Przeciwwskazania stosowania leku bicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l

Roztwór do dializy otrzewnowej bicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l stanowi kompleksowy preparat, którego stosowanie podlega określonym przeciwwskazaniom. Prawidłowa ocena stanu pacjenta pod kątem możliwości zastosowania tego leku jest kluczowa dla bezpieczeństwa terapii. W niniejszym artykule omówiono szczegółowo sytuacje, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie tego roztworu do dializy otrzewnowej.^{1}

Przeciwwskazania szczegółowe dla preparatu bicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l

Roztwór bicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l posiada specyficzne przeciwwskazania związane z jego składem elektrolitowym. Preparat ten nie może być stosowany u pacjentów z:^{2}

• Ciężką hipokaliemią – znaczne niedobory potasu w surowicy krwi stanowią bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko pogłębienia zaburzeń elektrolitowych
• Ciężką hipokalcemią – głęboki niedobór wapnia w surowicy krwi uniemożliwia zastosowanie tego roztworu

Należy pamiętać, że pomimo zawartości wapnia w roztworze (1,25 mmol/l), preparat ten nie może być stosowany w przypadku ciężkiej hipokalcemii, gdyż może nie zapewnić wystarczającej suplementacji tego elektrolitu.^{3}

Dodatkowo należy bezwzględnie przestrzegać zakazu podawania tego roztworu drogą dożylną. Roztwór bicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l przeznaczony jest wyłącznie do dializy otrzewnowej i nie może być stosowany do infuzji dożylnych.^{4}

Przeciwwskazania ogólne związane z procedurą dializy otrzewnowej

Niezależnie od specyficznego składu roztworu bicaVera, istnieje szereg przeciwwskazań wynikających z samej metody dializy otrzewnowej. Należy odradzić stosowanie tego leku pacjentom, u których występują następujące stany:^{5}

Przeciwwskazania związane z integralnością jamy brzusznej

• Niedawno przebyte operacje lub urazy jamy brzusznej – stanowią przeciwwskazanie ze względu na ryzyko powikłań, zaburzenie procesów gojenia oraz możliwość wystąpienia przecieków płynu dializacyjnego
• Wcześniej przebyte operacje jamy brzusznej z pozostawieniem zrostów – mogą upośledzać przepływ płynu dializacyjnego i zmniejszać efektywność dializy
• Ciężkie oparzenia powłok brzusznych – zwiększają ryzyko infekcji i zaburzają integralność bariery otrzewnowej
• Perforacja jelit – stwarza wysokie ryzyko zakażenia otrzewnej i sepsy

Przeciwwskazania związane ze stanami zapalnymi i infekcjami

• Rozległe stany zapalne skóry powłok brzucha (dermatitis) – zwiększają ryzyko infekcji w miejscu wprowadzenia cewnika dializacyjnego
• Choroby zapalne jelit – do tej grupy należą:
  • Choroba Crohna
  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  • Zapalenia uchyłka

  Schorzenia te zwiększają ryzyko powikłań infekcyjnych oraz perforacji jelit

• Miejscowe zapalenie otrzewnej – uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie dializy i stwarza ryzyko rozprzestrzenienia się infekcji

Przeciwwskazania związane z nieprawidłowościami anatomicznymi

• Wewnętrzna lub zewnętrzna przetoka brzuszna – stanowi drogę przemieszczania się płynu dializacyjnego poza jamę otrzewnej, co zmniejsza skuteczność dializy i zwiększa ryzyko infekcji
• Przepukliny brzuszne – w tym:
  • Przepuklina pępkowa
  • Przepuklina pachwinowa
  • Inne rodzaje przepuklin brzusznych

  Mogą prowadzić do gromadzenia się płynu dializacyjnego w worku przepuklinowym, co zmniejsza efektywność dializy

• Guzy jamy brzusznej – mogą utrudniać prawidłowy przepływ płynu dializacyjnego i zwiększać ryzyko powikłań
• Niedrożność jelita – stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko perforacji i zapalenia otrzewnej

Przeciwwskazania ogólnoustrojowe

• Choroby płuc – zwłaszcza zapalenie płuc, mogą ulec nasileniu w związku ze zwiększonym ciśnieniem w jamie brzusznej podczas dializy otrzewnowej
• Sepsa – ogólnoustrojowa reakcja zapalna może ulec zaostrzeniu w trakcie dializy otrzewnowej
• Skrajna hiperlipidemia – może ulec pogorszeniu wskutek wchłaniania glukozy z płynu dializacyjnego
• Mocznica oporna na dializę otrzewnową – w rzadkich przypadkach, gdy objawy mocznicy nie ustępują pomimo prawidłowo prowadzonej dializy otrzewnowej, należy rozważyć zmianę metody leczenia nerkozastępczego

Przeciwwskazania związane ze stanem odżywienia i zdolnościami pacjenta

• Wyniszczenie i znaczna utrata masy ciała – szczególnie w przypadkach, gdy nie można zapewnić odpowiedniego spożycia białka, co może prowadzić do nasilenia katabolizmu białek w trakcie dializy otrzewnowej
• Niezdolność do samodzielnego wykonywania dializy – pacjenci, którzy z powodów fizycznych lub umysłowych nie są w stanie wykonać dializy otrzewnowej zgodnie z instrukcją lekarza, nie powinni być kwalifikowani do tej metody leczenia, o ile nie mają zapewnionej stałej, kompetentnej opieki

Postępowanie w przypadku rozwinięcia przeciwwskazań w trakcie terapii

W sytuacji, gdy podczas prowadzenia dializy otrzewnowej z zastosowaniem roztworu bicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l rozwinie się którekolwiek z wymienionych powyżej zaburzeń, decyzja o dalszym postępowaniu musi być podejmowana indywidualnie przez lekarza prowadzącego.^{6} W zależności od charakteru i nasilenia przeciwwskazania, może być konieczna modyfikacja schematu dializy, czasowe wstrzymanie leczenia lub trwała zmiana metody leczenia nerkozastępczego.

Należy pamiętać, że roztwór bicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l jest roztworem dwukomorowym, który po odtworzeniu zawiera określone stężenia elektrolitów (Na⁺ 134 mmol/l, Ca²⁺ 1,25 mmol/l, Mg²⁺ 0,5 mmol/l, Cl⁻ 103,5 mmol/l, HCO₃⁻ 34 mmol/l) oraz glukozę w stężeniu 83,25 mmol/l.^{7} Skład ten może wpływać na bilans elektrolitowy pacjenta, co należy uwzględnić przy ocenie przeciwwskazań względnych.