Działania niepożądane leku Clopidix

Profil bezpieczeństwa klopidogrelu został dokładnie przebadany u ponad 44 000 pacjentów uczestniczących w badaniach klinicznych, w tym u 12 000 osób leczonych przez co najmniej rok. Dane dotyczące bezpieczeństwa pochodzą z licznych badań klinicznych, w tym CAPRIE, CURE, CLARITY, COMMIT i ACTIVE-A, a także ze zgłoszeń spontanicznych po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Krwawienia jako główne działanie niepożądane

Krwawienie stanowi najczęściej raportowane działanie niepożądane związane ze stosowaniem klopidogrelu, zarówno w badaniach klinicznych, jak i w praktyce postmarketingowej. Zdarzenia te występują najczęściej w pierwszym miesiącu terapii. W badaniu CAPRIE całkowita częstość występowania jakiegokolwiek krwawienia wynosiła 9,3%, przy czym częstość przypadków ciężkich była podobna dla klopidogrelu i kwasu acetylosalicylowego (ASA).²

W badaniu CURE nie odnotowano zwiększonej częstości poważnych krwawień w przypadku stosowania klopidogrelu z ASA przez siedem dni po zabiegu pomostowania tętnic wieńcowych u pacjentów, którzy przerwali leczenie ponad pięć dni przed zabiegiem. Natomiast u pacjentów kontynuujących terapię w ciągu pięciu dni przed zabiegiem, częstość powikłań krwotocznych była wyższa w grupie klopidogrelu z ASA (9,6%) w porównaniu do grupy placebo z ASA (6,3%).³

Badanie CLARITY wykazało wzrost ogólnej częstości krwawień w grupie klopidogrelu z ASA w porównaniu do grupy placebo z ASA, jednak częstość występowania poważnych krwawień była zbliżona w obu grupach. Podobne rezultaty obserwowano we wszystkich podgrupach pacjentów, niezależnie od charakterystyki wyjściowej oraz zastosowanego leczenia fibrynolitycznego lub heparynowego.⁴

W badaniu COMMIT ogólny odsetek dużych krwawień pozamózgowych oraz krwawień mózgowych był niski i zbliżony w obu badanych grupach.⁵

Z kolei w badaniu ACTIVE-A odnotowano większą częstość występowania poważnego krwawienia w grupie otrzymującej klopidogrel z ASA (6,7%) w porównaniu do grupy placebo z ASA (4,3%). Krwawienia miały głównie lokalizację pozaczaszkową (5,3% vs 3,5%), najczęściej w obrębie przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%). Zaobserwowano także większą liczbę przypadków krwawień wewnątrzczaszkowych w grupie otrzymującej klopidogrel z ASA (1,4%) w porównaniu do grupy placebo z ASA (0,8%). Nie wykazano natomiast istotnej statystycznie różnicy między grupami w zakresie krwawień zakończonych zgonem (1,1% vs 0,7%) oraz udarów krwotocznych (0,8% vs 0,6%).⁶

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych obserwowanych podczas badań klinicznych oraz zgłaszanych spontanicznie po wprowadzeniu produktu Clopidix do obrotu. Częstość występowania poszczególnych zdarzeń zdefiniowano według następujących kategorii: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).⁷

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku

Po wprowadzeniu produktu leczniczego Clopidix do obrotu niezbędne jest ciągłe monitorowanie bezpieczeństwa jego stosowania poprzez zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Taki proces umożliwia stałą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku.⁸

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa; tel.: + 48 22 49 21 301; faks: + 48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.⁹

Szczególna uwaga kliniczna

Podczas stosowania klopidogrelu należy zwracać szczególną uwagę na pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawień, zwłaszcza w pierwszym miesiącu terapii. Istotne jest również monitorowanie parametrów hematologicznych, takich jak liczba płytek krwi, neutrofili oraz wskaźniki koagulologiczne, zwłaszcza u pacjentów poddawanych zabiegom inwazyjnym lub przyjmujących jednocześnie inne leki przeciwpłytkowe czy przeciwkrzepliwe.¹⁰

W przypadku planowanych zabiegów operacyjnych, gdy działanie przeciwpłytkowe jest tymczasowo niepożądane, należy rozważyć odpowiednie przerwanie leczenia klopidogrelem. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów poddawanych zabiegom pomostowania tętnic wieńcowych, u których ryzyko krwawień może być zwiększone, jeśli leczenie klopidogrelem kontynuowane jest do 5 dni przed zabiegiem.¹¹