Działania niepożądane leku Cefepime Solufarma

Cefepime Solufarma (cefepim) jako antybiotyk cefalosporynowy może powodować szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania tego produktu leczniczego na podstawie badań klinicznych obejmujących 5598 pacjentów. W badaniach tych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były objawy żołądkowo-jelitowe oraz reakcje nadwrażliwości¹.

Ogólny profil bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa cefepimu u różnych grup wiekowych wykazuje podobieństwo – obserwowane działania niepożądane u niemowląt i dzieci są zasadniczo zbliżone do tych występujących u dorosłych². Większość zmian w parametrach laboratoryjnych obserwowanych podczas leczenia cefepimem ma charakter przejściowy u pacjentów z prawidłowymi wartościami wyjściowymi³.

Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane

Na szczególną uwagę zasługują działania niepożądane potencjalnie zagrażające życiu pacjenta. Podobnie jak w przypadku innych cefalosporyn, podczas terapii cefepimem raportowano wystąpienie reakcji anafilaktycznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego oraz obrzęku naczynioruchowego⁴.

W grupie poważnych powikłań hematologicznych odnotowano przypadki agranulocytozy, przemijającej leukopenii, neutropenii oraz trombocytopenii⁵.

Szczególnej uwagi wymagają powikłania neurologiczne. Zgłaszano przypadki encefalopatii (obejmującej zaburzenia świadomości, splątanie, omamy, otępienie i śpiączkę), drgawki, mioklonie i/lub niewydolność nerek. Warto podkreślić, że większość tych przypadków odnotowano u pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami czynności nerek, którzy otrzymali dawki cefepimu przekraczające zalecane⁶.

Do najpoważniejszych skórnych reakcji niepożądanych należą: toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona oraz rumień wielopostaciowy, które stanowią stany zagrożenia życia⁷.

Zmiany parametrów laboratoryjnych

Podczas terapii cefepimem obserwuje się również zmiany w parametrach laboratoryjnych. Najczęściej (1-2%, z wyjątkami) występowały: zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej (3,6%), aminotransferazy asparaginianowej (2,5%), fosfatazy zasadowej, bilirubiny całkowitej, anemia, eozynofilia, wydłużenie czasu protrombinowego i częściowej tromboplastyny (2,8%) oraz dodatni wynik testu Coombsa bez hemolizy (18,7%)⁸. Przejściowe zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy oraz trombocytopenia występowały u 0,5-1% pacjentów, natomiast przemijająca leukopenia i neutropenia występowały z częstością poniżej 0,5%<sup data-drug="Cefepime Solufarma" data-section="Działania niepożądane" title="Przejściowe wzrosty uremii, stężenia kreatyniny w surowicy i trombocytopenii obserwowano u 0,5% do 1% pacjentów. Obserwowano przemijającą leukopenię i neutropenię (9.

Odnotowano również możliwość występowania fałszywie dodatnich wyników testów wskazujących na glukozurię¹⁰.

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane uważane za zdecydowanie, możliwie lub prawdopodobnie związane z leczeniem cefepimem. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania zgodnie z konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)<sup data-drug="Cefepime Solufarma" data-section="Działania niepożądane" title="Poniżej wymieniono działania niepożądane uważane za zdecydowanie, możliwie lub prawdopodobnie związane z cefepimem. […] Działania niepożądane określono w zależności od częstości występowania: [Bardzo często (≥1/10), Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), Bardzo rzadko (11.

Grupy pacjentów ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych

Szczególnego monitorowania wymagają pacjenci z zaburzeniami czynności nerek, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych powikłań neurologicznych (encefalopatia, drgawki) przy zastosowaniu dawek cefepimu przekraczających zalecane¹². U tych pacjentów należy bezwzględnie dostosować dawkowanie leku do stopnia niewydolności nerek i monitorować jego parametry.

Zwiększone ryzyko dotyczy także pacjentów z wcześniejszymi reakcjami nadwrażliwości na inne antybiotyki beta-laktamowe, ze względu na możliwość występowania reakcji krzyżowych¹³.

Monitorowanie i postępowanie w przypadku działań niepożądanych

W trakcie leczenia cefepimem zaleca się regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych, szczególnie u pacjentów otrzymujących długotrwałą terapię. Należy obserwować parametry morfologii krwi, funkcji nerek i wątroby¹⁴.

W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości (wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy) konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Podobnie przy wystąpieniu ciężkich reakcji skórnych (toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona) należy natychmiast przerwać leczenie¹⁵.

W przypadku zaburzeń neurologicznych, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku¹⁶.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych¹⁷:

• Al. Jerozolimskie 181C
• 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu¹⁸.