Właściwości farmakodynamiczne
Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5% 5 mg/ml
Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5% to miejscowy środek znieczulający z grupy amidów, dostępny w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 5 mg/ml (50 mg w ampułce 10 ml, 100 mg w fiolce 20 ml). Mechanizm działania polega na odwracalnym blokowaniu kanałów sodowych w błonie komórkowej neuronów, co hamuje przewodzenie impulsów nerwowych. Lek charakteryzuje się długim czasem działania i wykazuje zarówno efekt znieczulający, jak i analgetyczny, przy czym efekt farmakologiczny jest zależny od dawki: duże dawki powodują pełne znieczulenie chirurgiczne, natomiast mniejsze wywołują blokadę czuciową z mniej nasilonym efektem ruchowym. Czas i początek działania zależą od dawki oraz miejsca podania, co jest istotne przy planowaniu znieczulenia w różnych procedurach medycznych.
Właściwości farmakodynamiczne leku Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5%
Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5% to środek znieczulający działający miejscowo, należący do grupy amidów. Produkt jest dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 5 mg/ml bupiwakainy chlorowodorku, co odpowiada 50 mg substancji czynnej w ampułce 10 ml oraz 100 mg w fiolce 20 ml.1
Klasyfikacja farmakologiczna
Pod względem klasyfikacji farmakoterapeutycznej Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5% zalicza się do środków znieczulających działających miejscowo (kod ATC: N01BB01).2
Mechanizm działania
Mechanizm działania bupiwakainy opiera się na odwracalnym zahamowaniu przewodzenia impulsów nerwowych poprzez zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej neuronu dla jonów sodowych. Kanały sodowe błony komórkowej neuronu stanowią główne miejsce działania (receptory) dla leków miejscowo znieczulających, w tym bupiwakainy. Podobny mechanizm działania bupiwakaina wykazuje również w pobudliwych błonach komórek mózgu oraz mięśnia sercowego.3
Efekty kliniczne
Bupiwakaina charakteryzuje się jako długo działający środek znieczulający, który wykazuje zarówno działanie znieczulające, jak i analgetyczne. Efekt farmakologiczny zależy od zastosowanej dawki:
- W dużych dawkach – powoduje pełne znieczulenie chirurgiczne
- W mniejszych dawkach – wywołuje blokadę czuciową z mniej nasiloną blokadą ruchową
Istotną cechą bupiwakainy jest zależność początku i czasu działania od dawki oraz miejsca podania, co ma znaczenie przy planowaniu znieczulenia w konkretnych procedurach medycznych.4
Objawy toksyczności
W przypadku dostania się bupiwakainy w dużych dawkach do układu krążenia, mogą wystąpić objawy jej toksycznego działania, które dotyczą głównie dwóch układów:5
- Układ nerwowy – objawy neurotoksyczności pojawiają się jako pierwsze, ponieważ do ich wystąpienia wystarczy mniejsze stężenie bupiwakainy w osoczu niż w przypadku objawów kardiologicznych.6
- Układ sercowo-naczyniowy – efekty kardiotoksyczne można podzielić na:
- Bezpośrednie działanie na mięsień serca: zwolnienie przewodnictwa, ujemny wpływ inotropowy (zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego), a w skrajnych przypadkach zatrzymanie akcji serca.7
- Pośredni wpływ: hipotensja (obniżenie ciśnienia tętniczego) i bradykardia (zwolnienie czynności serca) mogą wystąpić podczas znieczulenia zewnątrzoponowego i są zależne od rozległości współistniejącej blokady współczulnej.8
Wpływ na organizm – podsumowanie
| Aspekt działania | Charakterystyka |
|---|---|
| Struktura chemiczna | Lek o budowie amidowej |
| Główny efekt | Znieczulenie miejscowe i działanie analgetyczne |
| Profil działania | Długo działający, z zależnością efektu od dawki |
| Mechanizm na poziomie komórkowym | Blokada kanałów sodowych |
| Dawkowanie a efekty | Dawki duże: znieczulenie chirurgiczne Dawki mniejsze: blokada czuciowa z mniejszą blokadą ruchową |
| Toksyczność neurologiczna | Pojawia się przy niższych stężeniach w osoczu |
| Toksyczność kardiologiczna | Bezpośrednia: wpływ na przewodnictwo i kurczliwość Pośrednia: efekty hemodynamiczne związane z blokadą współczulną |
Należy podkreślić, że Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5% zawiera również substancję pomocniczą o znanym działaniu – sód, w ilości 3,15 mg na każdy ml roztworu, co może mieć znaczenie u pacjentów z ograniczeniami w podaży sodu.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania