Charakterystyka farmakokinetyczna bupiwakainy

Bupiwakaina jest lekiem miejscowo znieczulającym, którego właściwości farmakokinetyczne charakteryzują się specyficznym profilem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania. Skuteczność kliniczna bupiwakainy zależy od podanej dawki, wybranej drogi podania oraz stopnia unaczynienia miejsca aplikacji. Warto zaznaczyć, że metabolity bupiwakainy wykazują mniejszą aktywność farmakologiczną niż związek macierzysty.¹

Wchłanianie bupiwakainy

Proces wchłaniania bupiwakainy z przestrzeni zewnątrzoponowej przebiega dwufazowo i charakteryzuje się całkowitą biodostępnością. Okresy półtrwania dla poszczególnych faz wynoszą odpowiednio 7 minut dla fazy szybkiej oraz 6 godzin dla fazy wolnej. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że stosunkowo niska szybkość wchłaniania z miejsca podania wpływa bezpośrednio na szybkość eliminacji bupiwakainy. W konsekwencji obserwuje się, że okres półtrwania bupiwakainy po podaniu zewnątrzoponowym jest krótszy w porównaniu do podania dożylnego.²

Dystrybucja w organizmie

Dystrybucja bupiwakainy w organizmie charakteryzuje się następującymi parametrami farmakokinetycznymi:

• Klirens – wynosi 0,58 l/min, co determinuje szybkość usuwania leku z organizmu
• Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym – osiąga wartość 73 l, wskazując na znaczną zdolność bupiwakainy do przenikania do tkanek
• Okres półtrwania w fazie eliminacji – wynosi 2,7 godziny
• Współczynnik ekstrakcji wątrobowej – po podaniu dożylnym osiąga wartość 0,38

Istotnym aspektem dystrybucji bupiwakainy jest jej wysoki stopień wiązania z białkami osocza, sięgający 96%. Lek wiąże się głównie z kwaśną alfa-1-glikoproteiną.³

Metabolizm bupiwakainy

Biotransformacja bupiwakainy zachodzi przede wszystkim w wątrobie. Intensywność tego procesu zależy głównie od aktywności enzymów wątrobowych, natomiast w mniejszym stopniu od perfuzji wątrobowej. Dokładniejsza analiza ścieżek metabolicznych wskazuje, że bupiwakaina podlega w znacznym stopniu biotransformacji w wątrobie, przede wszystkim na drodze dwóch głównych szlaków:

• Aromatycznego uwodornienia do 4-hydroksy-bupiwakainy
• N-dealkilacji do PPX (pipekoloxylidide)

W obu procesach uczestniczy izoenzym P450 3A4 cytochromu P450.⁴

Wydalanie bupiwakainy

Wydalanie bupiwakainy zachodzi głównie przez nerki, przy czym tylko niewielka część podanej dawki jest eliminowana w postaci niezmienionej. Około 1% bupiwakainy jest wydalany w moczu w postaci niezmienionej w ciągu 24 godzin od podania. W tym samym czasie około 5% dawki jest wydalane w formie metabolitu PPX. Warto podkreślić, że stężenia metabolitów PPX i 4-hydroksy-bupiwakainy podczas oraz po zakończeniu ciągłego podawania leku pozostają na niskim poziomie w porównaniu do stężenia związku macierzystego – bupiwakainy.⁵

Szczególne populacje pacjentów

Farmakokinetyka u dzieci

W populacji pediatrycznej, obejmującej dzieci w wieku od 1 roku do 7 lat, parametry farmakokinetyczne bupiwakainy są zbliżone do wartości obserwowanych u dorosłych. Nie stwierdza się istotnych klinicznie różnic w procesach wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania leku.⁶

Bupiwakaina w okresie pooperacyjnym

W przypadku ciągłego podawania bupiwakainy w znieczuleniu zewnątrzoponowym zaobserwowano zwiększenie całkowitego stężenia leku w osoczu. Zjawisko to jest konsekwencją zwiększonego stężenia kwaśnej alfa-1-glikoproteiny, występującego w okresie pooperacyjnym. Co istotne, stężenie niezwiązanej, farmakologicznie czynnej bupiwakainy pozostaje na podobnym poziomie zarówno przed, jak i po operacji.⁷

Przenikanie przez łożysko

Przenikanie łożyskowe bupiwakainy charakteryzuje się łatwością przechodzenia leku przez barierę łożyskową. Stężenie niezwiązanej bupiwakainy jest takie samo u matki jak i u płodu. Jednakże całkowite stężenie leku w osoczu płodu jest mniejsze w porównaniu do wartości obserwowanych u matki. Różnica ta wynika z mniejszego stopnia wiązania bupiwakainy z białkami osocza u płodu.⁸

Parametry farmakokinetyczne bupiwakainy