Właściwości farmakodynamiczne
Calcium folinate Kalceks 10 mg/ml

Folinian wapnia (Calcium folinate) jest aktywnym metabolitem kwasu folinowego, pełniącym kluczową rolę jako koenzym w syntezie kwasów nukleinowych, szczególnie podczas terapii cytotoksycznej. Jako sól wapniowa kwasu 5-formylo-tetrahydrofoliowego, folinian wapnia jest stosowany przede wszystkim w celu redukcji toksyczności wywołanej przez antagonistów kwasu foliowego, zwłaszcza metotreksatu, poprzez konkurencję o przenośnik błonowy i nasycenie puli zredukowanego folianu (H4 folian). Ponadto, działa jako modulator biochemiczny zwiększający cytotoksyczność 5-fluorouracylu (5-FU) poprzez stabilizację kompleksu 5-FU-syntaza tymidylowa i zwiększenie wewnątrzkomórkowej puli folianu, co prowadzi do skuteczniejszej eliminacji komórek nowotworowych. Preparat posiada kod ATC: V03AF03 i jest dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań i infuzji o stężeniu 10 mg/ml kwasu folinowego, gdzie 1 mg kwasu folinowego odpowiada 1,08 mg wapnia folinianu.

Pobierz ChPL PDF Calcium folinate Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
  1. Mechanizm działania folinianu wapnia
  2. Klasyfikacja farmakoterapeutyczna
  3. Zastosowania kliniczne
    1. Zmniejszenie toksyczności metotreksatu i innych antagonistów kwasu foliowego
    2. Modulacja biochemiczna działania 5-fluorouracylu
    3. Zapobieganie i leczenie niedoboru folianu
  4. Skład i właściwości fizykochemiczne preparatu
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. jednoczesne stosowanie z 5-fluorouracylem w terapii cytotoksycznej
  2. leczenie ochronne folinianem wapnia
  3. przedawkowanie antagonistów kwasu foliowego
  4. terapia cytotoksyczna
  5. zmniejszenie toksyczności i neutralizowanie działania antagonistów kwasu foliowego
Substancja czynna
  1. kwas folinowy
  2. wapnia folinian
Kategoria leku
  1. antidota na leki cytotoksyczne
  2. leki cytoprotekcyjne
  3. leki wspomagające chemioterapię

Mechanizm działania folinianu wapnia

Folinian wapnia (Calcium folinate) stanowi sól wapniową kwasu 5-formylo-tetrahydrofoliowego. Jest to aktywny metabolit kwasu folinowego pełniący funkcję niezbędnego koenzymu w syntezie kwasów nukleinowych podczas terapii cytotoksycznej. Jako zredukowana postać folinianu, związek ten pełni kluczową rolę w procesach metabolicznych komórki, szczególnie w kontekście terapii przeciwnowotworowej.1

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Folinian wapnia należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako odtrutki stosowane w leczeniu przeciwnowotworowym i posiada przypisany kod ATC: V03AF03.2

Zastosowania kliniczne

Zmniejszenie toksyczności metotreksatu i innych antagonistów kwasu foliowego

Jednym z głównych zastosowań folinianu wapnia jest redukcja toksyczności wywołanej przez antagonistów kwasu foliowego, szczególnie metotreksatu. Mechanizm tego działania opiera się na konkurencji o ten sam przenośnik błonowy, co prowadzi do wypierania antagonistów kwasu foliowego z komórki. Folinian wapnia zapewnia ochronę komórek poprzez nasycenie puli zredukowanego folianu, dostarczając już zredukowaną formę H4 folianu. Dzięki temu omija blokadę metaboliczną wywołaną przez antagonistów kwasu foliowego i umożliwia wytwarzanie niezbędnych koenzymów kwasu foliowego.3

Modulacja biochemiczna działania 5-fluorouracylu

Folinian wapnia stosowany jest również jako modulator biochemiczny działania fluoropirymidyny, a w szczególności 5-fluorouracylu (5-FU), w celu zwiększenia jego aktywności cytotoksycznej. 5-fluorouracyl działa poprzez hamowanie aktywności syntazy tymidylowej – kluczowego enzymu uczestniczącego w biosyntezie pirymidyny. Folinian wapnia wzmacnia to hamowanie przez:

  • zwiększenie wewnątrzkomórkowej puli folianu
  • stabilizację kompleksu 5-fluorouracyl-syntaza tymidylowa
  • nasilenie aktywności cytotoksycznej 5-fluorouracylu

Takie synergistyczne działanie prowadzi do bardziej skutecznej eliminacji komórek nowotworowych.4

Zapobieganie i leczenie niedoboru folianu

Dożylne podanie folinianu wapnia znajduje zastosowanie w profilaktyce i leczeniu niedoboru folianu w sytuacjach, gdy podanie doustne kwasu foliowego jest niemożliwe lub niewystarczające. Dotyczy to w szczególności:

  • pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe
  • pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wchłaniania
  • przypadków niedokrwistości megaloblastycznej spowodowanej niedoborem kwasu foliowego, gdy droga doustna nie jest dostępna

W takich sytuacjach folinian wapnia stanowi niezbędną alternatywę terapeutyczną, zapewniającą właściwe uzupełnienie niedoborów kwasu foliowego.5

Skład i właściwości fizykochemiczne preparatu

Preparat Calcium folinate Kalceks dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań i do infuzji o stężeniu 10 mg/ml kwasu folinowego. Każdy 1 mg kwasu folinowego odpowiada 1,08 mg wapnia folinianu. Preparat ma postać przezroczystego, bezbarwnego lub żółtawego roztworu, wolnego od widocznych cząstek, o pH pomiędzy 6,5 a 8,5 i osmolalności 260-310 mOsmol/kg.6

Wielkość fiolki Zawartość kwasu folinowego Ekwiwalent wapnia folinianu
5 mL 50 mg 54 mg
10 mL 100 mg 108 mg
20 mL 200 mg 216 mg
30 mL 300 mg 324 mg
50 mL 500 mg 540 mg
100 mL 1000 mg 1080 mg

Warto zauważyć, że preparat zawiera jako substancję pomocniczą sód w ilości 3,15 mg na 1 mL roztworu, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami w spożyciu sodu.7

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl