Działania niepożądane
Biotum 1 g
Ceftazydym, substancja czynna leku Biotum, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, co wymaga uważnego monitorowania pacjentów podczas terapii. Najczęściej obserwuje się eozynofilię i trombocytozę, zapalenie żył przy podaniu dożylnym, biegunkę, przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfatazy alkalicznej), wysypkę grudkowo-plamistą lub pokrzywkową oraz ból i/lub zapalenie w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego. Dodatkowo, u około 5% pacjentów stwierdza się dodatni wynik testu Coombs’a, co może wpływać na interpretację prób zgodności krwi. Rzadkie, ale poważne reakcje obejmują anafilaksję, zespół DRESS, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, ostre uszkodzenie nerek oraz powikłania neurologiczne, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, u których nie dostosowano dawki leku.
- bakteriemia
- bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- neutropenia z gorączką
- okołooperacyjna profilaktyka zakażenia dróg moczowych u pacjenta poddanego przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego
- powikłane zakażenie dróg moczowych
- powikłane zakażenie skóry i tkanki miękkiej
- powikłane zakażenie w obrębie jamy brzusznej
- przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego
- szpitalne zapalenie płuc
- zakażenie dolnych dróg oddechowych u pacjenta z mukowiscydozą
- zakażenie kości i stawu
- zapalenie otrzewnej związane z dializą u pacjenta poddawanego ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej
- złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego
Działania niepożądane ceftazydymu (Biotum)
Ceftazydym, substancja czynna produktu leczniczego Biotum, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest istotna dla odpowiedniego monitorowania pacjenta w trakcie terapii i szybkiego reagowania w przypadku wystąpienia poważnych reakcji polekowych.1
Najczęstsze niepożądane reakcje polekowe
Podczas terapii ceftazydymem najczęściej obserwuje się: eozynofilię, nadpłytkowość, zapalenie żył lub zakrzepowe zapalenie żył przy podaniu dożylnym, biegunkę, przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, wysypkę grudkowo-plamistą lub pokrzywkową, ból i/lub zapalenie w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego oraz dodatni wynik testu Coombs’a.2
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych została określona na podstawie danych z badań klinicznych (sponsorowanych i niesponsorowanych) oraz z raportów po wprowadzeniu leku do obrotu. Zastosowano następującą klasyfikację częstości:3
- bardzo często: >1/10 (ponad 10% pacjentów)
- często: >1/100 do <1/10 (1-10% pacjentów)
- niezbyt często: >1/1 000 do <1/100 (0,1-1% pacjentów)
- rzadko: >1/10 000 do <1/1 000 (0,01-0,1% pacjentów)
- bardzo rzadko: <1/10 000 (poniżej 0,01% pacjentów)
- częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
| Klasyfikacja narządów i układów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Kandydoza (w tym zapalenie pochwy i pleśniawki jamy ustnej) | Niezbyt często | Nadkażenie grzybicze będące skutkiem eliminacji naturalnej flory bakteryjnej |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Eozynofilia | Często | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi obwodowej |
| Trombocytoza (nadpłytkowość) | Często | Zwiększenie liczby płytek krwi powyżej normy | |
| Neutropenia | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby neutrofilów, zwiększające ryzyko infekcji | |
| Leukopenia | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby leukocytów we krwi obwodowej | |
| Trombocytopenia | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększające ryzyko krwawień | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja (w tym skurcz oskrzeli i/lub zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi) | Rzadko | Natychmiastowa reakcja alergiczna zagrażająca życiu, wymagająca natychmiastowej interwencji |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Niezbyt często | Może występować niezależnie od dawki |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Mogą prowadzić do zaburzeń równowagi | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zapalenie żył lub zakrzepowe zapalenie żył | Często | Występujące podczas stosowania dożylnego leku |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Często | Może wskazywać na dysbakteriozę jelitową |
| Biegunka związana z lekiem przeciwbakteryjnym i zapalenie jelita grubego | Rzadko | Może być związana z infekcją Clostridioides difficile, włącznie z zapaleniem rzekomobłoniastym | |
| Ból brzucha | Niezbyt często | Może towarzyszyć innym objawom żołądkowo-jelitowym | |
| Nudności | Niezbyt często | Objaw niespecyficzny, często ustępujący samoistnie | |
| Wymioty | Niezbyt często | Mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Przemijające zwiększenie aktywności jednego lub więcej enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfatazy alkalicznej) | Często | Zwykle bezobjawowe i odwracalne po zakończeniu leczenia |
| Żółtaczka | Rzadko | Kliniczna manifestacja uszkodzenia wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Grudkowo-plamista lub pokrzywkowa wysypka | Często | Najczęstszy typ reakcji skórnej na ceftazydym |
| Świąd | Niezbyt często | Może towarzyszyć wysypce lub występować samodzielnie | |
| Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Bardzo rzadko | Zagrażająca życiu reakcja skórna wymagająca natychmiastowego odstawienia leku | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Bardzo rzadko | Ciężka reakcja skórna z zajęciem błon śluzowych | |
| Rumień wielopostaciowy | Bardzo rzadko | Ostra reakcja skórna z charakterystycznymi zmianami tarczowatymi | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Bardzo rzadko | Obrzęk tkanek miękkich, potencjalnie zagrażający życiu w przypadku zajęcia dróg oddechowych | |
| Zespół DRESS | Bardzo rzadko | Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami układowymi – odnotowano nieliczne przypadki | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Przemijające zwiększenie stężeń mocznika, azotu mocznikowego we krwi i/lub kreatyniny w surowicy | Niezbyt często | Wskaźniki czasowego upośledzenia funkcji nerek |
| Śródmiąższowe zapalenie nerek | Rzadko | Zapalny proces w obrębie tkanki śródmiąższowej nerek | |
| Ostra niewydolność nerek | Rzadko | Nagłe pogorszenie funkcji nerek wymagające interwencji | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Ból i/lub zapalenie w miejscu wstrzyknięcia | Często | Występuje po podaniu domięśniowym |
| Gorączka | Niezbyt często | Może wskazywać na reakcję polekową lub być objawem infekcji | |
| Badania diagnostyczne | Dodatni odczyn Coombs’a | Często | Występuje u ok. 5% pacjentów, może zaburzać wynik próby zgodności krwi |
Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Powikłania neurologiczne: U pacjentów z niewydolnością nerek, u których nie zmniejszono odpowiednio dawki ceftazydymu, zgłaszano wystąpienie powikłań neurologicznych, takich jak drżenia, mioklonie, drgawki, encefalopatia i śpiączka.4 Ta informacja podkreśla wagę dostosowania dawki u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.
Zespół DRESS: Odnotowano nieliczne przypadki wystąpienia zespołu DRESS (polekowa reakcja z eozynofilią i objawami układowymi) związanego z ceftazydymem. Jest to poważna reakcja polekowa wymagająca natychmiastowego rozpoznania i odstawienia leku.5
Biegunka związana z Clostridioides difficile: Biegunka i zapalenie jelita grubego mogą być związane z infekcją Clostridioides difficile i przybrać postać zapalenia rzekomobłoniastego. Wymaga to odpowiedniego różnicowania i leczenia.6
Wpływ na badania laboratoryjne: U około 5% pacjentów leczonych ceftazydymem występuje fałszywie dodatni odczyn Coombs’a, co może zaburzać wynik próby zgodności krwi (próby krzyżowej). Jest to istotna informacja przed planowanymi transfuzjami.7
Monitorowanie i zgłaszanie niepożądanych działań
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.8
Dane teleadresowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania