Dawkowanie i sposób podawania
Calcium folinate Kalceks 10 mg/ml

Calcium folinate Kalceks (10 mg/ml) zawiera wapnia folinian uwodniony, stosowany głównie jako terapia ochronna przy leczeniu metotreksatem oraz w skojarzeniu z 5-fluorouracylem. Dawkowanie folinianu wapnia jest ściśle powiązane z protokołem metotreksatu, szczególnie przy dawkach powyżej 500 mg/m² powierzchni ciała, gdzie podanie parenteralne jest konieczne. Standardowa dawka ochronna to 15 mg (6-12 mg/m² pc.) co 6 godzin przez 72 godziny, rozpoczynana w ciągu 12-24 godzin od infuzji metotreksatu. Monitorowanie stężenia metotreksatu we krwi po 48 godzinach jest kluczowe; dawki folinianu wapnia należy dostosować do poziomu resztkowego metotreksatu: ≥0,5 μmol/L – 15 mg/m², ≥1,0 μmol/L – 100 mg/m², ≥2,0 μmol/L – 200 mg/m². Terapia wymaga także utrzymania alkalizacji moczu, obfitego diurezy oraz kontroli funkcji nerek przez pomiary kreatyniny.

Dawkowanie i sposób podawania leku Calcium folinate Kalceks

Calcium folinate Kalceks (10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji) zawiera wapnia folinian uwodniony odpowiadający kwasowi folinowemu. Prawidłowe dawkowanie tego produktu leczniczego jest kluczowe dla efektywności terapii i bezpieczeństwa pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat dawkowania i sposobu podawania leku w różnych sytuacjach klinicznych.1

Leczenie ochronne folinianem wapnia w terapii metotreksatem

Schemat dawkowania folinianu wapnia w terapii ochronnej jest ściśle powiązany z protokołem dawkowania metotreksatu, szczególnie przy stosowaniu średnich i dużych dawek. Przy określaniu dawkowania folinianu wapnia zaleca się odniesienie do stosowanego protokołu dawkowania metotreksatu.2

W przypadku pacjentów z zespołami złego wchłaniania lub innymi schorzeniami przewodu pokarmowego, które zaburzają wchłanianie jelitowe, folinian wapnia należy podawać parenteralnie. Dawki przekraczające 25-50 mg również wymagają podania parenteralnego ze względu na wysycenie jelitowego wchłaniania folinianu wapnia.3

Ochronne podanie folinianu wapnia jest konieczne w przypadku dawek metotreksatu przekraczających 500 mg/m² powierzchni ciała. Należy również rozważyć taką terapię przy dawkach metotreksatu wynoszących 100-500 mg/m² powierzchni ciała.4

Dawkowanie i czas stosowania folinianu wapnia zależą od:5

Zazwyczaj pierwszą dawkę folinianu wapnia, wynoszącą 15 mg (6-12 mg/m² pc.) należy podać w ciągu 12-24 godzin (najpóźniej 24 godziny) po rozpoczęciu infuzji metotreksatu. Taką samą dawkę powtarza się co 6 godzin przez 72 godziny. Po parenteralnym podaniu kilku dawek można przejść na podawanie doustne.6

Integralną częścią ochronnej terapii folinianem wapnia jest zapewnienie szybkiego wydalania metotreksatu, co osiąga się poprzez:7

Konieczny jest pomiar resztkowego stężenia metotreksatu we krwi w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia infuzji metotreksatu. Jeśli stężenie to przekracza 0,5 μmol/L, dawkę folinianu wapnia należy dostosować zgodnie z poniższą tabelą.8

Resztkowe stężenie metotreksatu we krwi po 48 godzinach od rozpoczęcia podawania Dawka folinianu wapnia
≥ 0,5 μmol/L 15 mg/m² pc.
≥ 1,0 μmol/L 100 mg/m² pc.
≥ 2,0 μmol/L 200 mg/m² pc.

Stosowanie w połączeniu z 5-fluorouracylem w terapii cytotoksycznej

Istnieją różne schematy dawkowania i dawki; nie ma jednego optymalnego schematu. Poniżej przedstawiono przykładowe schematy stosowane w leczeniu zaawansowanego lub przerzutowego raka jelita grubego u dorosłych i osób w podeszłym wieku. Brak danych dotyczących stosowania tej kombinacji u dzieci.9

Schemat dwutygodniowy

Folinian wapnia podaje się w dawce 200 mg/m² pc. w dwugodzinnej infuzji dożylnej, następnie 5-fluorouracyl w dawce 400 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) i w dawce 600 mg/m² pc. w 22-godzinnej infuzji przez dwa kolejne dni (w dniu 1. i 2.), co 2 tygodnie.10

Schemat tygodniowy

Folinian wapnia podaje się w dawce 20 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), lub 200 mg/m² pc. do 500 mg/m² pc. w 2-godzinnej infuzji dożylnej, oraz 5-fluorouracyl w dawce 500 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) w trakcie trwania (w środku) lub pod koniec infuzji folinianu wapnia.11

Schemat miesięczny

Folinian wapnia podaje się w dawce 20 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) lub 200 mg/m² pc. do 500 mg/m² pc. w 2-godzinnej infuzji dożylnej i natychmiast podaje się 5-fluorouracyl w dawce 425 mg/m² pc. lub 370 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), przez pięć kolejnych dni.12

Podczas leczenia skojarzonego z 5-fluorouracylem mogą być konieczne modyfikacje dawek 5-fluorouracylu oraz przerwy w terapii, w zależności od stanu pacjenta, odpowiedzi klinicznej i toksyczności ograniczającej dawkę. Zmniejszenie dawki folinianu wapnia nie jest wymagane.13

Liczba cykli leczenia zależy od decyzji lekarza.14

Stosowanie jako odtrutka na antagonistów kwasu foliowego

Toksyczność trimetreksatu

Zapobieganie: folinian wapnia należy podawać codziennie podczas stosowania trimetreksatu i przez 72 godziny po podaniu ostatniej dawki trimetreksatu. Można podawać go:15

  • dożylnie – w dawce 20 mg/m² pc. w ciągu 5 do 10 minut, co 6 godzin, do całkowitej dawki dobowej wynoszącej 80 mg/m² pc.
  • doustnie – w 4 dawkach po 20 mg/m² pc. podawanych w jednakowych odstępach czasu

Dobowe dawki folinianu wapnia należy dostosować w zależności od hematologicznej toksyczności trimetreksatu.

Przedawkowanie trimetreksatu (występuje prawdopodobnie po dawkach większych niż 90 mg/m² pc. bez jednoczesnego zastosowania folinianu wapnia): po zakończeniu podawania trimetreksatu, folinian wapnia stosuje się w dawce 40 mg/m² pc. dożylnie co 6 godzin przez 3 dni.16

Toksyczność trimetoprymu

Po zakończeniu leczenia trimetoprymem stosuje się od 3 mg do 10 mg folinianu wapnia na dobę do powrotu liczby elementów morfotycznych krwi do wartości prawidłowych.17

Toksyczność pirymetaminy

W przypadku podawania dużych dawek pirymetaminy lub długotrwałego leczenia małymi dawkami, należy jednocześnie podawać folinian wapnia w dawce od 5 mg do 50 mg na dobę, w oparciu o wyniki morfologii krwi obwodowej.18

Sposób podawania

Calcium folinate Kalceks może być podawany:19

  • dożylnie
  • domięśniowo

W przypadku podawania dożylnego nie należy wstrzykiwać więcej niż 160 mg folinianu wapnia na minutę ze względu na zawartość wapnia w roztworze.20

W przypadku infuzji dożylnej, produkt leczniczy Calcium folinate Kalceks może być rozcieńczony przed użyciem.21

Tabela dawkowania Calcium folinate Kalceks

Wskazanie Schemat dawkowania Droga podania Uwagi
Terapia ochronna przy leczeniu metotreksatem Standardowo: 15 mg (6-12 mg/m² pc.) co 6 godzin przez 72 godziny Dożylnie lub domięśniowo, później możliwe podanie doustne Pierwszą dawkę podać w ciągu 12-24 godzin (maksymalnie 24h) od rozpoczęcia infuzji metotreksatu
Dawkowanie dostosowane do stężenia metotreksatu po 48h:

≥ 0,5 μmol/L: 15 mg/m² pc.

≥ 1,0 μmol/L: 100 mg/m² pc.

≥ 2,0 μmol/L: 200 mg/m² pc.
Dożylnie Wymagane monitorowanie stężenia metotreksatu we krwi
W połączeniu z 5-fluorouracylem Schemat dwutygodniowy: 200 mg/m² pc. w 2-godzinnej infuzji, następnie 5-FU Dożylnie Powtarzany co 2 tygodnie
Schemat tygodniowy: 20 mg/m² pc. (bolus) lub 200-500 mg/m² pc. (2h infuzja) + 5-FU Dożylnie 5-FU podawany w trakcie lub po zakończeniu infuzji folinianu
Schemat miesięczny: 20 mg/m² pc. (bolus) lub 200-500 mg/m² pc. (2h infuzja) + 5-FU przez 5 dni Dożylnie 5-FU podawany natychmiast po folinianie wapnia
Odtrutka na trimetreksat Zapobieganie: 20 mg/m² pc. co 6 godzin, do 80 mg/m² pc. dziennie Dożylnie (5-10 min) lub doustnie Codziennie podczas leczenia trimetreksatem i przez 72 godziny po ostatniej dawce
Przedawkowanie: 40 mg/m² pc. co 6 godzin przez 3 dni Dożylnie Po zakończeniu podawania trimetreksatu
Odtrutka na trimetoprim 3-10 mg dziennie Dożylnie lub doustnie Do normalizacji parametrów morfologii krwi
Odtrutka na pirymetaminę 5-50 mg dziennie Dożylnie lub doustnie Dawkowanie w oparciu o wyniki morfologii krwi
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl