Właściwości farmakokinetyczne leku Biotum

Biotum to produkt leczniczy zawierający substancję czynną ceftazydym w postaci pięciowodzianu buforowanego węglanem sodu, dostępny jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji w dawkach 1 g i 2 g. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tego leku.¹

Wchłanianie

Ceftazydym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu domięśniowym. Po podaniu dawki 500 mg lub 1 g tą drogą, maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest bardzo szybko i wynosi odpowiednio 18 mg/l lub 37 mg/l. W przypadku podania dożylnego, już po pięciu minutach od iniekcji pojedynczej dawki 500 mg, 1 g lub 2 g, stężenia ceftazydymu w osoczu osiągają wartości odpowiednio 46 mg/l, 87 mg/l i 170 mg/l. Istotną cechą farmakokinetyki ceftazydymu jest jej liniowość w zakresie pojedynczych dawek od 0,5 do 2,0 g zarówno po podaniu dożylnym, jak i domięśniowym.²

Dystrybucja

Ceftazydym cechuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 10%. Lek osiąga stężenia terapeutyczne (przekraczające MIC – minimalne stężenie hamujące wzrost powszechnych patogenów) w licznych tkankach i płynach ustrojowych, w tym w:³

• kościach
• sercu
• żółci
• plwocinie
• ciele szklistym
• płynie stawowym
• płynie opłucnowym
• płynie otrzewnowym

Ceftazydym z łatwością przenika przez łożysko i przedostaje się do mleka matki, gdzie jest wydzielany. Jego przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego przez nienaruszoną barierę krew-mózg jest ograniczone, co skutkuje niskimi stężeniami antybiotyku w płynie mózgowo-rdzeniowym w normalnych warunkach. Jednakże w przypadku występowania stanu zapalnego opon mózgowo-rdzeniowych, stężenia ceftazydymu w płynie mózgowo-rdzeniowym znacząco wzrastają i osiągają poziom od 4 do 20 mg/l lub wyższy.⁴

Metabolizm

Charakterystyczną cechą ceftazydymu jest brak metabolizmu w organizmie. Antybiotyk ten nie podlega przemianom biochemicznym, co oznacza, że jest wydalany w formie niezmienionej.⁵

Eliminacja

Po podaniu pozajelitowym stężenie ceftazydymu w osoczu ulega zmniejszeniu, a okres półtrwania wynosi około 2 godziny. Eliminacja leku zachodzi głównie poprzez nerki – ceftazydym jest wydzielany w postaci niezmienionej do moczu w wyniku przesączania kłębuszkowego. W ciągu 24 godzin od podania około 80-90% dawki leku jest wydalane z moczem. Wydalanie z żółcią stanowi mniej niż 1% podanej dawki.⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Niewydolność nerek

U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek eliminacja ceftazydymu jest zmniejszona, co wymaga odpowiedniej modyfikacji dawkowania. Jest to istotna klinicznie właściwość wynikająca z faktu, że główną drogą eliminacji leku jest wydalanie nerkowe.⁷

Niewydolność wątroby

Lekkie lub umiarkowane zaburzenia czynności wątroby nie wpływają na farmakokinetykę ceftazydymu. Badania przeprowadzone u osób otrzymujących 2 g leku dożylnie co 8 godzin przez 5 dni nie wykazały zmian w parametrach farmakokinetycznych, pod warunkiem że czynność nerek nie była zaburzona. Wynika to z faktu, że ceftazydym nie jest metabolizowany w wątrobie, a jego eliminacja zachodzi głównie drogą nerkową.⁸

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszony klirens ceftazydymu, wynikający przede wszystkim ze związanego z wiekiem, zmniejszonego klirensu nerkowego. U pacjentów w wieku 80 lat lub starszych, średni okres półtrwania w fazie eliminacji wydłuża się do 3,5-4 godzin po podaniu pojedynczym lub po powtarzanym dwa razy na dobę przez 7 dni wstrzyknięciu dożylnym dawki 2 g.⁹

Dzieci

Farmakokinetyka ceftazydymu u dzieci wykazuje istotne różnice w zależności od wieku dziecka. U wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie obserwuje się znaczne wydłużenie okresu półtrwania ceftazydymu, wynoszące od 4,5 do 7,5 godziny po podaniu dawek 25-30 mg/kg masy ciała. Natomiast od wieku 2 miesięcy okres półtrwania normalizuje się i mieści się w zakresie typowym dla osób dorosłych. Taka zmiana parametrów farmakokinetycznych związana jest z dojrzewaniem funkcji nerkowych u niemowląt.¹⁰