Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kolistymetatu sodowego

Kolistymetat sodowy jest antybiotykiem stosowanym w sytuacjach, gdy inne, częściej przepisywane antybiotyki nie wykazują skuteczności lub nie są właściwe w danym przypadku klinicznym. Ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa stosowania dożylnego kolistymetatu sodowego, zalecane dawkowanie we wszystkich grupach pacjentów opiera się na niepełnych danych farmakokinetycznych i farmakodynamicznych.¹

Leczenie skojarzone z innymi antybiotykami

Należy rozważyć podawanie dożylne kolistymetatu sodowego w skojarzeniu z innym lekiem przeciwbakteryjnym, gdy jest to możliwe, biorąc pod uwagę wrażliwość patogenów. W monoterapii kolistymetatem sodowym zgłaszano rozwój oporności bakterii, dlatego aby temu zapobiec, zaleca się jednoczesne podawanie z innym antybiotykiem.²

Bezpieczeństwo stosowania dużych dawek

Szczególnej uwagi wymagają przypadki stosowania dużych dawek (>6 000 000 j.m./dobę), dawek nasycających oraz dawkowania u szczególnych grup pacjentów, takich jak osoby z zaburzeniami czynności nerek oraz dzieci i młodzież, ponieważ dane dotyczące bezpieczeństwa w tych sytuacjach są ograniczone.^{Rzekomy zespół Barttera}

Po dożylnym podaniu kolistymetatu sodowego zarówno u dzieci, jak i dorosłych zgłaszano przypadki rzekomego zespołu Barttera. W przypadku podejrzenia tego zespołu należy monitorować stężenia elektrolitów w surowicy i wdrożyć odpowiednie postępowanie. Należy pamiętać, że normalizacja zaburzeń równowagi elektrolitowej może nie być możliwa bez przerwania podawania kolistymetatu sodowego.⁴

Monitorowanie czynności nerek

U wszystkich pacjentów przyjmujących kolistymetat sodowy konieczne jest monitorowanie czynności nerek zarówno przed rozpoczęciem leczenia, jak i regularnie w trakcie terapii. Dawkowanie leku należy dostosować do klirensu kreatyniny. Szczególnie zagrożeni nefrotoksycznością są pacjenci z hipowolemią oraz przyjmujący inne leki o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym.⁵

Nefrotoksyczność kolistymetatu sodowego może być związana z dawką skumulowaną oraz czasem trwania leczenia, dlatego należy rozważyć korzyści wynikające z przedłużonego leczenia w kontekście zwiększonego ryzyka uszkodzenia nerek.⁶

Zastosowanie u niemowląt poniżej 1. roku życia

Należy zachować szczególną ostrożność podczas podawania kolistymetatu sodowego niemowlętom poniżej 1. roku życia ze względu na niedojrzałą czynność nerek w tej grupie wiekowej. Ponadto nie w pełni poznany jest wpływ niedojrzałej czynności nerek i metabolizmu na przekształcanie kolistymetatu sodowego w aktywną kolistynę.⁷

Reakcje alergiczne

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać leczenie kolistymetatem sodowym i wdrożyć odpowiednie działania terapeutyczne.⁸

Neurotoksyczność

Duże stężenie kolistymetatu sodowego w surowicy może prowadzić do wystąpienia objawów neurotoksycznych. Wysokie stężenie może być spowodowane zarówno przedawkowaniem, jak i niezmniejszeniem dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Do objawów neurotoksyczności należą:

• Parestezje twarzy
• Osłabienie mięśni
• Zawroty głowy
• Niewyraźna mowa
• Niestabilność naczynioruchowa
• Zaburzenia widzenia
• Splątanie
• Psychoza
• Bezdech

Szczególną uwagę należy zwrócić na monitoring parestezji okołoustnych i parestezji kończyn, które mogą być wczesnymi objawami przedawkowania.⁹

Stosowanie u pacjentów z miastenią

Kolistymetat sodowy zmniejsza ilość acetylocholiny uwalnianej z presynaptycznych połączeń nerwowo-mięśniowych, co może nasilać objawy miastenii. U pacjentów z tą chorobą należy stosować lek z zachowaniem największej ostrożności i tylko w razie wyraźnej konieczności klinicznej.¹⁰

Zaburzenia oddychania

Po podaniu domięśniowym kolistymetatu sodowego zgłaszano przypadki zatrzymania czynności oddechowej. Zaburzenia czynności nerek zwiększają ryzyko wystąpienia bezdechu i blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego po podaniu tego leku.¹¹

Stosowanie u pacjentów z porfirią

U pacjentów z porfirią kolistymetat sodowy należy stosować ze skrajną ostrożnością.¹²

Zapalenie okrężnicy związane z antybiotykoterapią

Po zastosowaniu niemal każdego leku przeciwbakteryjnego, w tym kolistymetatu sodowego, zgłaszano przypadki zapalenia okrężnicy i rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy. Nasilenie tych stanów może być różne – od umiarkowanego do zagrażającego życiu. Należy rozważyć takie rozpoznanie u pacjentów, u których w trakcie stosowania lub po zastosowaniu kolistymetatu sodowego występuje biegunka. W takich przypadkach należy rozważyć przerwanie leczenia oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego w kierunku zakażenia Clostridium difficile. Nie należy stosować leków hamujących perystaltykę jelit.¹³

Podawanie dooponowe i do komory mózgowej

Podawany dożylnie kolistymetat sodowy nie przenika przez barierę krew-mózg w stopniu istotnym klinicznie. Podawanie dooponowe lub do komory mózgowej kolistymetatu sodowego w leczeniu zapalenia opon mózgowych nie było systematycznie badane w badaniach klinicznych, a dane na ten temat opierają się głównie na opisach przypadków. Dane dotyczące dawkowania w takich sytuacjach są bardzo ograniczone. Najczęściej obserwowanym objawem niepożądanym przy takim podawaniu kolistymetatu sodowego było jałowe zapalenie opon mózgowych.¹⁴

Zawartość sodu

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.¹⁵