, niedokrwienie mózgu, nasilenie objawów podmiotowych i przedmiotowych miastenia gravis, parestezja
• Zaburzenia oka: zapalenie rogówki, odwarstwienie błony naczyniowej oka po zabiegach filtracyjnych, zmniejszenie wrażliwości rogówki, erozja rogówki, opadanie górnej powieki, podwójne widzenie
• Zaburzenia serca: ból w klatce piersiowej, obrzęk, blok przedsionkowo-komorowy serca, zatrzymanie akcji serca, niewydolność mięśnia sercowego
• Zaburzenia naczyniowe: objaw Raynauda, zimne dłonie i stopy
• Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia: skurcz oskrzeli (głównie u pacjentów z obecną wcześniej chorobą przebiegającą ze skurczem oskrzeli), duszność, kaszel
• Zaburzenia żołądka i jelit: objawy dyspeptyczne, bóle brzucha, wymioty
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: łysienie, wysypka przypominająca łuszczycę lub nasilenie łuszczycy, wysypka
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: mialgia
• Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: zaburzenia sprawności seksualnej, obniżenie libido
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: uczucie zmęczenia³¹

Działania niepożądane związane z fosforanami

U niektórych pacjentów z poważnym uszkodzeniem rogówki zgłaszano bardzo rzadkie przypadki zwapnienia rogówki związane ze stosowaniem kropli do oczu z zawartością fosforanów. Lek Combigan zawiera fosforany w ilości 10,58 mg/ml.³²³³

Tabela działań niepożądanych leku Combigan

Monitorowanie działań niepożądanych

Ważny jest stały monitoring działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.³⁴

Dane kontaktowe Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.³⁵